6661 VMV
SUVM
WORIAŻ NDOOTOHDA SA LOLAJ
CLOBTROGE 'IT “L11-02°0T-619 TN
£80 999 £090 10}
VZ BUBMO 'JN MOJCIĄ £69-08
S O LTVISTS KWURL LNLAJSKI
T llHd
d s
OTYYHO
xeJ/
wyueaoef
BDJEMOJISUJĄ A
[ i zeawauło 1 yi
8610726/,
YG gr areoue
"b-eezt 1040
) eqezio |l’l/\l N,
961 ]il›]ę Iy MO [).‘(N\Ih\l’]'}‘l\lt s opuj
061
A Sep op zsnueu
/61 Azodseip 0]
7oK10p ongating
|etzpzoy
| Aqmodemy nfomzod ooty
oy tynodesój z wozey Pf ez
Zo Al
RPARIN
p mypedazad sido zjpelsć
eloeadojur 1 ojuozna:
[Piż pzoy
) s puowk1odsy
9PI o vopodg AUl i
uodsyjo atuemo
21 perzpzoy
641 puau
nsapo1d OGOMOLDZ GlutMOWO
PIZDZON
ozl bt
g1 — opeip m e 01 ierzpzey
OwOopetm:
| aruEmour d 1 ezouer
-p9-ZGPG8-EB NASŁ
1 eSOJOUJWOU
6 [erzpzoy
[REZPZOY
68 — nch
Jfegsosy wJApzLLA
Ą : j86 it
atzotdofoyads OMISAZAUMOJ, PU
uSopoypAsĘ
tuezbimog
LLUOP I HUDZIOM | 9 perzpzoy
yeysocd arue
yy modln m Aqoroyp | PIMOJPZ epsloq
jers AVASH
uS
UIZpzoy
2BOWOPpeIMG i
oG
vu yAgnodenog eloejoy ę
vLIos DSÓZY T .
03T [ ?597 PA S804, MOJSULĄĄ |
poysygnd si Gaój ut poysyjqnd jsay upsunoj jegsacy
MO,
RIZPZOY vz
uogipa
so or 1074
3~'Q.›|nuf M
Hejsacy m
M Justuośsu
lIUHU[\‘H\u\ E
y © uBuAd
Heysor
[erzpzoy
apod lomzoy
91 NEEESIS)
P18y LHOJSKI Lol
p perzpzoy
opL I 99523
a0z O
euUeMOJBIZPo
'
biemopes ey zupfawynyky nodjs 1 rypopyó pplo
LIOTRG-REM LA PSOUODJĘ
SA
I
NITIASNNOO LN
Ao p
lice
sychoterapeu
iejonowanym p
w
Charlotte Sills je
iktykę. Je trenerem i
e
prow udzi prywatną pr
tosuje podejście Gestalt do wielu zagadnie
nym nauczyciełem i superwizorem w z
partamentu Szkolenia w Anali:
wadzi też
również licencjonow
transakcyjnej or
cyjnej w Metanoia Cościnnie
Giestalt.
, kierownikiem D
w ramach
Kransa
kursów «
yplomowy
ą, Irenerem i superwi
Sue Fish jest licencjenowanym psychoter,
zorem Gestałt Psychotherapuy Instilute of Grei
t trenera I superwizora w zakresie analizy transe kcyjnej. Odbyła
posiada ogromne doświadczenie w pracy lerapeu
ain, posiada również
ierowała oddziałem dla
ijącej młodzieży. Jest założycielem ośrodk:
pmwui/.i psychoter: pię dzieci rodzin i dorosłych, a te
Royowi Baileyowi z
tej książki or
Chcielibyśmy pr
1 ogromną pomoc
Pragniemy pod:
wość podcz przez I
kcy
om za
ny'emy termanowi za dos pr
kazać wyrazy uznania ciołom i
Y
pomocne i szcze
Law l
doradcy, terapeucie i trenerowi w Meta
ustrających praktył uwvartych w rozd
Ogro
d proec yta
my i
udostę
worlhow
cenne uwij
łów
LN
ne podziekoy popr
okazała :
ie tej ks
wdzięcz-
nny
Jej uczniom wyv
wplyw na naszą pracę. Jak lo zwykle bywa, najważniejszymi nauczycie
lami byli nasi klienci i uczniowie, ktorzy stale przyczyniaj:
rozwoju zawoadowowego,
obie nawza
Na koniec chcielibyśmy podziękować
*stail.
iperwizje w zakresie u
licencjonowanym psychoterape
doradcą
cznej analizy transakcyjnej. Praktykę psycho
łogiczną podjął dzięki doświadczeniu w dziedzinie pedagogiki specjalnej.
Pracował w Londynie jako zastępca dyrektora szkoly dla dzieci z trud
nościami w uczeniu się oraz jako nauczyciel w szpitalu psychiatrycznym
w Maudsley. Przez w lat byl dyrektorem kliniki w Metanoia. Obecnie
prywatną praktykę I yczną i superwizyjną w Bath
pe
wowad
Wszyscy Iroje, są autorami licznych publikacji pomocy
znej | psychoterapii. Wspólnie napisali ictional
counselling (Lapworth, 5 łs i Fish, 1993), która została wydana
ssentinl Counselling Series”, a także Understand amd_ use |
żath: 4994, Dormouse Press). leh kolejną wspólną
a w tej samej wydawnictwa Winslow
psychologi
anahysi.
w serii
(Fish i Lapworth,
ma być opublikow:
lnie, coniselliny
ratro
cieplo i stynu
ję pode )
odziękować Charlotcie za podjęcie się voli glownego nulora - ro
wypelniala wielkod i liwym
s wspólnej pracy. Sue i "hcieliby specjalnie
Mó
woczuciem humo
książce
iążka sklada s
z człerech części, V
ia podejśc stalt, j
ne, W części II omówiono najwaznic
w tym ujęciu. Op
awiono |
ady w działaniu. ©
historię powsta
prze WIE! CWi
Za
rozdziale podano |
pery Czę:
nano integrac
;Owai
nentowan
ZawIe i
IV zawiera sludi
i. W częśc
leceni
ogą
sugestie co do szkołeń i
IH'/Y
alszej lektury.
ie wiesz nic temat Gesta
Jeś
Pozwo
podejści
to lepiej zrozumie
do część źródła I
I, by poza
Podejście Gestalt w I
żona Laura, a także Paul Goodman. Polączyli wiele różnych koncepeji
ludźmi, kk
psychologicznych, dzięki czemu powstala metoda pracy
a wyzw * Iradycyjnym modełom slosowanym w owym cza
i współgrała z anarchistycznymi i wolnomyślicielskini nastrojami |
1 Gestalt były rozwij
doskonalone od
1ek ten
ymują r
nie na to, co wydaje się byc
i Gestall jest całoś
e S B
rzeczywiście je
Centralnym pojęciem w podejści
ness). Samo słowo „Gestali” * tumaczone z niemieckiego znaczy ty
owość (whole
co
konieczno
załeżn
kreśla
zorganizowana całość”. Pojęci
i zinlegrowanego ujmowania doświadcze 1
dotyczą one jednostek - a nie dziele:
wyodrębnić _
ge, liść, platek, pręcik i słupek, ale nie odda się
wiału rosnącego w ogrodzie. Głównysm przeslaniem jest tu stwierdze
jes ej niż łyłko sumią części. Będziemy mówi i
w « W tym momencie Ty, Czyteln
ąp postacią jest_ nią samo podejście (
rup, obiektów cz
fragment
możne
Dla przykładu
posób calości
/
całoś
czymś wip
Ą
zej «
sz się z pierw
inaln tylule tej książki
jak qd - odpowiednika w języ
także okreś by zajmujące
o W tym wydaniu przyjęto słosowanie
tóry
ego.ypog 'eosłopod ooy oupos imouws ejod eoa) jjeysoc) iHodanuoy
wopuawepuny dis Aqegs: abdoduoy arqoy "eutmorq eymy. eod ooy m
yef(_aruqopod "Az0azx pppsAzsm eniezbimod ouwafezm 315 ejsoypod
wAuzo4981104 npsłopod p oSonysuwykajeomorwpniod npbzi earuo1d
Abyjunj. sezomom prugad Asopy esjnug euef zozad rukuozso8 nwrz oy
ULOPI. BI IĄJPMOSOJOJU "bmorupnjog pidigy op ś
puejopp m npod muoazpóds od 1 Aor qosndo armosjaaq wyod ¢l M
onuozsqo AWMOWo a5JĘDIM PIOPĄ Zegog | ni epesez
pomdm pljg apuawow wAuep m di6 alorzp 05 ‘0 jsol. erueuzew
bapzow bpmead tuApol oz "blejsanipog 'eBojod sooord uey wikży
/AuoDhunzoś | uozoeuż eruemepeu ne0201d nuopeims 51s Al
bidrzp apopau kiniajo Azpojowwowaj b
enueozaysod
z u soruozad
218 1O
mel 5s nupjel aunqej. Azosza
uatuepeq — br8ojouowonoaf zarumor s pemowuleż sprog
Hursany [(_uln.um,q M sbkzod kujeguo klnełez psouqdipo 1
el psomopsojwa oumorey ibussdz8a OgOUqdIPo Diuozowuz Aurejsowy
pod zejp 15$0MODD$oOpe) auzoeuz Swstesaypod łonu uZ
ZDMĄ uaz:
M ez psoujerzpormorpo erueae op 'yvzbimogoz | wzotueało
pAmAZSJUJ. zoq ewAZ odouzoAJUBINE. OP Ogoujom fauut op szyjezem
przpemośd ozoją Azoedzoś | nlopodaru op przpemodld ozow 'eruazoeiz
JJSIJOSO aUS
Auolnynzsod opesadsap wiop m opotmy m Dsoujom bopqej z Ameads
AJOS aUEMLPZ "Nuzpn|j d z Aqosods suzogr eu ruezbimod opjAmz
ZA VU JI
MRULMOJĄUODUCJĄ O, 'ozmopoj M 180l ulejoy. oz /ebeunroju Z
d buormejsozod szoz idocp „dycdeuwy
(z10M] ouo bpdq zemoniod 'ojsew | 1as Qo KzemNEŁ Um M MYJ
isop foruzod oda
yy duoz z0
onupozźad yoppshzsm porgods yormojzo Aupopś peppAz 1 ey nueqoza
{uep m peiqapo
eu z bupośz „p$0je0” LLIOM] 307 — DDUOWOLW 1
Az
atueqs moAwgogsal oo ApHjsA
eruecdnys op dlbbuopumy Atuetu om0y yeluszoj
DAMOLD$O| RD M numueMowi HRIME NsUdDS MIUL wpea *
; - peszpoq p u demn
M POOC
LASOD | DŁZzegqo
eu euemojuniamyn psol ebdooiod ezseu
d yodsd z
DPUZORUŻ HIS
03 atuedoza
Ods
sod
Q
RGNS
uAZ
M 01
aDłzoAjop spi oloms peuchozorz sqi
lazsjep odol modaysod o '(/'f“t p ejAzoneu Oi
eqsod vSojoyndsd wusog ne duoz byzsAzacł bloms peuzod
jatezood jep uay poumu
nuobleftwzoś udm
vzO UAS WAY Ą
{ppame
LIĄP|
104 apejsory eidemyoypśsd /ompruperod arwzeu
oy oeysod l Bopoyoksd wA m YOzowaypy m :
-oynmeu nuepkud ruduug 818 |EMOSOJOJUJEZ S|IO
tsoxdsyo
HIZ
i oo vu doeid ms Jemoguamuo ze1o ¢ epen tożqz” pesad myou‘/‘w\‘/u
Amelozad : he ape DpupAsd szanzsqo m OJp4q atu d15 bklezegAm Auojqe id
aryzpn| zł ditooj feutmzon K013 qorogę el Aoeg Kofiyrpouo ruwyfipua farzpawe]
DU U 1 ojpy WWOL] 0] 19 AA 0108, epuojp|p Op es fopod ojqoso
t oBouzoAąsyoy larzpieq op obzpoypop "epnarq
UU OBOULMOLĄA
O
Skomp«
unikalną całość koncepcj
wieku.
roku. Je
w nież
osobow
AWI
zem twor
wielu różnorodnych czę
mowano |
Gesła
i Gestall rozpoczyna się w Niemczech na początku XX
ls urodzil się w Berlinie i mie I w Niemczech do 1933
:zesne życiowe doświad 1 - był Żydem mieszkającym
ydowskiej okolicy, podzielal anlyfaszystowskie poglądy, mial
ość buntownika i studiowal wiele dziedzin wiedzy - wplynely
Po uzyskaniu dyplomu
b
rilz.
MOV
en
<oncepeję.
na opl 1cowaną IV]'/('Y ”i(‘l!“U
|
e reudowsk
ekarza Perls rozpoczął kolenie w psychoanali óre
kończył w Wiedniu w 1928 roku. tym czasie, a także później, sam
ilkakrotnie poddal się analizie. Trening w zakresie psychoanalizy wy
vl ogromny wplyw na jego późniejsze idee. Wiele wątków zaczerpnię
cia Gestalt. Należą do nich
wają na dorosle życie;
vsycho y stanowi podstawę podi
nania: że .lu.wx.ulwonm z dziecińslwa wp
kiedy ukry
te w nieświadomo-
e kierują s
achowanie ma sw
ne z
aczenie, klore można sobie 1 > lud:z
natura
zachow
Pe
a także iż ludzie mają wewnętrzną lendencję do
p„łu(›(lmn
ywania homeo: też równowagi
ilegl szczególnemu wpływowi teoretyków, zwanych niekiedy
"„ którzy rozwijalii lmr„vrmh idee
pośrednich potrzebach odgrywa ogromną rolę w naszym życiu, ma
również duże znaczenie dla terapii.
Inną znaczącą ideą zaczerpniętą z psycho postaci byl ekt
ick”. Psycholog B.W. Zeigarnick pierwsza zwrócila uwagę na
prawa”. Dostępność
postaci uaktywnia naturalne
v elementów po to, hy uzys
szemy słowo „krokody”
sko r›ow:axuchmv ane jako „niedokończona s
||A:Lml'y<h tylko elementów syłuacji
dążenie do poszukiwania brakując
alość. Na przykład, jeśli napi o Czytelnik
najprawdopodobniej automatycznie doda w myśli literę „I, Jesleśmy
iczadowoleni z rzeczy niec ych. Nie wyjaśnione wydarzenia,
Z
OŃCZON
nie dokończone rozmowy, nie wyrażone uczucia prześladują nas po-
wstrzymują od pełnego poświęcenia lemu, co dzieje się obecnie.
Perls studiował równiczż filozofię cgzysłencjalną, która wywarła wplyw
na jego pracę. Rozmiary książki nie pozwałają nam omówić dokladnie
żeń tego nurtu hloyulu/nw(› Warlo wszakże wspomnieć, że Pe
pod wrażeniem poglądów głoszonych przez egzystencjalistó
dnie z którymi istoty ludzkie są z n.ml‘y odrębne i
łączą je liczne więzi tak z innymi ludźmi, jak i z innymi żywymi istolami
To poczucie indywidualnej samotności jest rodzajem nu'm›x i, z któ
nie zawsze zdajemy N naszych wyobrażeniach jesteśmy
Zg0-
samotne, mimo że
ł
obie sprawę.
wyraznie, że wszystko wój kontekst i niczego nie da się zrozumioć
waniu od tego kontekstu. Podejście holistyczne koncentruje się na
naturalnym dla ludzi dążeniu do tworzenia całości i w len sposób da
dobrze powiązać z poglądami Perlsa na lemat pracy
W Afryce Południowej Iritz i Laura [c
hunger :r›l:l':ryyn sion (Perls, 1947). W pracy lej - oparlej na ideach Ireuda
połączonych z leoriami pochodzącymi z innych obszarów zainteresowań
Perlsa - przedstawili pierwszy zarys nowatorskich poglądów na terapię.
c i związane z jedzeniem (gryzienie, żucie, wypluwanie, przely
w ode
nno:
anie, trawienie) są w niej metaforą relacji człowieka ze światem, a agre
wia
zdrowym popędem, dzięki któremu wchodzi się w kontakt ze ¢
i coś od niego uzyskuje.
Frilz i Laura Perlsowie przebywali w Afryce Poludniowej do 1946
roku, kiedy niezadowoleni z sytuacji politycznej przenieśli się do Nowe
miał wówczas 53 lata. W Ameryce wspolpracowal
Jorku. Fritz Pe
z wieloma ludźmi, którzy odeg
Wśród nich byli filozof i pisarz Paul Goodman i Paul Weiss, którzy
wprowadzili Perłsa w duchowe Lradycje Wschodu i jego koncepcje filozoficzne.
Buddyzm zen podkreślający rolę świadomości w drodze do osiągnięcia
i istotną rolę w rózwoju terapii Gestall.
ip racował z nimi. Powszechnie podziwiano jego nowatorskie, obrazobur-
cze idee i metody, Podczas gdy jedni opisywali go jako czulego, wielka
dusznego i wrażliwego, inni krytykowi itralność, arogancję
i gotowość do przyjmowania konfrontacyjnej, oskarżycielskiej postawy
' wszystko razem sprawiało, że człowiek ten — tak samo jak stwo przez
niego metoda terapii - byl intrygującą, wieloaspektową całością. Zaintereso
wanych docdatkowymi infc
do publikacji C
go za art
nacjami na temat Perlsa i jego pracy odsylamy
ackewna (1993) ora
Drugi nurt poradnictwa i ter
rzez niektóry i
rksona i
ackewna (1994).
Gestalt, praktykowany i rozwijany
Ów
h współpracowi
z bogactwa swych różnorodnych
gestałtystów takich jak Laura Per
'olsterowie oraz Kepne
erlsa, zachował wic
ackewn (1994) wymienia tu
m, Simkin, Hrving i Miriam
i się do rozwoju Geski
którzy
przyczy
atach 60. i 70. Od tamtej pory wymienie
ustawali w wysilkach dałszego rozwijania zaróv
Gestalt. W 1977 roku zaczęto wydawać w Ameryce The €
który stał się forum wymiany myśli i rozwoju idei.
Na kiłku stronach nie można przekazać ani głębi i złożoności idei,
w
.X!)L'llk'! wrazzi wmyn
10 teorii, jak i praktyki
U Jonruał,
klóre przyczy
do powstania podejścia Gestalt, ani w
ywu, jaki
x Perlsa. ldea znaczenia świadomośc
oświecenia szczególnie zainirygow
osiąganej w danym momencie dobrze korespondowała z ideami wypro
wadzonymi z egzystencjalizmu i fenomenologii.
ując korzeni Gestall trzeba na koniec wspomnieć o leatrze,
w którym Perls byl zakochany. Perlsa z jego sklonnością do dramalyzo
wania bardzo pociągała praca Moreno, twórcy psychodramy, mimo że
relacje między nimi nie układały się pomyślnie. W części 1 książki
przekonamy się, jak w pracy metodą Gestalt można niekiedy stosować
dramę dla wzmocnienia siły doświadczenia.
Począwszy od 1946 roku aż do śmierci w 1970 roku Per
mgażowani w tworzenie i umacnian
» Nowy
współpracownicy byli za
terapii Gestalt, Ważnymi ośrodkami tego nurtu stały
Cleveland, Esalen w Kalifornii i Cowichan w Kanadzie. Przyzwyczajenie
do podróżowania sprawilo, że Per
nie chciał osiedlić się w jednym
miejscu. Co kilka łat przenosił się do
Jor
: mego miasta i zakładał nowy
n kontynuatorów śwojej pracy.
(1994), „z tych zinte
odek, pozostawiając w dawn
W tym momencie, jak określił lo Mackew
wanych i dynamicznych korzeni wyrosly dwa odrębne nurty”. Liderem
jednego z nich byl sam Fritz Perls, który stal się slawny z powodu tego,
nazywał „cyrkiem”. Demonstrował wówczas swoją unikalną
i charyzmatyczną metodę terapii w wypełnionej po brzegi sali wykłado
sadzał ich 1 wacym k
wej. Zapraszal ochotników na sce
POGeJsĆ Lo wywarto na praktykę w zakreste pomocy psychologiczni
i psychoterapii. W ciągu minionych 20 lat podejście Gestalt zajęło ważne
miejsce wśród koncepcji terapeutycznych stosowanych w luropi
itorzy wydatnie przyczyniają się do jego rozwo
talt Journal zaczął ukazywać się w 1991 roku. Czasopismo
Dosko
d Clll'l)l)(' ŚL"›" sl
nały British «
lo nieustannie analizuje najnowsze trendy i nowe zjawiska pojawiające
na obrzeżach głównego nurtu. To wlaśnie prace wie owych gestally
stów (będziemy się do nich odwolywać w dalszej części tekstu) obok
poglądów Perlsa i jego wczesnych współpracowników stały się inspiracją
d
ie
i
dei prezentowanych w tej | ce
klejsozod gvz ouur / uqóapośm bleudzovz Aonupoz d aumog 'eruvs 14pa3 fal z aropyoru opj41 puopudm Aq porzp piłomp bpeu
) Aueruarz WaDJSIMOPO. OIDJEJUOT M budpmop 'bJoomozkuq ‘buozses m'/\r("iz[n)‘m - souof Kiepy \’ILH’LI 10§0)
o I VAN [MAZOOZA [ DOUD ,£ 1aunu wyzop z po1au Aqoioyd poped
euemoppegod p4q ozow npejdzs m opuobed sm ey pgoqeo
:qos_ oz klejerzpijodsm Aquawajo ay oppaskzsj "enuwozozasods 1
sA 'obowo 'ojero :kimouejs biypy /PIOsoo 190
-azajsods oBazseu DSOS
M
()[I‘
0OMm)
DEOMIZOW IR IIIMI0 tynodegoy z elegar o7 Ddm ouse( Diqors
pzopupo psepwogeu ureu b wwod nuAuut z Appejuoyy pkuur op b m NBUZOD
drqols PRSI0 Auwstuutmod o7 ‘0) ezoeuzo JN "MudrujsiMAZO0ZJNOWES 2S00101280]V)
ele(Xzads nuAudt z opzbinż oMIZpM et NIUOZOpeJM$OP WAZSEU M OUDOJO
ozsmez bs uu Z BIMZ 1 UOU0ZDOJO Z APJeJU0JJ OOu po niuemiapo m ol przeskm 1 onzon pózaedkm
pemozeue p RUZOW oju | wystmopośs odoloms kDsdzo ks arzpnj z śmeids ajqos pepz nwo) ojórzp ozow ‘e oSousejmM opdideu oqos
U]Il!:!?:il_'l().lut[ )Illlh?/U"/H nuopetMsn AłEp| Quorpp peppjdzad e uetuz op przpemoadop ozotu
DEOWOPRIMSE B} VWS ZN ejueMNZOpo st qosods (erualezańmzAzad
pr ejeD Wojuduów WAJ vz | z Aokleyjukm szow pAq) Aupenpe zseu ojqos Awiwopeimsn Apd 'swzo
ż AE, -MOM OX9[4) bMI[zOU jsal eueqtuz ee, bruwjejzp | etuojgkw iuemnzopo
MOQOsads UDAMOU DISAJDĄRZ M NIOJAM ŚPpOqoms DIGOS M pbulMZOI AunsMu
parzpiwożad s okleaweys ' (zad otqos pezeqośm I Huaqpy seu op Aokbzpogpkzid kusexd 03z ‘o) apugejm Jsol 01 ) moAz
okłeunuodkzad opzsozad pezopermMgop REow orzpnj auzem jsol WAZSŁU M I UAwes svu m Kuerurz przpemoddm Aq 0y o epuoazozanysods i
zseu Aualny ('/mxpk'.vx el o nodz wAms © yoetuozaeu eu sezo brmen” ausojawo erueuzop sA 'abowa aloms ajqos peruwpermgen Mum arzpną
qny „l JHU[A:-]O/UI Az az Aperzpny o kuesezo 16 1Mo "psozsłonuzesał — 2SOMOpwvLASO WU G
„zegog” e AU ump{mlx arujenpye dis whop) m 35sforu ezoeużo „nq”
ZWVADJ 1
t
„blzepuej oy(£) ezpolm )
Ze19. 518 .›Ę.)g/l'› op 1 he Au wyw ‘!d(’u { 5(»i) HOon st 1
oozkishy m uDpUdJĄ T " osozslaruzegoj m oppky pdq KAWDZOJĄ "ZU0] |y
, 22134 p nq orqos b
wpepese erardo jpegsory
nfótmM bu d
Rozdzial 2
Zasady
Jak zdolaliśmy „ekonać
w drod
praktyka terapii Gestalt wyłoniła
y wielu podejść i filozoficznych koncepcji. Byly wśród
ich: tradycyjna psychoanaliza, ] a*vdu›ln;.;l'a postaci, fenomenolo '_iu,
egzystencjalizm, psychoanaliza interpersonalna, praca z ciałem lansowi
na przez Reicha, holizm, teoria pola, buddyzm zen, psychodrama i k
Podkreśliliśmy już wcześniej, że
POs
ę synle
1ma teoria Gestalt stanowi swoistą
ać. Każdy z jej elementów jest odrębną całością, razem zaś tworzą
zinteerowaną łeorię i praktykę Gestalt, Zrozumienie człowieka w ujęciu
(
)Jdpowiedziulność
Ludzie są raczej istotami )›nml«.ty wnymi
woje reakcje na_ olaczający świał. Samoś
wyboru. Dzięki uświadomieniu sobie, że to my sami odczuwamy,
zachowujemy
wierzyć, że „taki już jestem i nie na o nie mogę poradzić”.
adomoś aje im tę mo
ę, bierzemy odpowiedzialność za lo, jacy jesteśmy. Vrzestajemy
Zaspokojenie potrzeb
swe wewnętrzne
Ludzie m olrze i naturalną zdolność ich
pokojenia. Potrzeby te mogą mieć f /VF'/IH, lub też społeczny charak-
ter, Na przyklad, potrzeba 3 wa wydaje Nięk
ości ludzi udaje się zdobyć wysk wcza ącą liczbę przyjaciół, by zaspokoi
tę potrzebę
"‘ l}l'}l\’('lfnll[ld
Wartosé człowieka
Ludzie nie są z ›mm ry ani dobrzy, ani ;
w danym momencie. Dla terapeuty Ge
oceniania do puf‘\'im',l/@mia odkryć klienta dotyczących jego s
wspierania jego samorealizacji.
„ Jesteśmy tacy, jacy jesteśmy
oznac to przejście od
imego i
i
jszych przykładów opisywaliśmy głodnego
w tle, W jednym !
mężezyznę. Stojąc w kuchni, traktowal całe pomieszczenie jako tHo. Te
pośród wszystkich przedmiotów w kuchni, Które tworzyly „kanapkę”
tawały
ę figurą.
Domykanie całości
Ludzie mają naturalną tendencję do domykania własnych «h›swuui-
niezależnie od tego, czy są t«› wydarzenia, uczuc
dzialania. Niedokończone duśw|.u.f('*/('uiv/c/4y pos n/(' będą
lać uwagę i uniemożliwiać pelne prze „ywuhiw te
dykolwiek zaprzątała Cię myśl o 1
czeń,
aźniejszo:
łyko z ł ł m, czego nie zdążyłeś puwl(*(l/l(t
osobie, która /,.m.›!!'„/ lo wiesz, jak może prześladować taka „niedokoń
czona *›IT!'?IVVJ
71?!)!(!!0”[!]”(]/!
| Y.v.xmm'.›; sulacja jest natummq tendeneją ludz
l‘l;:;[’t:‘j;jg;}:-\t]}N“imluf‘ np. 'va\';«min stałej lempera-
sl gorąco; sz n«hly(imnu' w czasie biegu, by dostarczyć
mięśniom więcej tler
u nlv‘/bwlnmm do właściwe se . o .
F pragwie ) właściwej pracy; picie, gdy czu-
do utrzymywania stanu
pocenie się dla ut
CC
pomocą interwencji i tech Rewolucja kulturalna owych czasów po
Ś.ygh.]la ludzi do odrzucania własnych dawnych ograniczeń i powinności
po lo, by „robić swoje”, i to niezależnie od opinii innych. Slynne po
porzuć rozum i dolrzyj do swych zmysłów” oznaczało
by zamiast analizov i
sobą. Czasami jednak zasada ta brana
wiedzenie Perlsa: „
pierwolnie rodzaj zachely dła lud:
l )
ć siebi
stanawiać się nad sobą zacz L
byla zbyt dosłownie — ludzie dzia
nawiając się nad kon (‘I\'vn( jami swego postępowania. Panowalo prze-
i swój
a zdawały się sugero
norowano fakt, że
łane w zy
nie zas
bardzo impulsywnie
filozofii Per
ać to jako jednoslki. I
zie mogą osiągi
zawsze wlączone w rełacje z innymi I uwi
szer
dnostki
kontekst społeczny.
Od samego początku jednak, zwlaszcza w ramac
Cestalt (Mackewn, 1994), następowały pewne zmiany. Znaczący wpływ
'H':H'łi między Buber,
szkola relacji z obiektem, psychologia „ja”. Wz
i znaczenia relacji lur;}wnhl jego Rozwi ię również wśrócd
,że pl.\wd ziwy m/wn| i ulu zenic mogą nas ąpić
1 „drugiego m
mymi Rog
slało zrozumie
s
praktykę w ramach ¢
i way
ie
I(‘lum«‘llln'\r‘ ]‘)l"/\‘knm«\ 1L
. , FUSoDne. Munter Beaumont (1993) woli używać
umoorganizacj: 5
również tendencję do ut
nadawania
lerminu
więc samoregulacja/s
anie
: )linnm›rgnmx;.cin obejmuje również „upusz
Y 2l śmianie się, gdy jesteśmy szczęśliwi; wycofywa-
, gdy czujemy nadmiar . i
nudzimy. Jemy na ar stymulacji i poszukiwanie doznań, gdy się
pary”
ary”, gdy jest
nie 5
W części II k
stosowanie w [
,iź';/„kwl omówimy te zasady szerzej, pokazując ich za
pli Gestalt części sk j i
p Gestalt. W części 111 skoncentrujemy się na tym, co
faktycznie dzieje
ngnfl’:zemm tendencje
w podejściu Gestalt
W latach 60. terapia G
charakte —
stalt miała dramatyc: i - cyj
: i & e natyczny i konfrontacyjny
v. Klienci zasiadali n: n YJ
do poszerzania fi“ f"‘“’t .u(nl‘: ha „gorącym krześle”. Nie tyle zachęcano ich
Aanta świacdomości samych siebie, ile doprowadzano do tego za
wyłącznie w relacji, Ze jecdnostki mie sposob oddzielać od Jej
Ponadto gestaltyści stwierdzili, że bardziej drastyczne techniki, jak
lwiek dają natychmiastowe i silne efekty, nie zawsze prowadzą do
długotrwałych i korzystnych
klient jest, może prowadzić do zachwiania poczuci
Dlug ię wynikać z pelnego ¢
"ntem, w którym - być może po raz pierwszy
ytuacj.
nian u zeciwnie, atak na Ło, jaki
własnej wartości
acunku i uwagi
iktu terapeuty z
ntjest naprawdę widziany i słyszany, a pelnia jego dośw
niona i wspierana
Podejście
zawsze. Jej rdzeniem są relacja terapeutyczna oraz metoda poznawani
większani
może zachęcać klienta do wychodzenia poza własne ogra
. | .
talt jest obecnie
l
Ł
że
wiele sposobów typowych dla Gestałt. Część tej ekse
spróbujemy przekażać na następnych stronach.
Grestalt
Rozdzial 3
| E%%@]ź.;mj
Ocen.
iu n
E TV lta
LRt FCU iNdas 1
ódna
ke 4
I3 M
szacunek i miłość dl
siebie, a także wiedz
nas
ujawniają się w obecności osoby, która w p
doświadczył poczucia, że byl widziany i ¢
koeplujo
szany przez osobę,
oceniala, a jedynie stwierdzała, jaki jest, wie, o czym mowi
Częsło jako terapeuci możemy myśleć, że naszym ki
omplikowane tech:
Należy jednak pamiętać
pierwszy znaleźć się w centrum uwagi drugiej osoby. To pokrzepiające
j iej leczący J lerapi
wą niekiedy oces leczeni
w relacji
terapeuty
e mu v elemen
doświadcze że być
ne ;Hl(‘l'/(‘llk!' 1 łechni
(1994) twierdzi :
nl. Moc tkwi w lym, co dziej
rZerwaĆ |
Że „mo
s nA
ia Gestalt nie połe
Dłaczego relacja jesl waż
zmienianiu ludzi czy mówieniu im, co powinni robić, Nie chodzi nawet
niania siebi
zachęcanie «
tyczne je:
w bardzo trudnej syluacji
prób : Dla podejścia Gestalt chara
dzkie - nawel te znajdujące :
«onanie, że istoty
ijlepiej będ ać odpow
1 własne życie, jeś
wraz ze wszystkim swoimi potrzebami i pragnieniami, uczuciami i
» robią. Tylko
tym co mówią i €
lami, sprzecznościami i konfliktami,
zialne za w
rozwiązanie v
sne życie 1o dokonyw
wtedy mogą czuć się odpowiec
wyborów t by
ł prt›ł'il' nów
qoso nmp
"UdISUBIĄ fomoyonp op - raqng
1y yel - jameu e 'odfojstqoso nlomzor ocp moyzkimz al u>Asbzoby
sougatpo bmoyjsoupal husepm )
"*w;nw'«w› bupod z 1
iwypod zpogpop 1l
o
BDIarzp
Zpa
owopeims augoz'oupał oblnmoyo
s obłeonziod py
JU m bqos sz
zpoyom 979 'qoso nmp etueggods o8auzoApuone oz
OMOJOLUJpo,
M oluzobjAm
UI) L Ai
F nlomzogr wppzpnp o ook
udiyseu ozow * lomzon um op ]]
7
euoysop njuestiso ooblelkzacdź |
bjRuuAza paurzorAm śis peseqs Aropj 'AjsypelbuojsAzda-ejozofpy (pre]) eoqnę
euteją 5e rzpomAmM ey ebodoouoy "Aq-e( uojloperp Auemzeu JA
ozow Tozda ouesicło el ee lezpod ojej e
1DADOJ
| z
a0y nwsłopod j
soJerq
RISV
ol auemospyduos
nuAoklemAzozac orujodzm
ziped ołoqoy bzoe
:Amodeoj zpormodpo
BIU a1 AZD uazdiu
| z Ameads aicos tfepz faao
ST O)ST LPUIOTM >
pemiqae fof z pczagjod M DTN
ueuurmoś o7y iejAd euemondsopy
M 'ajImMU
YOI M olqais VU
ni
AT
(Azad emp ddeamn pod Aurzogą
Kuofnmypozoo qnp AWOD oo
„Awolnpndniew” opuopelmso OJS07) DdLM
(benqAs (ou20qo LIUDRUNZOIZ 05 M
buzojdojes
biopy oo WAZSMI g.l M '.i|vl’|
‘o) pkuskiso Aq /lem
s ogojzskzad eruemApimazad op I
aMODAŁ PUDZOpejmgop « ur;›.›/nln ozeeu Awtalnys£z105 AW :
bloepoa” o) emAzeU (eujsn eloenojut Z661) Js qod abzeguaej o
l"l{‘l kl.):(ll xe J Xl']cp(›k_l vu Lllll Il)/ )}H‘I:\‘\“ll[) li '\ll)lllHll ot 1 ll(l
eu arzpny bs Aol AwuafnpAOO " WODJE MODOJS Awolnpadiuniu” g >’.‘\‘w
KApopporu 518 el 0q — „towny I (meadod p o, (All'ql—n[ 28054 ) jeo[ pgazy
pezdDoZa 0"
Au 05 'oq ddemn pod okiorą zpng ! 1
M
s qn] swuAza z ibuejar m szpopm Apó 'mn‘s;,)( [T porzpotm
A} azaw oRapejcj Auuu OSOLIEMUZ
1 baqos* iujod M pAq Api
pepermodo AZOU0N
DL pepyszu O ' „buzoApuajne
ZIGMIAM DI Nn AW Aoty o1
UM SUOZDOLMO paed
MAŻEK 5P
y
)S O UIUrZze q
WO
D OBAMI
Z AWULOImZ
-bimeu
SUDZIDIMO[ZD sfi
entempazoo alow dis Apzprormjod oż 1uopemopomodg ypwypedszad
wiogsaf el 'dweac
15 olnzyy "kuwroz +
UUCZOJ D WT Z hn
108 stepz HOWwes Auo)
01 1U Py olmeud orujegnyepy weim
Omy m śfojs 0] 'AULMOMOLO
e opdlkzad eu sp *ddni8 zazad Auemojdnoypau
— f pAsopy m /Aqoqzs oz HbenjAs ojorm 014
ot l
nzapo el s
MPUI
( zemoniod
— yrudApol
|mu uż
arutu otuzom APZEY I eruozpolmod op u jeru śpóq atu oz 'ó16 słoq oy ‘Au
oMot Pz wajsał 1 opDółlkzad 1
zedoy y djpómedod DLJSOZ U
aje DAzl
unuodAzay
Auozsoddezż uojejsoz "peppAzid (nap
Mouejsod eruemorośkzaid alow obzpim
zod s00 Aqoz dpmyn eu ejpeda spwedcleu o o ł
Wl
TME
uajko tuejedez | ejsozay emp dlwyAzs tepom z plulvzo w
zosod q zpovpAzad oz wezozsnd Szad yy z mopjejuo
od e bleyponugn 'opnu op jzpoypdzid 'eporelkzad oBałoms
ee (zlazoeu el — enuazopermgóp odo ócl wu) wezemn
M 2eIMEUI
YZOM
yAzsłan
Aqopz atme
ŚRUdBIZ LU ZDZ89Y
UZDMOM
s s
epeds rurAuur :
xe sol Apom v
aqos Kurolepz qosods el m *
05 'godaza op Wejos m olnplenz ,
o1 05 porzparm I el ospel orqors pemojuyjoapz DZOW 6
1 z ardey Apt l
‘I[/‘ SPZDMYM !J'/.„H'Hl
ozt | jodnz. vuemo]
155 9zU0JĄ okheupó
walnstdo / opepzpizód p et imouwjs
ap Apił 'sezDMQM o H 'AZOU
MOJ
1 ADAWZDOĄ
yzgeu
Zan Hpotmopjodoza % Smeads
»
y qosods
WPS UJ M 68 KAziOM.I ‘wduzndojoy Asd prsuos m /mqo
Jbrmzp AuezsAJs Azo e wulm O RIME 9210
anupozad pAjop pAq 01 ozoją DRI YLALSEU ofujgop ‘ot ot
o Susnad Laos s 1z apo seadeu Augkqy 0 epnzsód gdam
zpamead zsetu s - UAZDY0J I ee okzOd nyje ogoypotm ppeupol
1
uK
o Op o
M
SO0 JW
w oW
M
olnzo oru 'orqoj, M żis kłermefod eruenzop aues oD
p o epom
eJDorzp pkz zaed op ouozyqz pAq ozow oiuwzopeimę
Ouo VS OIZPŚ i 1 oz 'etudogs oB8aj op o alom)
PoOAZOWOŚ
ODJo Ou
) ‘uu;l.l[ O JUIMEYDIDZEM | AJ, 5% ':vn'/'› zseu
l 'orzpom (rjei> szanpeiadwoy o) opdnno
M KUozaucz g3jso nzydum sm Mpujazdzy OolmojApopą
qA elotu 1 Kzovuz oy 00 — el apnzood auzeidm ponu isneu
01 qsaf u ‘080 euopeqmę łorzpaeq pAq etu Rqoso aTmo ]
vzovjo | eaotdpod epom ey
Azovz O
*OUDIŁO 1 OULUBI
1
CHOLOGICZNA W l
formę relacji, którą określal miane
al również mm
Buber opisyw '
: aju wchodzimy w kontakt z resztą
relacji Ja-To. W relacji tego rod , '
i przeć miotami),
tóre możemy kontrc
viata
, órych
ywać i które podlegają
oddziałuje na ni
więc z obiekiami, na
wówno ludźmi, jak
obecność możemy wplywac, ! low
(My takze mozemy czuć, że „To
J : . N in Ą .
ie l nami). codziennym ż
kontroluje i manipuluje nar ) © ;- 7y
sczywiście nawiązywać kontakt ze światem w taki wl
OCZYW cie nawiIąz i n o '
5 )l‘; sia to koncentracji na na zych potrze bach, P A_-„nunl.uh i
sprzyje : adem tego jest sytuacja, w której odgadujemy (na
Powszechnym przykładei 8 i gadujemy
| ie 'VYUH lu), z jakiego rodzaju osobą mamy do czynienia i w
podstawie wyglądu),
ny w kontakt z i O bą,
aszej manipulau
częsło musir
śnie sposób, gd
y
uach
przyjmując, że jest ona taka właśnie, jak nam
aki sposób wyobrażenie osoby może być trafne
na dobrej obserw: i intuicji. Może równi
kiwaniu, że zostaniemy potraktowani przez
e, nauczyciele,
iem, ponieważ „przenos my” nasze
u przypadkach mamy do
0, ponieważ v zystujemy własne oczekiwan
ierane tu E teraz.
dz
ię wydaje. Powstałe w !
może bowiem opierać sIĘ
sie na naszym ocze l
[ „jak traklują
v1y ło |7r/.u1m~: €
do teraźniejszości, W «
opierać
drugą osobę tak samo
s inni - np. nasi rod:
przyjaciele. Nazywat
awne doświadczenia
ynienia Z relacją Ja-'!
ie zaś doświadczemia )
" /"Ll/ilfsi(':ll\lv łabwo przyjmować pozycję ja- : !
o mi określoną rołę. Skupiamy się wówcz
nie na osobie. Na przykład, będąc na zatłoczonym
bardzo staram się, by kupić bilet i dotrzeć na peron
sie akurat wiedy, gdy nac chodzę, spory Uum
:,. , idąc w stronę peronu. Ciała w Humie są
: zdecydowanie napiera do przodu, by
iedzące. Wszyscy w aj
la To, traklując kasjera i innych podróżnych jako
e realizujemy. Ni ktujemy
awdopodobniej postępujemy z nimi uprzej
i gdy zależy
zam” i „dzię
ę
Y ko
1,
Sz
pełni w kontakcie ź
wszystkim na tej roli,
łondyńskim dworcu
na czas. Wejście otwiera
yna przepy« 1ac
Każdy grzecznie, 0!
bie miejsce
w © !
etapy zadania, które akt
i ) i siwnie, najp
-"h brutalnie. Przeciwnie, j
“h 1”“‘l ll‘“l nauczylismy ię poslgpowac z ludźmi wówcza
e, tak jak naucz y sIĘ ¢
B Im lziewanym zultacie: często mowimy „przepi
ś . . .
ymy i nikogo nie bijemy. Nagle 'upuszczam parasol,
e. Podaje mi parasoł, wymieniamy
i
nam na
kuję”, nie krzyc
: bieta idąca obt
dnosi po kobiet: 5 : : : K . .
po b Widzę kobietę w mniej więcej moim wieku Uśmie
" n, a ona odwzajemnia mój uśmie«
ra pociągu. Wymie
niej z »odziękowan e
widzę osobę, a !
iwkowych słów
awę, że w lej wiaśnie chv
i«“}«\ nyędzy namt
prawdziwe społkani:
Doszto do jakościowej z
ACJA VERAPEUTYCZNA W OD
domieniem sobie lego, że bylismy dwiema ludzkimi istotami w otacza-
jącym świecie.
Zycie, w którym nie dochodziloby do spotkań osoba - osoba byłoby
puste i zdaniem Bubera nie
1 się, kim jesteśmy. |
ja-To jest niezbędna po to, by ży
własne ¢
wałoby nam prawdziwej szansy
ynne Jacobs (1989) twierdzi: „Relacja
zekonan
, relacja Ja-Ty po lo, by zrealizować
stwo”. Cytuje również Bubera: „Bez Tego
mógłby żyć, komu wystarcza tylko To, owiekiem”. Wszyscy
musimy jednak spędzać sporo czasu w relacjach typu Ja-Ta, | Y
naszemu życiu zorganizowany charakter. Opisując
Jacobs używa określenia „proces d
lowieczeń
„owiek nie
ten nie jest ¢
idać
"lację z terapeulą,
) logowy” w odniesieniu do przecho-
dzenia pomiędzy dwoma sposobami kontaktowania się lerapeuty. Zw
zek z terapeutą stanowi unikalną okazję do angażowania si
: w relację Ja
Ty z inną osobą, dzięki czemu można stać się w większym
L szczególnym rodzajem spotkania. Jakkol
wy jest dzięki niej rozwój zarówno terapeuty
< musimy pamiętać, że klient nie z
yjać i Obie strony znalazly
uzgodnionego między sobą powodu. Jest nim rozwój i px
ienta. Satys
łopniu sobą
alazl się w I
cji, by
ię w niej z jednego
mi rozwojow
rzez
kcja terapeuty wynika z zaan
ia. W tym sensie w relacji klie
Można zaobserwować
zację tego zad:
zaje
Powiedzi
oetka n
ł
nnos
tomi
iśmy, że pod względ
t rolacji
j apeutycz
ypu Ja-To. Nie prze
wego społkania u«
wzajemną. Oznacza ło, że w szersz
'ja pomiędzy pil
ło do prawd
peu
adza to jednak, by dos
relacji terapeutycznej terapeuta dyspom
Jego zadaniem jest podchodzić do kli
cji Ja-Ty. Wierzymy, że rozwój 1 łączy się z rozsze
ności do wchodzenia w prawdziwie wzajemne relacj
To «do Ja
wa z postaog i intencją lypową «
ien
uem
Klienci zglaszający się na terapię rzadko natychmiast angażują
a-Ty. Większość przy
hodzi do terapeuty,
nia. Być może będą traktoówać wówczaś lórapet
rozwiąże problem lub j
Niektórzy
ko „magika”, który sprawi,
wgli nie mieć wcześniej wielu doświadczeń, które pon
lyby im być wiadomymi samych * w danym momencie. Nawet «
którzy mieli takie doświadczenia, mogą początkowo wchodzić w kontaki
Ja-Va, To jest bar e zjawisko i
ież terapeuty. Zanim dojdzie do spotkania, zarówno klient,
1 będą mieli wyobrażenia, fantazje i oczekiwania dotyczące
jszych doświadczen
ch
z lerapeulą z pozycj relac
dotyczy rówi
jak i terapet
wcześnie
siebie nawzajem, oparte 1ch. Ważne, by
steśmy na co dzień
stebie
wiadomi i jak wzkbogacający!
może być zwiększanie świadomości. Pelna świadomość samego siebic
m
pojawiena się u
Czy
euta zdać sobie sprawę
epokoju i iroski. Pojawia się „pierw: n}wlfn.m\v.';l” figu
może hyć w ebokiej de esji, Że *fźlrm›huju pomocy medycznej?
może być niebezpieczny dla ]!-›/,ui a znaleźć inne „sy ”V'””W
Ferapeuta zaczy ralegiczny |1]„m pnmumy w
uzyska
może spać, lera
mo
że zn
asze życie.
samych siebie i bogaciej przeżywamy
więc rea
nym momencie. Doświadczenia
spo
ne. Ilmm qv które dzięki przyzwyczajeniu nmggly
na poły rytuałami, ulegają odświeżeniu, słają się prawdziw
rednie. Jesteśmy w kontakcie z samymi sobą i z rzeczyw
nas świala
„I«lnn :h zalożeń. W tym okresie kontaktuje
ważuje
u polwierc
enia w
klientem z pozycji Ja-V
deje, ale również kieruje rozmową , ,
W części 11 książki opisujemy techniki i sposoby stosowania teorii
ęŚ 3
sanie podejścia Gestalt, mus
dla relacji Ja-Fo. Intencją
toczącego
ię w lo, co aktualnie
: bezpo
ztością otaczającego
Gestalt. Po to, by ułatwić efektywne sk
ycie świadom) obejmuje również przywrócenie tych na /\rh
i, które uiraciliśmy, nie używając ich (tak jak w przypad
ieraj j k jak w przypadku nieakceptowanyc
yczyn, dla których nie przyznajemy się do
iektóre z n omówimy w zej czę książk
znawanie się jest „nieświadomym” procesem. Oznacza
lo, że nie zdajemy sobie z niego sprawy. Terapia może pomóc ludziom
odwrócić len proces. Jak określili to Krvi Miriam Polsterowie (1973):
„słaramy się uczynić świadomym lo »ja«, które zostało »zdrac
Perls nie z, ię z Freudem, że najlepszą metodą pracy w przy:
padku „nerwic” (zaburzeń w zdrowych procesach) jest docieranie do ich
historycznych korzeni. Perls twierdził, że jed
my nawiązywać
peuty jesl wszakże, by
dialogu, a nie byly po prostul „
„
Częsło to nieprz
zoned”
adzal
do
zadaniem
tygodni,
ywal
ic d
tenlem,
łojd
u
syłuacji
YM :nl(*nlv
Vierws zej
nasz
wwiedz,
15). Moz,
'onadto
niemożliw
loświace:
sYK
la ograniczył (
do nich wyłącznie po to,
o —;potl«.mi.l/
zentuj poś
t 'II(\t\'mmv Hunlmvx I
P
d
sesji
miesięcy,
Nix nhuu;rm,/n ter
<sZU
klier
ał, i zdecydować,
cmy
(„(
ve. Ponadio oznac
Mogu w r
ale niektórzy I\nu\u
lub nawet lat.
zachodzą tu i te
, by
przystosowac
Stopniowo obok rek u) !
czasu.
ach. Poza
rów
zadaniem lerap
nia
trakcie
ierape
se
nież oceni
um[lluu— ze swoim klientem. I ’ A
Nieprzerwane pozoslawanie w relacji Ja-Ty jest
1
iy
sesji.
ta będzie angazowal się w
wL*H
s
równie
możemy m
co chcemy poddać «
czeg
Jeśl
» cdo nowego ]VUI\H(‘/‘('VU
vutrz rozdział 9) te wcześniejsze koncepcje i odwo
by lepiej zrozumieć klienta, Gdy już
kontakt z
yczną dla relacji Ja-Ty. Jego
idomości własnych
*clzie |m(x“/< bował
i nowej
To będą pojawiać się coraz czę
Może lo nastąpić nawet w czasie
polrzebują na to więcej czasu
Klient oczyw
sze
nie L
yje relacji typu Ja-To w
kontakt Ja-To
a nig
ciwnie, lerapeuci stosuj:
że nigdy nie m śmy ©
śleć o tym, co
perwizji (paltrz rozdz
as może potrzebow
linicznej i
ej -Iu;
"lib:
cient nam
ał
ient od
sty
so h
ranie w
wykorz
klient
p
Rozdział
Świadomość
łomość stanowi
ś dzeń zarówno teorii, jak i praktyki Gestali
Gary Yontef (Yonlef i 5imkin, 1989, 337) ujmuje to następująco: „W
terapii Gestalt jedynym cełem jest świadoność” (podkreślenie w oryginale).
świadomość to zdawanie sobie w całej pelni sprawy z własnego doświad
„Jesteśmy świadomi tego, co czujemy, o czym myślimy i co robimy
nym momencie, a także tego, co a 3 ieje.
rodzaje
czenie
w
Zacyłujmy znów słowa Gary'ego Yonlefa
oświadczeni
<tualnie wokół nas
Swiadomość je
które można zdeł <ontakcie
w własnym istnieniem, z tym co jeś że, podkreślenie w oryginale).
Vakie ujęcie zagadnienia wydaje się oczywiste. W jaki w sposób
świadomość tworzy rdzeń Gestalt?
Na ke ‘u}n\ ch stronach rozwiniemy
d 1 dam
uować jako pozostawanie w
iadomo
Z
to niby pros
"zytelnikowi olkazie zokonał si 1k niowiely
UMOSTOWI VĄJR AU WA} bl
oyodamu 5
JYJ|PPO UTOMY
Mgt
w e
4awslarnu auposAm zpłiewy
(zao [y
s pAzajod qnq st
Aarzpó] u F ozpó 1
sw
7RI arzp
LOMS M
udep,
zorumor Jeudpda qona uap Az azaezeqo
vy
UReUZOp AU u PU ademn
201mz mumouod 1 sOu q
3ZD DUUT LU i
oo q zsolnzo fazovur el Zumnez | nueaones 0010
fezsnio g (praorjuaduoys s 1) blezpeyzsozad osopy qozyod
liupaydzmn U bloms Lupdj@zmn wypudazad w4 m) zioyoad
Aupod zswwu oz przpaormjs jameu zsozow 'gomojd UJZPdA
sys grmaelod ozow 'wumAJzs oDoju ŻOU SQU YDIOMJ, *
Y odam ) 108
WAL M OI
? OIDNZDN
AC
'poj
POJUŁONSA D Z6EMBZODO
DUOTUZN|Z0 by
ń ‘/‘
1 olom y, ol
s fvae]s JIm
JZOUI
1] zozaą
souzaolizig
$ — PSOWOPE
z
b
JM
'
Aupod m sikzo qn| swD Z J8
naeloyuny” of pemAzeu HppAmz
A ‘(| ,‘\p‘»’ EREISR B ER IR TR0 £ uurAubpzbIwz
SAJ WI 3515 wojuezeniod 11
KAurz ewowdid z ouezbimz enteuzop drzajduawz T
ą
UMOM OB
)
MUDĘMOLU
vleims OBOUZJI
201 Aq '0q4.od uu z Apzey primewo Auarz
wzbjmz bqos 07 b8 1 otqor8 vu PZPOJowz AJUDWOJO 1] OUOTUonu ;
JO UDAUS9J O g,n'u‘/.up vqelo psowopnimg thuzapduawąą |
UOSOWODEIMS Alajs AZ IS RIVZOJAA
B
qazyod
3 /MOJJAMrU
Auofnmpjompo oN "lejsmod suo el aenu m nu
e O8 M.Km.q.› 2SOMIĄZOW ALB DSOZS ZŁ ku
[Po 1800 pgowuopetmy wzswu Apoy UDAMODAZ MOJOJAM |
qozgod ypAzseu z smerds arqos Aulalepz ze1o Bormadu kzseu ez o)
‘o)t erzpormodpo ptzm Apojm Kuazoją "Auolnplewz
WA M eoasfonu mi‘] op * m sapodd Awuezpeomonrde
s Aunuopermsn Apo odim JE
ol AZ pezopetm
Yohzseu op prmuyskzad u Rdow aouowow ulAuep m 319
oAaeqs op ol
qos !
Aoy «
ur
u
LM
'Aunqol «
OSOL
3
AZ odau
'aruemouofoyjuny AU T szseu or
lsruz
DSOZK
J GU 5S HDMUEMOPUJDUOJ
YAE
WL Zieo,
A, MIOWIŁ,
sbrażeń
z Per '
keji - pośredniczenia pomię
wewnętrzną i zewnętrzną oraz nadawania znaczenia
świadomość fantazji, myś
NĄ NASZEZO wewnętrz nego
dh
pdla pod a jednej z jej h
świaclomo,
wiadomość pośrednia jest więc dla nas uwumm :
również u człowieka znacznie barc
ej rozwinięk
Może hyć wyjątkowo twore
problemów. P
trudności życiowych pojawia się za sprawą lu
w E›XV_I«HIUIHH Kh'\l(" we w
1.i „pomyslów
byl przekonany, źe wie
zi, y żyją zbyt poygrą:
pomnieniach, wyc
eniach i racjoni Pamiętajmy, że Perls by „porzi
rozum i dotrzeć do swych zmysłów”, a wię Lmlxlywm( wewnęt
wiadomość. klientami b ważne jesl, by
świadomości w obu tych sferach i pelnego
ó
vradz
zewnętr
sklaniać
pracy
ich do zani \
zania J vz nich dożnań. Niemniej ważne w poradn
by lmmu\
wię
'st również lo
itom zdać sobie
I)I‘(Y\’(‘
ml lóceń świadomoś ięk
pośred
ejor
jednak mów sfer
Chi ;/._xpr:wy..mnj
Zabieramy Cię
o uczeni
tę poprz
*ry świadomości
i brzuch unoszą się i opadają w miarę wypełniania się pow t-U*'/„Ianl
ib powolny wydech. Wykonaj kilka glebokich i powolnych H(łxl(«huw
i bądź świadom tego, że rylm Twego oddychania staje się cor
hwmlny dła Ciebie. Następnie skoncentruj
bądź świadom jej kształ
pałców i stopy, a rozluźniaj j
pośladkiem, biodrem. Powtór
powoli kontynu z. innymi la - pleca
ami, brzuchem, piersiową, ramionami, rękam ońm
łową. Bądź szczegó u ę świadomy swojej
dej części twarzy - czola, oczu, nos
Vera
Z
ard
na swojej prawej st
Kobiąc w api mię
y wydechu. Zrób tak samo z kołanem,
te czynności
się
ł Mmasywnośc
rugą ne tępnie
len proces *ŚCIanu ci
Hla-
szyją !
OWY, it
azn
stając :
później
, policzków, w
brody. Stavaj się pieścić wnętrze swojego ciala ‘.\vmmmmmlq odczuwania
go. Zobacz, czy możesz zdać sobie sprawę z bi
10w uruj się na oddychan
la zaczniesz t
Irzne zakłócenia, k
dząc lub leż
nych minul.
pracy jelit.
dom calego swojego
wiadamiać sobie pojawiające się myśli bądź zewnę
śwego serca
i bąd
po pm:„lu zauważ je i pozwól im odejść. Pozostań,
qe, w stanie i
relaksowanej świadomości przez
Możesz, jeśli chcesz, wykonać to ćwiczenie z pomocą lnu nera, k tm\
będzie mówil do Ciebie powoli w każdym kolejnym etapi
Możesz również nagrać ćwiczenie na taśmę magnetofonow
Mów wów-
WO
Jq u
DZOW YDOPPO gpPUAZOUOĄ yodms m didroun :
„os e 'niuozsojdsć
alnza Az zmjpłjoz m qn]
qpesacd m alumornupod d1s oobłepmelod zsolnzy Az7y ompuowow wA m o
1150
ą
IgomeaB o) Szsdziemo)
A UIUPUZOD .)IE'[*] SO oty
SO0 7R Tu PoD
wjuniany O8ol w 3js eruezeniod
olnzyjqow pgomejpo O Ao Ameqalo ozozysop AP 'eruemoyzo
(s DSOM I UL O f
euemeuzod zeso mojonupszad yoduzon v
ODOADBJPO MO opzey 180l auu
UPBH50D
szad weu yomzod nosymowoar dis on
Aurzpopazad uAropę z 'psdod oy jsol sz 'opoq
Ao o o Laods blema]
OSOMYMNUJ
e jsol psome
oelaen
50145 M g oA
-opóidwu d1s
( v DOpuonuni O
'pijem op Amoqo8 |Aq skq
MANZOPO żAJZ
oJAq 07 AZ S
ejmelod Azawmą eu el pemnzopo Zs0207
odideu
4 arujodnz — uoqp I uorued MOJEeq 0
! omod
WAL O enmojus ool
orqos Muuodkzad zem v
M IND
ol o7 “zsalenzo
q e iujejso Apo
ZD AZ
oo otqos |
ULy
LNINS
oujod pemnzopo zg0z0w :AMIJgóZD7
el 'arqos WOpeIMs
nsol Ay
LI M OUBZOpe!
swsozelan Op o JAZIOMI PO 518
uuodźzią
berejG "Amu]sdzoze 8
oajnzo Spmeddeu ApoDq sZo aqos
sz uyAmMoOMEJsSKOd
wm
o wolno i lo
zezególne
i chcesz, kilka zdań, które
wezenie. Posluchaj ta
CcZzas
mają
"ieb
Uczucia i emocje
» ćwiczeni
„wiązane
ogleś już uświadomić sobie wlasne
, naszym ciałem. Czę
to ludzie mówi:
ach ciała. Osoby, które nie są
swoich uczuć, mają również, co nie
w różnych o
) rozpoznawi
dne
C
powinno dziwić, z rozpoznaniem towarz
Mog
szących im
polrzebowad pomocy w nazywaniu swoic
1 ucz
w odbieraniu ich jako sygnałów własnego dośw iadcze
teraz czuj ? Zwróć uwagę na to, co czyni
y
V.
7, by stwier
'woje uczucia,
domo AMGZO
kaźniki. Odczuwane doznania mogą być słabe,
ę lub kombinację c
niew i strachu, Ty sam m
śleń. Zwykle używamy
iak: „w porządku”, „mam wszyslłkiego de dzony
ws
Co Oc
coś odczuwał, coś co stanowi odmi
terech
będzie
stawowyc
„smulki
formulowan
takich,
gnębiony” itp. Liczba odm
WZY
altwieni
usz. tyłko tyc
ieskańczona. IDla
»osobu, w jaki doświadk
v UCZuĆ Je;
zachęcamy Cię do zbadani
RACH
Pomy
O CZYMS, CO WYV
sh. Może brakow
ak krew odpływa Ci
ne uczuc
zwłaszcza «
we F mol czymy, placz
my je w na y sposób, Uc
uacji, tak jak w żałobie,
Często jedn:
powrac
wyrażane w
vodolnmy spo
ami powielamy |
możemy
Wyol
lejowy. Pociąg odjeżdża
imaczy
uczucie? Czy to jest t
s omawi:
S e zuliwa
1Ź sobie
ywaj
1 lempie. Co czujes
Częsło ludzie odczuw
ają
Ci powiet
NY,
ZALE
ia zani
p kolejnymi fa
lale wypierać nasze uczucia, lub też wyrażać ucz
kając odmiennego reagowani
u Ciebie s Gdzi
w Z
go jako
1wac
wWne ucz
sl mn
< pewic yczaj” wy
anla t
ha NOWE dośw
P
jowe wdzi
y te zwycz
lac
posuw
ym miejscu Fwojego ciała pojawi
a pośrednia
iej? Popau
ub ślady, któryc
dlonie. Przyj
bliznom, plam
wi ą dłoń”. <
) paźno
nie dostrzegleś wczes
ztałtowi, liniom
om. Czę
teraz na śwoje
osom na ich powie
nam
entylikując * akces
coś lak dobrze
W lym obszarze naszego wev
wyobrażenia, a lakże w I)(-IIIH ułormowane
iętrznego świata mieszczą
i. Znów posla
ię slowa
ów, lakich
się przez
czy pierścionek
lui
( wawde byłbyś w stanie rozpoznać śwoją
dłoń wśród wi
chce
kilka minutsiedzieć wygodnie. Je
dom sobie każdą myśl, wspomnienie lub fantazje, jakie Ci j rzyjdą do
glowy. Postaraj się nie „przyw ązywać” da żadnej i Po prostu
zauważaj je i pozwól im odejść. Nie zmuszaj się do myślenia, nie wpływaj
Nie cenzuruj swoich myśli jeśli to robi
dalej naplywały. Możesz uznać
na taśmę i przesluchanie
czym myś »omnienia lub plany
tego, co dzieje się lu i k Wspomnie:
amknąć oczy, Usw
Słuchanie
Może ok 2 i i ie wyko
tego
na nie
sprawę i pozwól, by my
byloby nagranie swoich my
uwagę na Lo, jak wiele z lego,
i nie
j sobie
HL"!'CSII][U‘K' N . h ) Wz I
wności idźw
iej. Źwróć
idźw
to v
wiadomo
ą niezbędną częścią
na przysz
nia i plany
jednak
ożemy przyzwyczi
o uczuć. Czy zd jesz sobie
I'u›wl.›u/_zqutw,h się tem:
ów
prawę
okorku ulicznym. Niezależnie od
uczuć, z których zdajesz sobie sprawę, €
/ jesteś również świadomy myś
„Jestem glupi, powi
„Dlaczego lo mnie zawsze społyka?”, czy
'zy któreś z tych myśli pr
potykasz trudności? te
eer
i wyobraże
vyjechać wcześniej
Będę miał problemy
które pojawiają
stanowić zwyczaj
my ''/&‘:?Hll';.
ceną, np
szefem”? G
H’“'”
, ło mu
kmrwh
jeś
dy r
we re
kcje lub utewalone postac
Świadomość ~ sfera zewnętrzn:
onałn pięć ćwiczeń, siedząc lam,
Prosimy, byś wy ,
Y hęcamy, byś obil je systematycz
1 w parku, oglądając te
biurze ilp. Zauważ, jak w miarę wykonywania
udlczan zez Ciebie chwili obecne
e w różnych sytuacjac
wiz 1e w koleje
ćwiczeń zmieni
1- w metł
jscac
doświ
Widzenie
Spojrzyj w górę zi 1 ks
tów i ludzi wokol siebie. Zauważ ich ko
się znajdują,
najdujesz się
i. Cov
[
, czy szczegóły ich wyglądu są wyraźne cz,
uważasz jakieś
UV y Z
pokoju, popałrz x
Dotykanie
Wstań
jąc ró
e
hropowa
możes
ieji
1 za pomocą praweji
ami
w
tórych
pod Tobą i
dczuwa
otocze
s
Twoic
stóp na podloge.
lub wiatr i jak odbic
wróć uwage na
weż coś do jedz
i zamknij
'/\'nu' uwagę, jak
zyń
; do
ek sera
ÓW
powoli z
nki i je
1 jedzenia zmie
Czy lo
Mówienie
Źrób e :
am dla Ciebie propozycję”. Postaraj się zmienić wysokość, ton i
ml(›nzu)› glosu; n;p'nl›ui szeplad; staraj się, by słyszano C
ment i znajdź siedem ró
sych *]vnsuln'›w, lx)' ł›z›v'imł/lin'c:
ię na przy-
końcu sali
owiowym
Poruszanie się
Tym razem wyobraź sob
Znaj
lać jakieś wrażenie, zmieniaj
postawy ciala, sposobu siedzenia, sławów, napięcia mięśni, wyrazu twa-
że naprzeciwko CGiebie siedz
iadomość lub wywo-
ź siedem sposobów, by przekazać klientowi w
ic pozycję, w jakiej siedzisz na krześle.
rzy i tak dalej.
zystkich swoich zmysłów.
wrostu bądzź
iadomość «
Na koniec pozwól sobie na
Nie ma tu żadnych reguł ani „dobrych” sposobów. Po
struktury, zapachów, smaków
świadom widoków, dźwięków, kształków
w danym momencie. Pozwol na
kolejnymi zmyslami
obod
i ruchów, których doświadczas
ny praeplyw świadomości pomiędz)
Lączenie sfer
wać i zwięks
, aby
Możesz zasłosować to ćwiczenie, by obsery
wygodne micj:
ralny przepływ świadomości. Znajd:
obserwuj to, na czym koncentruje się Twoja świadomość. Używaj formu
, by opisać swoje doświadczenie. Nie
ly: „A teraz zdaję sobie sprawę.
zapor że nie ma an
iego ćwiczenia Vwoje doświadczenie jest Twoim dośw
Zdawaj sobie po proslu sprawę z lego, czego kolejno jesteś świadomy, nie
krytykuj i nie oceniaj siebie. Jeśli coś Ci eszkodziła wykonywać to
ćwiczenie, zwróć uwagę, co to było. Na przykład: „Teraz zdaję sobie
sprawę z chmur ponad wierzcholkiem drzewa. Teraz zdaję sobie sprawę,
az zdaję sobie sprawę, że pranie
Veraz zdaję sobie sprav że moje zęby s kają.
mno. Teraz zdaję sobie wę, że
o, ani
dobr lego sposobu wykonania
lczeniem
że zastanawiam się, czy będzie padać. Te
i na
Teraz z
wawe, że Jest mi 7
bawi mnie wykonywanie tego ćwiczenia” i tak dalej.
Wykonaj to ćwiczenie jeszcze raz. Tym razem posłuż się magnetofo
nem lub, jeszcze lepiej, wykonaj je z partnerem. Przekonasz się, że w
jakości. Skorzysiaj z
: uzyskać informacje
obecności drugiej osoby ćwiczenie nabrało inne
lub wykorzystaj magnetofon, b
obecności parlner
16 PO
też gładkić i śli Zwróć
,07 moment Htśt!!!( l n'i‘r‘ na |\
enie jest gorzkie czy
ię? Zwróć uwagę na la, czy
ka chwil. Kiedy jesteś
e I Ąlu'(›;nmwlu/ cz
Co jesz, ]
UWagę, Cczy Wi
J
ac I P
smakowe. Czy jed:
loc
reagują Twoje kubki
łone czy bez smaku? Czy smak zmieni
rzymaj
jesteś gotowy, by Iu/.vH«„n.](: Pw ' na ki
już gotowy - prz knij i poczuj, jak jedzenie przesuwa się wzdłuż prze-
lyk łądka. Jak często jesz w laki sposób? Najy rawdopodobniej
j i czymś innym. Zwracając
wżesz zmienić
so w
do
masz uwagę Za)
jedząc, 1
uwagę na lo, co wprowadzasz do swego organizmu,
Z równie:
woje nawyki żywieniowe. Mo
ktowania własnego ciała!
Vąchanie
odź dookola, bierz do ręki różne przedmioty i wąchaj je. Pewnie
jak wiele rzeczy ma zapach. Zwłi y znajduje
|Jub kuchni, zwróć uwagę na to, jak wiele jest tam różnych
kawą, pomarańczę, bochenek chleba, różne
zapachów. Powąchaj sloik z
rośliny. Zdaj sobie sprawę, czy te zapachy są ostre i gryzące czy słodkie
i przyjemne, stechle i zbutwiale, czy świeże i ezyste. Poliż dloń i powąchaj
na zapach wlasnej skóry
ZŹwróć uwag
BĘ
CWICZ :
Poproś pr
Zacznijcie od obserwowar
Nie interpretujcie tego, co widzicie
Zdaję sobie sprawę, że kolnierz marynarki otac
n z Tol
nie raz
vykonal to ówi
potem mowe
: po kolei.
e nawzajem,
pro
zysziwidz
żam Twoje oczy, lo, jak na mnie
A leraz widzę, jak śmiejesz się i odwrac
z małych linii po bokach Twoich ust i wi
1 i iej. Poles
Zwróć uwagę na brzmienie gloso i
Kręcone
parlner.
1 krze 1
żywane słow
prawę, że bardziej zwracasz uw
że mowi aję sobie
»bie :
na moją twarz niż na moje cialo. Zdaję s
ci Twoj
Was czymś zaskakująco intymnym, a
ka i nazywanie
te. Poznawajcie
" leraz zdaję sob
okazać się, że to A
jaw
O zwracani
uwagi
icż Lo, co robicie, to ty
Jrrze«
wie ' dzień uważamy za oczyw
nawzajem dotykiem swoje dlonie i bądźcie świadomi, co czujecie, gdy
dotykacie i jesteście dotykani. Delikatnie masujcie sobie barki i znów
obie, czego doświadczacie
CZNA Y ĘC CEY
IO PSYCHOLCA
świadomy. Zwróć uw.x_›;«; na to, jakie
najczęściej się pojawiają. Czy spę-
y 7.<wvm;łr'/m-) trefie
h zmysłów używasz najczęściej? Twoja we-
otyczy doznań 7 ciała myśli czy lu/UL'/ I\l\m
1 ?%*IY robisz lo ćwiczenie sam, że dość lruc
tego, co się odczuwa. Mo wierdzić,
zwrolne na temal tego, czego jesk
typy świadomości są Hd|SI|Hłu)fś/.U
su w wewnętrzne
pośredniej
dzasz więcej ©
świadomości? Którye
wnętrzna świadomość
się, zwłasze
być cały © viadomym ‘
podążałe *którymi ze swoich
koncentrowaniu się na tym, co odczuwasz. :
iedy znów zaczniesz
prze
Nie martw się, jeś
dawad sobie sp
iwnym sposobem może
swojej
ikam
Po prostu zwróć uwagę na te, kied)
kontynuuj. Podobnie, d
przerwać ćwiczenie i ocenzurować czę
s „Zddaj
oświadczeniem.
dawaniu :;lnl!\llll‘y świadomości
z tego, co odczuw
skazac że chcesz
świadomości, Zauważ, że tak
czegoś” -i pozostań Z tym «
A olo ćwiczenie w ri sy
je cltapami. Zacz '1) od zauważenia Cczeg Ś W sWOJeJ '/.mv_mf› :
lub pośredniej sfery. Użyj formuly: „W
potem pl/n]«!/ lo wewnętrznej :
slyszę/czuję zapach itp. ... I czuję (to może być doznanie lub emo
lamujący festyn i
dzę :
cia)... i myśle...”. Na przy „W !«i/-' plxl .„. dan
ę sobie sprawę, że u
z
Wykonuj
znej slerze, a
zuję
SW
Refle)
na świado
leś niektó
Je:
i wylkon * z powyż
, mogleś zw na ne
I, Świadomość jest lr — w ly
Możemy
wÓwĆ
szych ćwiczeń, Iuł
ić uw
nich
sTO
v miejscu oraz łeraz w tym cza
byą świadomi lego, co dzieje się w danym momencie. Nawel
as, gdy odtwarzamy przeszłość lub przewidujemy | sni
możemy w pełni ich doświadczyć; możemy mieć tylko wspomnie
fantazje, które stanowią część naszej aktualne
możemy poslugiwać się myślami i wyobrazeniami, by rozwodz
przeszłością tub przyszłością. Doświac sy świado
mi, ma miejsce lylko w teraźniejszo
2. Przepływ świadomości nie jest równomiei
uwagę z jednego obiektu 8
drugiej - czasami na skutek ciągu skojarz
: zakłócenia lub zmianę bodźca
Jest wiele obszarów św
sobie sprawy z lego, czego doznaje
świacdomość świała ze
łoś
zysi
świadomości. Tak
się nad
esteś
*, klórego j
Przesuwamy naszą
„a także z jednej sfery świadomości do
sń, a czasami w odpowiedzi na
adomości
i wiele sposobów zdawania
y. Można wśród nic
wyróżnić
rzneeo {sfera zewnelrzna) i naż
GO WEW
na w iest
podniecenie i myślę, że zabiorę przyjacić | ot /llul o
. że l awdopodobnie mleczar
brzęk butelek na ulicy i my ślę, że to P,’ iwdoj ń
i glodny”.
uie z parinerem, Na przykład: „Widzę, jak
idaniu i cz
je, że jeste
Wykonaj teraz Lo ćwicze prz : ‘
Z l/.l'!'ll):w' Ode mnie I l‘/.l]“,‘ sę '/„Hll(fl'[]
że oczekujeś
unosisz brwi i my
bo myślę, że nie wiem, czego chces : - |
ę czuję wobee Ciel ’«"wlv!u uczucia i my lę, że
mnie lubisz niejesz i czuję się szczęś i myślę, że lubię
i ś i Zdaj s * spra jakie
robić to ćwiczenie Zdaj _wtllT!L spi v }‘
r'oim dogwiadczeniom. To jest lunkcja stery pośrednie
yć, że nie tyłko masz
Zauważam, że leraz
kojony,
pochyłasz się do przodu
się
1
zenie
Oma
nadaje
ąc później to ćwic
skłonność do zauważan
n, możesz odk
„enie z parlne !
pewnych rzeczy, i le także 1
lony sposób. V
im znacj
dajes
/ części M książki przedstawimy, jak
pomaga w pracy % klientami.
: koncentruje się na_ innym ważnym elo
których nie ch
am, a
nie w pewien ol
lzaj świadomoś
Nasze ostalnie ćv
mencie świadomości: I
zdawać sprawy. Źrób najpierw to r"x
cielem. Podobnie jak wcześniej bądź śv adom swo
mów: „Zduaję sobie sprawe
iczeł
tych rzecz wh,
WA
ny sobie
stępnie z przyja-
h doświadczeń, ale
to, co pominąłem, to było..
ję sobie spraw
tym razć |
Możesz nawel spróbować mów
” Możesz być zas
) inne elementy.
że unik
cania uwag
wprow dziłeś do świadomość
średnia). Zdawanie sobie sprawy
z kontaktów, do jakich dochodzi pomiędzy naszymi wewnęlrznyn
ewnętrzny światami, prowadzi do wzroslu wiedzy
eśmy i jacy jesteśmy oraz dodaje kolorytu naszym doświadczer
4. Jest ni
nie
nego świała (stern wewnętrzna i
1 oz
sskończenie wiele elementów, któryc emy być polen
wiadomi w każdym dowolnym momencie. Może ny zdawać
ogólnie sprawę itk spośród tych el
skoncentrować się na jednym z nich. Jeśli naprawdę koncentrujemy nasz
iwagę, to w danym momencie możemy być w polni świadomi jedneg
tylko elementu, Postaraj się skupić na tej książce i jednocześnie na tyn
jak czujesz. Trudne, prawda? Możesz zauważyć, że Twoj
przeskakuje tam i z powrolem między tymi dwoma obiektam
obie
Z
nentów. Możemy też bardziej
Organi
zujemy wiele bodźców obecnych w naszym świecie w struktujy, które w
ne są „Hgurami” i
zura jest tym, na czym koncentrujemy uwapę, o zaś stanow
resztę. To, jaką figure wybieramy, ma znaczenie w terapii. Na pęzykład,
nasz *n może uczynić figurą fakt, że Mary nie uśmiechnęla
i a nie Fo, się uśmiechnął. Zdrow
le
„ podczas gdy reszta pozostaje
Gestalt nazywi
e John
/ tryb życia polega !
” figur i zdawaniu sobie sprawy, jakich wybo
rów dokonujemy, tworząc takie figury. Powrócimy to tej ważnej
w kolejnych rozdziałach.
kreowaniu „pelnych ży«
koncepx
spaajsozan fol udesop ayeay m o 'olnao8ns
(£661) soqurz udasof Advaoyy jpujsory 1
osoad sarypoazy ovzbisy ms j
qosods Ampsejm
ad qnq. euosorupod *
rzp sk pnzan el
WORSIMOPOLS 07 1 KuAuut z apojepuoy M klejsozod 1 blkz o
PUZC) IMIJSDZY
o8z bBow orzpn|
M LJONZO D) IZ
m
eUJop: .7-1‘ PUOZSLIJSA:
ns ‘/(‘ AZOW UQOSO bMOJp/ 'Ur
0D Z ZBIM
JS
s ts sezo KJed oZ ‘01 ezoPUuzo BN zeaj N eokz biujod
aodpz "wgojzsAzac g osojzsazad „nzedeq” uo
-uód z oDjstMOpośg 97 zego kukuut z ppejuoy iy : odzoq eu xsi o
a8 orzpepy wsowopermg famorpz nodln wpjsmojjejsoś 4 'esou odouseim
xaqnzo m d IUlll'Mi(_IłlK(M whuldsasqo zodim "urkuuwejsnoaru eu vdojod
RU OSOWOpeIMS ajuesłiso wyzbisy 5 oblejAzo ‘s 100 (fal Sef
74
tuUozD0JO
op dig okl l’\l)‘()]‘ {zad ozo10My D8 uumpm ms dy blMISAZOAM I WJSLMOPOJS
OBAME
e
potmodpo [aj bogdzo l'tlz,)l)wumn 3sal y MOPOLS odau
SOWOPRIMG WaAZ wioms a7 bukz;
*1M!.wgq;w
(M OMOIDAZ oms
zouted niaem
q_›m_u'd«› ws op otm
-szad m 'aruemoypeziodpod olndsjska oty oy m gloeja yvp u
umAZbIMvU u| vz WU/„ x/pn[ oAt mmu oz epaedsm Aqoznod vrucu
10¢|
wr wmm'/pnmmlpn ZATUMOT Hmnl&md DIz 1 wup/
~K1AZIO Am (N DgoUZAJWz MOy e e
IA
.
2N
i
=
=
s ————
ME IWOp
JUON M
za0y LS aujeuos
m b (
Y oumAJAzoOd
Z orzpr
OKJOTS
z
aAjAzod
MAZ o
1O
nsln m
ers—loyg
es
IMOIDZ
G jerzpzoy
"„WALUO Lm ¢
(q ‘o118
WAWOJ
IMe]sAmM -
AODOJS
załeu z
,sp 011
mqejA euo:
|zow azse
Mepz Acq u
SYCHOŁOGICZNA W UJĘCIU GL
iadomość świadomoś
e zwiększa swą
„ swojego środowis
y się uznawać za swoje własne doświadczenia, przestaje rzu
swego ciala, swych
r
a innych;
zdaw:
sobie sprawę z własnych potrzeb i rozwija
aspokajania tak, by nie szkodzić innym;
odczuwać
niczbędne do ich
o zwiększa kontakt z wlasnymi doznaniami, ucząc się
zapach, smak i dotyk, smakować, dotykad, słyszeć i widzieć, a dzięki temu
czuwać wszyslkie aspekty siebie samego;
pniowo doświadcza własnej mocy i możliwości dawania sobie
tendencję do narzekania, obwiniania
7
E)l\l/llx"
ib prowokowania poczucia winy po to, by uzyskać wsparcie ze strony
jąc jednocześn
ołoczeni
„a z drugiej strony chroni
o
je się wrażliwy na swoje olocze
ikcyjnymi, zagrażającymi sytuacjami; :
ać na siebie odpowiedziałność za wia
się b e działania i ich
ię czuje, zdając sobie sprawę z własnych fanta:
ów ich ujawniania.
calu — to proces ciągły, który trwa cale ży
su tew terapii. Tak jak życie, również
wm, co cy IiL%nym lub spi alnym procesem.
mych zagadnień na innym już nieco poziomie
dążenia do lego
ograniczony tyłko do ¢
i terapia jest n
I powraca
w innym ujęciu, po to, by zwiększyć zakres doświadczeń.
Choroba
ślał, że w
uznięci
go. W m jak dążymy
się one przedmiotem bezpo
nmog
do osiągnięcia zdrowia psychicznego
prze:
iją
oddziaływań terapeutycznych. Rozpatrzymy tulaj niektóre z
iemożliwiają nam osiągnięcie pelni
Sre
typowych wzorów zachowań, które o
życia.
Maożemy być nadmienm
Oznacza to, że polegamy na
i niezdecydowani, oczekując od innych ws
owadzi zwykłe do podporządkowannia
innych do tego stopnia, iż stajemy się bie
zówek, co mamy robić
: żądaniom
Uzależnienie to
Naranjo (1970) podaje listę zaleceń, które dotyczą pożądanych spo
sobów doświadczania i sprzyjają osigganiu zdrowia. Działania podejmo-
wane w terapii Gestall opierają się na tych zasadac
L Żyj w „teraz”
2 /v; w „tu”, w aktualnej sytuac
3. Akcep
j siebie takim, jaki jesteś.
$ i im, jakie ono je Z takim ś
jakim chciałbyś, by było, nawiązuj
odo-
uczeiwy wobec samego siebie.
6. Wyrażaj siebie, mówiąc co my
sobą i innymi poprzez racjonalizacje, oczekiwan
co
”|}7H {
talcenia.
Jodwiade
zni
„
emilych.
10, Bądź otwarty na zmianę i rozwój
aj w pełni calej gamy emocji, tak przyjemny
ch
ządań, które są sprzeczne z
cje
Powyższe aspekty zdrowia Lo stany idealne. 54 tym, do czego czło-
może dążyć w ciągu życia. W tym sensie zdrowie jest procesem
innych, bez względu na nasze własne uczucia, przekonania czy pragnie-
nia. Z drugiej strony możemy również dążyć do nadm ,
buntując się przeciw żądaniom innych lub odmawiając uczeslniczenia
typu „dawanie i
iej niezałeżnoś
na świadczeń, Humiąc własne
lub myśli do tego stopnia, że trac ym
ych d
ny ()}'Yl‘(ll\il'yrl(' Zakres
doznania, uczuci vy kontak
ziwym „j
Możemy 1 , przywiązuj się do specyficznego
u własnej osoliy. W myśl filozofii Wschodu iśtnieją yin i yang - dwa
mergii, dwa aspekty kazdej syluacji i dwa stany istnienia. W Ges
nia tego zjawi:
ś ma charakterystyczną dla siebie prze
przywiązujemy si
wości
Z naś
sacić iebic
vieństwa”. Każda
pi zeci
ka używa się lerminu
wną jakość. C
zasami jednak
onych wlaśc
i delikatnej. Nie chcemy
nioną „drug
do koncepcji siebie jako osoby o okreś
ach, na przyklad spokojnej, uprzejmej
wówczas uznać za własne tego, co stanowi nieur
u”, a więc porywczości, egoizmu i grubiaństwa.
ożemy zalrzymać się na jedn
przeskakiwać z jednego bieguna na drugi bez doświadczania jakichkol
wiek pośrednich stanów. W ten b tracimy „lwó
(Friedlander, 1918): punkt środkowy pomiędzy biegunami, w klórym
odnosimy się do świata bez wstępnych zalożeń i uprzedzeń, otwarci 1
każde doświadczenie i każdą możliwość. Rysunek | przedstawia przeci-
ronę
mec
ym biegunie, lub leż nieustannie
p« ą obojętnoś
1
Rysunek 1. 1 iwieństw
Możemy działać nav
kie mamy wdanej sykuacji. Reagujemy na świal
dając sobie
ic
COWO, nie wy z możliwości,
H)i](f uł I'M'ITIOH(* wzorce
spostrzegania i zachowania, których podstawą są oczekiwania wynikające
z naszego wcześniejszego doświadczenia. Nasze związki z innymi,
miast opie
zła zez p
mont - 1992, informacja
one |
r
uczuć i zachowani
Zamiast żyć |
*.ł!lkl'() ’\fll(‘l\‘ I poza „
)
przyszlością, a naw
cie H(‘jl‘)ny I\\H('(‘I\U'()\’t\t‘ >
„ ale na wspomnieniach tego, co minęlo lub na trosce o lo, co moze
chw
nastąpić. Możemy również mów
skupiając się raczej na ,
ac sIĘ na S/l'/',(‘l'l‘} <\’VI\Hrll
ządy, n
m, jest w gruncie rzeczy kolekcją utrwalonych x
Óre pow
rawdziwym życiem, możemy je „odgrywać”
" angażując się w nie pr
sń są znie-
1er Beau
ie myśli, uczuć f pr
slare przekonania. (H
o nazywamy „charakte
wów myślenia,
ieje 1
stna - uważa, ze to, «
HX'JHY przez calte na
i teraz”, rozwodząc się nad przeszłością lub
e, V
zydarza
chic
n Monen
d
ię nie na tym, co p
Ciekawi mnie, co robi teraz Jim”,
i naszym własnym oloczeniu, a więc
m” ni
y e
nieć. Podkres
Db k e i
L
ajemne powiązania
zdrowia, j i naszych procesów
*menlam Mrapsy
eważyć naszych związków z inny
chicznych. Nie możemy dlużej l
iną, lokalną spolecznością, a także ze spolecznością
ów ze świałem fizyeznym i j
ich zagrożeń, jak zalrucie atmos
przyjaciólmi i rod
calego świata, podobnie jak zw
zasobami, zwłaszcza w obliczu L
traktując je jako niei
le związki
i sugeruje pewien
to i nie czując się za nie
i wycinanie
owie. Brak
ładają
odpowiedzialni
świadomości takich zale
wia
szenia zdro
nowe. Poniższe w
Vakie poglądy na dobre życ
I Inedian amerykańskich:
pochodzą
o Traktuj z szacunkiem ziemię , co na niej jesl.
Okazuj wielki szacunek
W4
lla dobra calej ludzkośc
sze, gdy to jest potrzebne.
lu
Pracuj współnie z innymi
aj i bądź uprzejmy za
baj o dobrą formę ciała i um
e Por
e Poświęć część swojego wysilku realizacji nadrz
(większemu dob
n
M UJSIMOPOS
RIME ŁU oZ oje uu
0 upkujenpimAp
Azemord po
UWZOJZ OLMJOSLJ MO
eee p
umotu eidq vy efodoouoy ozatu
$ M buozelAM eIMOTDZ
-OJRZDZOJX OJAq / 1091
u oppAq oty
'083] po or
pmerdeu
ojAc Ą
owln vzow
"nU /I]K*HPIAXA]I
4 JAJUIPĄ *
» bmodAj z mJ
—ZREMY M PUOL
Lo
Al
aloms ox nemo|
ZOASHENPIMAPLTL upAuvM
Aobleuz rzpny nqaryą
ebdozuoy by
5 ilodanuos
YJSLMOPOLY E e
Ly ug;
RIS
[ 1 ansy yokuseł iu(uol.quvu«_ł uoosfazu UA
$ OgOZSławze1aj MUDDJSTMOPOLS 0] A
HurAuu eqos urAweś z :
m Awolnedysod ysof ©
nfomzoś dqozajod bujeaneu
aróRepuoj urkaqop w Atugoqsol ot o) *qos u[- I|L’
Aurewy znl 05
oposjs orezodsmedzad Auozogą
AU
aluuejsnoni I Awsaysaf 1 'J
ONZAPO AWOGZOJĄ
VMZ AU
(os0qz M otupedm so
5goqz H18 o3Pz e1opy ‘Aqoso bupose. mypeddzad m 5
po afdajpo ozpieq pej b
% I_1|\ m soufens foupal z epogłozad offoumore
A DTUSR{AM 1 [q oz
WAUOJSADO Z HU!
u
olnzeyo opde
[, 91qols O8
eq bzop AUN8oxq emp w0
oxyel z
1n
aAp e 1un
u
ejsod m zu
LDAŚ
ą
kiem.
śmiechać,
ącda na napięte
w swoim ciel
czuję się niespokojny. Nie «
iedy teraz yjne. Co odczuw
em dłaczeg
: da mnie mówisz.
z brwi, a w twoim głosie słychać złość.
lę, że jestem zł
„dala sobie sprawę z tego, że projektowala matke na osobę
lość. M
eształ mnie za coś, z czym nie mia
1la „drow Y Pl'l)k'l'&;
Klientka
peuty oraz stosując introjekcję i retrofleksję, przerv
z rację. Czuję
od wczoraj
,
ązany Z ,,ju”.
W kolejnym przykładzie terap
a Billa brak energii w stadium oceny
la i klient badają charaktery
i planowania w ¢ klu doświad
tyczny
lobie
teraz wiele enorgii. Almosfera w pokoju
zupelnie się zmienił
Myślę
yś
czani
', że pójdę jutro do niego i wszystko
a w grupie nie dają mi tego, czego chcę.
TERAPEUT
BILL: No, to jest... Ni
pomogła,
TERAPERUTA: Zauważam pozy«
jest? Lo Ujawnianie wstępnych założeń
Cóz, leżę niemal na płask z głową opartą na poduszce.
em „zdołowam
wiem, czego chcę... € hcę,
w której teraz leż
róć do
1 stronie 100 Wyobraź
rzedstawiony na
Augustus i
. Co zmiet
Sądzę, że j
20 }11\’|I(\L
ji trudno gleboko
ja widzę, że oddyciasz Da
To prawda. W zasadzie w
oddychać. Tak n prawdę
na mieliźnie.
ldea bycia morse
Źle się czuję, gdy I
¥ To by oznaczała, że nie mogę się swobodnie poruszać
iej po:
zuję się jak mo
który ubknął
na mieliźnie napawa cię smutkiem.
< mówisz — no i trochę wystraszony.
Muszę czekać na przypływ, by odzyskać swobocdę
<
Swobodę?
ów... by być lakim, jakim chciałbym być. (Bill wygląda
o). Ale nawet morsy poruszają się
URRAPEU
BIA Ku
na zamyślonej
Mogą
tam, gdzie «
TRRAPRUTA: Kiedy to mówi y
jesz rękami. Co się teraz z tobą dzieje
vdzić. i
obrnąć do morza... Muszę dojść do n«
bić to, co chcę.
1ę i1
Z, za
sz siedzieć prosto i g
P
Chcę wstać i
adium doznania i
ostatnim przykładzie Dave przeryw
ł'(Y'/PH!.H.HIld.
o czym mówić, Czuję się dziś przygnębiony i
Nie wiem,
bez życia.
DAVE
1U L YD W L ZAŁ Z,
mężczyzny?
, wyob
Z sobie, że mężczyzna
terapeutą Gestalt. Jak wplywa to na Twoją interpret
zęść ćwiczenia wykonaj wspóli
co Was interesuje lub martwi
la klaryfikacji syste
y 0g
"<
'ormułowań takich jak:
ś uważał..”
u przekonań mów
) więc jeste
ej, ale w posz
i wartości uwiklanych we wszystł
dotycy
CO MóÓóv
icych cudzych warlości może być bardzo odkrywecze, Dla celow
arajcie się klaryfikować
zgadzacie
lego ćwiczenia aże *konanie, nawel
pi
ię z nim całym s
e
ukaże Wam, jak wiele w czas
ka z osobistego ukladu odnies l
Zmówy Wy
biegu ćwiczoni
jo: Vak więc jechałem z prędkością mięc
HM To brzmi tak, jakby do
jO: Bo ma. A ten slras
odzinę
miała dla ciebie o z zenie
ny facel gnal zewnętrznym pasci
chadno
LINCTHO SłĘ 1t
Y PUI\VI(‘I(I/ .
2. Opis
Pozostań w lej samej pozycji siedzącej, w jakiej czytasz lę książkę. Opisz
teraz siebie lak, jak móglbyś być widziany przez kogoś innego. Postari
się nie wyjaśniać ani nie interpretować.
Wykonaj to ćwiczenie, opisując « sobę w telewizji, mężczyznę iedzącego
naprzeciw Ciebie w aulobusie ilp.
N kontakcie z partnerem ćwicz odzwie ciedłające słuchanie tego, co on
vówi. W swoim opisie zawrzyj tylko treść tego, co parlner mówi, a także
lo, co wid
lub sty sz
Jaka jest najważniejsza rzecz dotycząca Ciebie, z której „daje:
tej chwili sprawę? Skup się leraz na swej lewej topie. Co w niej czujesz
W jakiej jest pozyc Wyobraź sobie, że Twoja lewa stopa jest lernz
najważniej szęścią Ciebie. Co mówisz do siebie samego za po: ednic
iwem swej slopy
W parze z partnerem mówcie i słuchajcie na
iczależnie od tego, czy wydaje się to sensowne czy
)
sobie w
nianę, komentując wszy-
o, co dostrzegacie, 1
nie. Przekazujcie informacje zwrolne o tym, jak doświadczacie le
CWICZEF
gy fomou s atuatuopdm ku MOJoŃ mOLZ wplig I
femn loru po poampo zeo) V bqos wAwes pozad | eqog, pozad rumeln
z p 07 geuemozuid qnqp euojemajn lazoeś A
y eyso I emou 0 160( £20 wozanBy vu emó
wojśm ztu e z jodop
zseuoyjszad obzomy
30q :
18 ofujoś
lll/.'[ .H]l››llJlUUU-l]
osoupaed z oo
WYJUdNOJa aruozowy
m8y by z nyzbi
Aepóluyuc ZAqop 'm
'swmn vfom bl oppepeq puorpy łomp 1 A eaniduy i
szt ouzod bleBkoAzad s8mN klomy, oz *s
"ejuorpp etuóz ssop ofaujenp
aeu m bl
7000
OMJDE
1 DSOWODEIMS
e
z ałoms s
AJ | ejuozo
5OUM 05 "0} LU 08
DA LU
VIMS |V w
GL
bmuzod bRow 21914 /eluozoge auzofiozimord plefAzad (porsniu aporzp
by nuesezcy "yeuoqazad qr u seldm 1 nuepz wApzwy od prmdiozic
M LU DA PO
DI MAZDO /AżoJeu ofu Huejusatpy 7 Jl’!fl\lf‘.l(] "qetuoj Ause
pn oo ‘s apleuopzid 1 omozolmy 0 opleuoyką br
dys UĄ 1 )
upózscejs Aqozod oz uoajezemn azsmez oA ) 1O
ozsłonwwzem jsal omjsuozosdzog loł o)
ozow opu eqoso euep (psol ssr e, — "A
yKJsogop eu b
ozelajuzem
ojqols O 315 PAZOZSOJĄ DZ UL
t8ou aju zowozad aucy q
zepmnad o1 FAZDZSĆ
»AJsO1o p omisuazootdzog z1u
lojuzem so( warzp omjsuozaordzaq oż qejgAw sAcqpuł q nu
arzp KJAq orzpoypowies
;-*r/ł›i NeJ 1O
4Oujom alu
K ór Jej, A
xyej 'ozposp eN 'O
8o( emead arueunej o7 Odim zsezem p someud
vouobypuesn qsol 'opz 180l 02 k) © aruruoozid ofom ]
ATOPY ODJCJ | petuej RUZOW 010 eamead
zazad su
:pgoypóud euojowzop bawqAzs ojdq o) 'oN
oyqAzs ey okpel jqox aqz uo
'sojez
_ A\
alogu
Yontef i Simkin (1989) stwierdziłi, że „Gwiadomość i dial
oznacza to, że celem j
Ja-Ty
muszanie« relac
perspektywa... chęć...
wowe narzędzia terapeutyczne w Gestall”. W częś
I'ym, do czego
lacji v k
ientem. Nie
ozostawanie przez cały czas w kontakcie typu
ł ) )
zenie winy za wspólcze
ię dąży, są „podejście, pr
ezienia się »pomiędzy«” (ibidom).
Jie byloby to zresztą możliwe. Jak twierdzi Mycner (1990), „»Wy
ią »pychę i
orientacja,
ACA W L
zeslo. : mizerna
mutna. Niepokoi s
zy na Johna. Jego twa
wydaje jej
, by zaczął mówi
Termin E
oznacza, i
fenomenologiczny świał swego klienta,
to, że klient został „zrozumiany i uznany” w calej swo
1965). Staramy się doświadczyć, jak to jest, gd
ze wszystkimi jej myślami, uczuciami i postawam
ni e jak strala czy samotność, są wspólne wszy,
terapeuta, będąc obecnym, próbujeywejść w
rzeć jego 0 Pi polwier
i ich okoliczności były zupelnie
z naszymi doświadczeniami, nawel j
inne. Pomaga to nam wejść świal
jednak o tym, że różni ludzie o
wydarzen Czasami sy
w różny sposób rec
ta jest tyle 1x
życiowych doświadczeń, że nie ma żadnych wspólnych ełementów. Co
prawda ludzkie uczucia i
p uniwersalne i zawsze znajdą się
kie aspekty
kować
syluacji, które możemy sobie wyobrazić i zidenty
Obecność
wskazuje
ic w pełni
żącej chwili. W o«
do szczerego
sieniu do
obecność oz otkania :
sobie włac
órą buduje
l
1 gotowoś
nych myśl,
isk kladziony jesl
uświadomienia
aulentyczność
zac Iu›w e
owi pozna-
akceptacja
ypisaliśmy mom«
kolejowej
zdarza s
yjmowanie
Szanujemy s
kazywan
enta do podobnej otwartos
i pomiędz
1ia wynika, że tego rodzaju s
opiekuńczej
1 stebie
klienta, jesteśmy
olwarłość i
skłania
a 3›1'/0/„ h'm[wnl«;
dwiema
ydoświadcze tkanie
znajdujemy się w
niu w łym w
gdy całkowicie
wicie | ięcić si
dochodzi do częstych
y obecnym i dostępnym
John wchodzi bi
momencie.
Terapeutka sie
razem. Zdaje
koncen
wych cieply
się na nich obojgu, siedzącyc
Jx uczuć wobec Johna, któ
a jaż od pewnego czasu.
i ciszy |'n.'mn;q<*nj w pokoju i
widząc świał jego oczami.
klienta
e po
e ml(l‘
uważnie
Zachov
'ozw
uchając opowies
ujemy jednocze
amy sobie na to, by
ymi,
z nami
© ś
pozosl:
dor wobec
nowi Ty
by « ektować prawdę drugiej osoby. P
włączenie nie oznacza ca
viadczeniu klienta. Nie możemy za
żemy natomi
świadczeń. To troch
nl w rek
ści 1
niemy
asne warło: t
',n›t(›x.[ odłożyć w
/ pelni re
o zatopienia się w do
iego odczuwać, możemy za
ię empałyczni wobee jego do
yśmy weszli w i
a nasłępr
lozeń
dość glęboko, by go zrozumi
proce
wydaje si obie jego części zachodzą w lym
Ze wz 1 wbitym w podłogę, śc
opowiadać o swej s ści. Trzy
dob )Z COC
niego sć
|Ą<"/„un 1 się i rozdzie
ua może prz tak szył
mym czi
zonym glosem John zaczyna
ie.
1o
ne jego żona i choć
siące temu zma
dennymi sprawami, w
ówi, że odczuwa albo ylęboki smute
odzi z domu
e daje sobie rac
tym, że inni I
I reszty .›wml
enie
i się pogodzić
Gy wyc
, trudno 1
: wydaje, że
Dziwne mu
Kka reaguje na doświad
sobie, jak czułaby się na miejścu Jolu
John jest gdzieś bardzo daleko od 1
Ter
pe
robrazic
wrażenie,
R
FJA W b ZA y AU LG
HHE ZIĆ CZUE SIĘ W pracy,
iento . .
awi się w pokoju, zaczyna odczuwać
gdyż oznaczałoby to przery
ażdą naszą rell
sJą,
niep« również, że czuje zdenerwowanie w towarzystwie każdej
wa (_,hwln o to, by komunikować wszystko, co . ], , 5 o s \-» e każdej
. : » : osoby, Którą uwaza za autoryte I'e 'l;wmlm pyla, kogo uważa za „au
moż S spotkania i ulatwic klientowi rozwój. i . F : : : % N '
IV mmml ować należy wszystł / klóci ' lorytet”, a Mary, śmiejąc się, odpowiada: „Wlaściwie to praw
4 o ¢ kować nalezy wszysłko to, co ÓC .
Można ¥ YS , N kich. Obawiam '
się, że zamierzają mnie kr
ykować
stkania, jeśli nie zoslanie powiedziane
st to bardzo delikatne
zebieg
zadanie, Ł'*h'/ rola terapeuty polega nie tylko na akceptowaniu klienta : Czy mnie również
pyciu z nim, ale także na lowarzyszeniu mu w rozwoju poprzez krytykować?
otwierdzanie jego potencjału. Tak, ciebie też.
ość i autentyczne komunikowanie doświadczenia może ozna ik czujesz się teraz ze mną?
ż ujawnianie uczuć irytacji bądź mówienie klientowi, że nie Czuję niepokój + mam ściśnięty żołądek Yna
skupić się na jego opowieści z powodu manieryzmów w jego uw i sTupia...”
iu. Może oznaczać lakże pow edzenie, że /ncn;llśmy czuć nie- Mam | ołowa powiec *to do
„łumaczalny smutek w czasie wypowiedzi klienta - nawet gdy nie | mnie?
emy, czy lo jest sensowne. Jesteśmy golowi podjąć ryzyko umieszcze MARY: Myślisz, że jestem głupia. (Patrzy w bok) lak
| świadczeń w obrębie relacji z klientem, bez kontroli nad patrzeć ciebie i mówić
nak z pełną otwartością na spotykanie i bycie spotykanym. ITKA: Czy trudno ci patrzeć na mni
g y się do klienta i zapraszamy go, by zbliżył się do nas - wszystko \ Tak, boję się zobaczyć krylyczng minę na twojej twarzy.
| witentyeznej i otwartej eksploracji. Akceptujemy to, co je APEUTKA: Jak wyobrażasz sobie w tej chwili moją twarz?
i aszym zdaniem potwinno być. RY: Złą i zimną, ze zmarszczonymi brwiami i zaciśnięty
g‘ j części sesji, gdy John opisywal pogrzeb swej żony, terapeut- ustami, jakbyś szykowala się, żeby nakrzyczeć na mnie.
satii i okazuje, jak bardzo jest poruszona. Potem mówi: „Brzmi to lak,
nalezysz już do lego świata”. Lzy naplywają Johnowi
patrzy w twarz terapeutce. „Dokładnie tak się
'bie przez chwi cz. tę chwilę John dzieli swój
eny :
i czuł, że n
jakb
, OCZU, “H‘l'\’f)‘,’.\‘
zą na
peutką
Autentyczne komunikowanie sie
Obecność i włączanie się w świat do,
ychmiasłową reakcję na klienta, która opiera się na naszej wlasnej ,
,„;:mvnnhw„ Dzielenie się tym doświadczeniem to wyraz otwartej i
j komunikacji z klientami. Powinniśmy komunikować nieklóre z
naszych myśli i uczuć, nawet jeśli nie od razu zostaną zrozumiane. Dzięki
' relację z drugą osobą: przestajemy być
iwiadczeń klienta pociąga za sobą
temu nawiązujemy p
ko łustrem czy interpretatorem.
ny mówić \v:;/_/r»ll/\n, czego jesteśmy
e oznacza to jednak, że mu
viadomi. Na przykład, jeśli dzięł
uważymy caś, co dotyczy klienta, wcześniej niż on sam to zauważy,
) tego samodzielnie,
i całej naszej wiedzy i doświadczeniu
SV
, wuslniej może być pozwolić mu, by doszed
ĄCĄ W
adomila sobie to, co zauważyła - że wielokrotnie pociągał kolnierz
ka uśv
swetra. Zaczęło jej być duszno i poczuła, że marzy już o końcu
VKRAPEUT
A: To może nie mieć związku z twoim doświadczen
niemniej zauważyłam, że z jakiś powodów
myśłeć o wyj stąd.
JOHN: Chcialem wyjść z kościoła. Czy to nie okropne? Alę
chcialem. Chciałem krzyknąć: „Niech to się wreszcie
kończy!”
n,
zaczynam
Trzy elementy dialogu w terapii występują obok siebie. Nieustannie
przechodzimy od jednego do drugiego w zmieniającym się procesie, gdyż
towarzyszymy naszym klientom, sluchamy ich historii, ‘Ml;lj(rmy sobie
sprawę naszej reakcji na nią i szukamy sposobu na dzielenie si
odczuciami. „Terapeuci szanują .L*.beil'kt_ywny wiał klientów i v
w ten świat, akceptując i umacniając ich
nabywają umiejętności pozostawania w kontakcie ze sobą na tyle, by
dobrze znać i rozsądnie ujawniać siebie, a nie odgrywac kogoś innego’
(Mackewn, 1994). Następujący przyklad pracy w dialogu ilustru
chodzenie od jednego elementu do drugiego.
ry opisuje, jak przez wię ś czasu brak jej poczucia pewności
v
e
"hoc
idywidualność. Jednocześnie
-edod ( umjomojAzAz oy ‘s s7601 zere] 518 alog mi N
s09 loruulouńzad o - oBodpinu Ou
JJA uu 500 porzporaod su sz uperonwysad 1 oo zozad -eu sejAzyjedod
T iewlpuod arujajduioy Sis purzo s
Z
ooy sSn NA
107 upojshaod oi wilizo o *
ą
(p8 opuznjzoś ojen olomy, o1qoi
wr wypuzdnao p, łapop yuj p) : kumod forzpaeq eu zsepej84M az 'ajsAwu glmp 1 M OVYLNAdVU
el Aoead balow m zsają insans momelqo dis pAqzod or o zsygAw dpmeadeu oo (5r
Auezionucz qosods el m "mowoajqodd 518 pozalkzud mori s) wejeisAuwr el y epbpddm or szaemq Blom ), AUV
uuimod a "olnzo s18 el uoguopy woms FASVZPEM 05 pYLNAdvM
1mod 01 sz uojejskia
ATYHOMA (dypnodoaoj o Kzajpq) przpaweads zopozad
i 2O ponu WRUALIRY, Y LATdVHILL i wAquq80JĄ 'zsyp5A wr 00 1 zsepejdAm ypel orqos umzegqośm i
(s p m foqop 1) npozad op pAzena oq 518 dloq /urapunzol znł ey Yoy 4518 porzpormoc ARV
wajod e UudZIoN op pozagop oqqAzs dzsny omuojqośd vu 'alu
e 5j8 Awolhajuaowoy oz ‘gsal kzooza bzsloiuzemleu AV IVIIDIN 47 bpmuad jsof eueuopszad sepsal wAzo o ‘0 Aza 'parzp
, wejejmeuesez VYLLOBAWYG. -aIMOp DI ZSOZOW OI DM © Joq m zskzajed feunu oz :
) =1 erueuojAm op doeid dis v oo 'AuozopAzid |4q piejuoyj zsemAdazad 318 oblog ougozDOupof 'wzedazad ą :
wAcqpel Sjeq s pnzo wosezo dzsniu sz imgu ynadejy 3p ozpaeq el 'Bzpim 1 etuza (A euojmegseu uojsoł 97
1594 vaop) s1o] 'eypowełdzid elopy "uemososaz npomod 18 zgjog oosłanu '/jm.v; X'fl?lll AKZODZA ĄM DR PZ USOJĄ LA VL
adoy z pAq dusnw oz 'Aqqerzpozmod £ xel ey sopy 0z AR zazad (ol buvaksidkzad błońzod z sz wop drs alnza or :
Speupał wezozend£zaq piqorz snw zopazad o gopy Aovad az 'dowads a1qos ofupz .Vj'1' vzooupał 1 Kamy nloyodanm atonzon
lozseu psdzą 0], oS0 97 pRjomz Awugepojsniu osEMAZDO 1 7'
$IMAZD9ZA O], V
ewzad nuzaq o
AVW
/'fż.)_ pod nypnoduaaj)y oolez
KY M A
. SIŁ NZOIDOTOH JAŚ OOO, RLI
VST
M
e
Zytam ha CIEDIE,
'To. Nie
naszym
ę zglosi
W tym przykladzie Mary zaczyna od kontaklu w układzie |
widzi terapeutki jako drugiej pelnej osoby. Często zdarza s
klientom, zbyt zaabsorbowanym problemami, z którymi s
móc wejść z nami w kontakt. Terapeutka pozostaje w kontakcie z klie ntką
układzie Ja-Ty. Stosuje włączenie i stara się zrozumieć dn%vx.ul(/.vnu›l
Mary. Później - dzieląc się muLm rymi reakcjami i myślami - proponuje
ią możliwość kontaktu, którą Mary gotowa jest przyjąć. Warto zauy
/,’(:,‘ że zarówno Mary, jak i Betty (przyklad w poprzednim rozdział
eniu terapeucie w oczy, ale znaczenie tej trudno
e
ly trudności w pal
ści bylo
Kolejny przykład ilustruje efek
Ja-To oraz zmiany do jakich do
Michael przy
lekarza, któremu uskarżał się na objawy związane ze str
każdaej H(,'.'wii nówil prawie bez przerwy i dość głośno, nie dając terapeulce
arogancki
mne.
peutki w układzie
nkluzywna.
lgpowania te
gdy slała bardziej
edł na trzecią z kolei sesję. Został skierowany przez sweg
sem. W czasie
» dość
możliwości powiedzenia czegokolwiek. Wydał jej s
i apodyktyczny. Podejrzewała, co prawda, że Michael mógł być zdener-
'l;w.nw 'trudno było jednak pamiętać o tym, gdy na każdy jej komen
tarz reagowal ukww; żącym spojrzeniem i kontynuował swój monolog.
szukać sposobów powiedzenia mu o tym, jak go
FPERATLUTRAD Wytaje się, że starasz się ZŻYĆ
nieneś.
Wiesz,
KA: Często mówi
MICHA
TERAPEU
*ka do biura i
o sobie. Czy
i zobac
odzilbyś się spróbować mówić
będziesz czuł się inaczej?
MICHARL: No, lal
też tak mówi do swoic
wiście mówię „kte
oy
Lo
łów. Nzeczy-
bardzo często. Có
skoro mówię
Zmiana nastąpila dopiero wówczas, gdy terapeutka przestała rywa
lizować o uzyskanie kontroli nad acją. Michael opowiadał o tym, j
ara się robić wszy: ic, wykonywać dobrze swoje różne
obowiązki i jak zawsze znajduje jakieś drobne niedociągnięc
N
ko właściw
Stwierdził
ze śmiechem: „Można by powiedzieć,
„ że jestem
siebie”. Nagle terapeutka zauważyła napię
szała niepokój w ie. Zrozumiała, j
lezaprobaty — w tym jej dezaprobaty. W tej samej chwili zobacz
i klient maglby być. Wyobraziła sobie jego rozluźnione cialo, ulne
ojrzenie prosto w oczy. Diałog, w który mogli wojść oboje. Potem
poczuła fale ciepla wobec tej zestresowanej osoby, którą miała przed sobą.
Łagodnie, z glebi s c powiedziała: „Tak, jesteś dla
bardzo wymagaj: icy”. Michael przestal mówić i
lzo wymagający
: w jego ciele i
ichacl obaw
wobec
k bardzo
iebie rzeczywiście
I wprost na nią
Następnym razem, gdy będziesz rozmawial z przyjacielem, postaraj się
P zdać sobie sprawę z lego, gdzie jesteś. Usuń z umysłu
wszysłkie myśli, niezależnie od lego, czy tlnl'w; przeszlości i ciagle Cię
niepokoją, czy też związane są płanami na p“/w/lo ć bądź nlmw(\lm o
koncentruj całą swoją świadomość na teraźniejszości. Zwróć
na pozycję ciała i oddech. Możesz zmienić pozycję, by była jak
najwygodniejsza. Zwróć uwm,'«' na każde doznanie w obrębie ciała. A
ieraz popatrz na przyjaciela (To wszystko naprawdę trwa tylko sekundę
lub dwie, choć opis zajął kilka linijek). Zauważ zelkie zmiany swojej
postawy wobec spotkania z przyjacielem.
ez chwilę
agę
storię (może to być
: hi przyjaciel lub
ktoś w te |(\/|/|1) postaraj się wyobrazić sobie, jak by to mogło być,
gdybyś byl 1y osobą w opisywanej przez nią sytuac IL\I\ /ml(*mlnhy się
Vwoje doświadczenie? Pozostań przez kilka chwil w skórze tej osoby, nie
wyrażaj swoich opinii i nie korzystaj z wlasnego doświadczenia.
Poproś przyjaciela lub osobę uczestniczącą razem z Tobą w szkoleniu o
współke wykonanie tego ćwiczenia. Żnpmpt›nuj im, by opowiedzieli Ci
„ymś, co się ostatnio zdarzyło w ich życiu. Przećwiez kilka sposobów
ściwie rozumiesz ich doświadczenie. Na przykłac
wrawdzania, czy w
M
s
|
Mjowua POY IAN e ARUW lr LNA
czuję się dość smulny... Czuję teraz , Tobą
trochę się boję”; (b) zwróć uwag tyczny dla Twojego
przyjaciela sposób ekspresji i skomenluj to, na przykład: „Zauważyłem,
anach wakacyjm łeś dłoń w
porozmawiać z nim, twoje
ka,
Czuję, że
ę na ¢
że gdy mówiłeś o popsutych |
ch, to zwin
awi ię
iR
pięść, ale teraz, gdy zasta
ramiona luźno zwisają, a glos
Kksperymentuj z dostrzeganiem, a potem puszczaniem wolno pojawiają
śli Jub reakcji, dzieląc
się lyłko tymi, które powracają i
Na pr z zauwa
iela, a potem, pozwalając odojść temu uc
jego dylemat. Masz kilka przemijających wra-
ekrzywil; wiewiórka przebiegla za oknem.
Zaczynasz uświadamiać sobie — ml' Twój przyjaciel siedzi be radnie —
że odczuwasz pewien niepokój. Nadal cz ę trochę niespokojny,
mimo że chcesz się pozbyć tego uczucia. Dzielisz się więc nim z przyja
em.
cych się m
pozostają w Twojej
iryluje Cię wahanie przyja
zaczynasz wczuwać się w
żeń: przyjacielowi krawat się p
że
iadomoś kład może
uciu,
4 klientami
W kontakcie z klientami nie można oczywiście posługiwać isanymi
ćwiczeniami. Omawiane w tym rozdziale aspekty relacji terapeutycznej
powinny natomiast znaleźć odzwierciedlenie w autentycznym bez
ię o
oklesejs otu ‘o
-O WJNJSOZDN odout
UdJOZ
'olmfomAM atqog, M oaloypeau
appel asemn porwz otudżysew e 'epopełkzad nruozopermgsop o mpn[soq
„aqpAwad dis Bo jozs fomy oz
eeppel ey nuzag o [MoJaze 18 pimejsmoszad omead
zsetu Az 'uoajmMad gozsof or :qr „uojejsu pemkudzajop tuutmoad srzpu]
zi 'zsezemn sz 'aruoześm Weją” :auszpaajwys zazadod epapowlkzad rzp
-smódAm m opiemeż erueuojszud ( 50gtem oblnyuawo (0) urałoyodam
a1y pemedeu jmojozs s eruórmejsmpazad jskwod Aqpqel e o) e
obimow'ejawe(Azad vonzon obłejpowiowzpo () 1, IM0Jozs s pimejs
M zsótM Bi y ooblndsyseu n porzparmóodpo zsozow /porzp
-ormod jewoj uż eu n oo uouworujmod Azo uojm NN Ą
m aruwgods eu jpozsod wAqaz or psosdod zesm ape mpkid po dopan
ołyzm ddow oz perzpormodś oy imow porełśzad lom], Apry mozeny ou
qsn m uejd Xzemaajd eu s8 (femns/am osopy Apqej oklnmownspod (e)
„AOLM OI
ozad £z
zporod
2OUAQO "]
214918 OBIUIVS V(]
;86]) ee ) osporj Bnypom
fauzoApnadegaj ey pprupepis ouotupój8zan (osopp m (npMap m umoy
-oejA) $uayjosunoo jppjsory Srmidopoścy Asead m popkzoozaid euzow /ypAuoru
-mudm znl mojsyoz xogo gpejsoe nderey m ndojerp zewo u oodiy
ALl enuepjods op ojzsop wAroD] m
"UBJUDWOLW JAq eruazokbim Judowoją prepnys e aju 07 'oBaumIZp ddim
PN fordoy prgoa” AZPI az ejemppozoo eqoso eufjoy bropj m abenjAs
el 0q pedarqpo pejsnu peydIA 'oDojsę M J4q zru wAuuj su 08 pludzon
8js oklerys /eruozopermgop ofal ejerzpim ot e ejezskjs otu 'oq-el
hAzod z ppejuoj m uu z ejizpoya gy rouies e ejemodójsod / „rzpi
fol paepją sz Ay eu sjs oblerdnys zi 'o8oq z dmeads arqos ejepz eynad
Mt
e ), epgdfdod 18 oruzawuż uu Azpórau e(oepoa npoowow 0831 po
UHI)'/!
dis ApuppdAm £zo0 ool v« dlnydize” :ppzapo Azsmuoid zes od eqdp
M VNZOOCRHOASI
O
91ł
dnim};]mllumiu_Ll!ulug;nh‘ sugeru
skazówkami
ny, by intensywnie ćwiczyć zgodnie
i uczestnikami
to pełne zrozumienie, na
ći włączenie
jaki można im oliarować.
m z. nale? yiym
przyjaciólłmi
*z klientami.
entami pełna obecn«
z 170\/"/,4‘)
zacznie 8 (‘ III‘UL‘O\V\ n
Zas I?('›ll"
.nwml›m!-›hnw najwi
L;.›w m].u własne doznania,
zeba pamięlać
oW I w
by czyni
odejmowana z „i H '5HL'M
asnych +
ia być | didlu;;n
zonych
sinienia
stow
Jstałnie
*w życie prez cie zauwa
sposobie,
Wprowadzaj podejście,
latwo mówią 0 s i potrzebu
„Mi są s
asadzie żadnej reakc
"ozumien * H‘«]L’U ą
nne In›l'nu
zenie konta
ny Was o zi
w jaki ,m„nlv klienet moga | n/uvw.u wlasne doświadczanie
opisujemy
kontakt (/qnu(\ pracy
uka kontakiu z
zpaczliwie szuka
Waszej strony faktycznie z
uly zrozu
swoim uczuciom |
Waszej
» być może
' samodzielnego
b też stara się 7 i
Bardzo możliwe,
ent oczek
cf,. alnoś
W.: 5 mlpm\u za śwoje działanie?
łu wiele
odzwierciec również
Możliwe jednak,
sadnione I zdrowe
liach procesu ter:
»ować Waszej uwaj
o tej kwestii przydatne j
o —.(*.u!i.u'lx rozwoju dziecka i jego potrzebach. Możemy postawi
hipotezę, że w określonym stadium rozwoju klient nie miał odpow
peutycz
róż ąąm
że w odni
aktualna jedna z
była ona nieadekwatna, stąd wciąż
| potrzeb i ona wlaśnie twor
którą przychodzi do terapeuty
relacji lub
loże to b
emocjonalnego, uzyskani
5) iinni aulorzy. Je:
119
kontaktu z niemowlęciem, Inn
możliwość to potrzeba uzyskania pomocy
w nazwaniu i werbalnym wyrażeniu doświadczeń łub w myśleniu o nich
i planowani
*alizacji wlasnych pragnień. Może to być również potrzeba,
y „zrobić lo samemu”, co w gabinecie tera »euty może ozna Pl
cowanie czegoś dla samego siebie, z mi by
osiągnąć poczucie władzy nad wł akze echo
»rzeżyć Irzy- lub czle
swoich dokonani
mi poś
ientowi
ać v
imalną pomocą, po to
tym życiem. Może to być t
ebioczącego z podnieceniem o sobie,
przywdziewającego coraż to nową łożsamość w
zukiwania, kim jest i kim chciałby być. W tym przypadku
rzeba nic innego, jak I i i
nie PU
ueresowar
nicz ie
ko pełnego z:
uznania ze strony terapeuty, który będzie starał się nie og
żadnymi „ukierunkowującymi” uwagami. | tak dalej,
Fakie ujęcie ma pewne implikacje dla dialogu. Zani
wak zainteresowania klien ni reakcjam
padkiem bwoja
skomentujes
Two
, Zastanów się, «
ć jako zainteresowanego świadł
im, czego e
WC MOZE w
Kiedy klienci próbują znaleź
y emocjonalne włączenie,
gdyż nie ma slow na opi
zem alekt
AWCZe L
1 poz
możliwe,
anie takiego doświadc
ę być stosowne
yszysz, aby mógl zroza
konumikowani. nawel
modzielnym badan
torii. Zdarza sie, że
Innym
ę może 1
wne dostrojenie si
»olrzebuje, byś
gdyż klie
ć samego siebie.
allo,coś
54 rówr
IeZ sy 3
może przeszkodzić klientowi w
opowiedzeniu Ci swojej hi
ędzie wspó
w dialogu. Gy dajesz siebie w «
ulentyczne,
bądź pc
wródłem wielkiej ¢
prost
scy
ej o hodzi
ania, pamiglaj, że polwierdza
islotną częścią teg do zaoferowania. Potwier
lient i to potwierdzenie może dotyczy
i w różnych momentacł
nteresowany [ę ideą stadiów rozw
(1985), Levina (197
sona (1950). Szczegółowa wiedza nie jesl je«
acuje się w pelnym d Ingąn. Je ientowi c
inku uwagę, ji
»Toracja możliwa dzięki wymianie, do któ
lerapeuta
1y calość, jaką jes
pektów jedno
) nik
różnych
wych
Mah
,
e pre
(1975)
ich w pracach S
potrzebna, j
5
i poświęcasz
ywilą i
śli jesteś gotów reagować na niego i zwracać
na to, czy te rml«„(*le by y pomoc
potrzebuje od C
co robisz
„łn„-ni/u„/,w„ł.ni«-(u<|x«,43/.v(n:›
"lebie w da
y
pomaga Twemu ki
1 momencie. Jeśli nie jesteś pewny, czy 1o
, MOŻL
so o to 7 W
Z DDRĄujuoR M wa
ZAĄJEJUORJ U5] 1901 5{\’|‘ WUOJUDL] l
alepez ejnodewy, 'amypzowi osjp A 01 el ukmkz ey
m PIeJuos Az1om) qosods pel m
zozad puopl Apory ć
A) selh ppAcd orqo p rr
RG] ośloj oruoruAZon 11 s o
n(llnluup\ ST M IMOJUDP| olu
udsoasłe” lomoapz op tzpemośd /aouetu zajsmod onuejsoz
oo „
G
szowodop gsof Anodem woriepoz
YOŚ
-q
azad j
se putuolezm om oi
JA US otzpormog
oru l*[«!'!”!”
fr p[etuo 1uo!|
efoejod IMOULIS JA
eqoś ©
S e
"imoJpoelkzac d
pOGUZEN[SOTU oje Auros
pr eruożpo A0 po -
odru$orqoazad po drs peAZaĄJsMOJ onzsngs
Czsp (1661 7ur k jsiag)
\‘)!h oaruoupadsowes odant]
hqomne
1] MO8 Yr
M Ao oo
Pz bs mopoą
v wożod
‘MO,
narmpt mMepomod goduzos njorm
s m zybumoż eu mpn
7 M elsaade” eMOTS JeMAZN s
KWOZOJA /
puteseZo AU
e
Gaumdpproad niuvzovu
nJsLMO oJ5 !
‘0
erMIJZOLU
" [smoxpz syueldzidg
RIS
euz olepeu opjel :anunzol
1Ty 7
ajqos pemepz lupsd m opstwko Awozow DN "bqosa B !
4 elDAq włoplumiem el o1 omerupajpszm(j Appodse Az o) opigskzem
elorujsy opuawow wApzwy m oz 'pezórumed sm AZOJEN
41 m pojgkiu |obowo pemAŁOZAC werueurzop podojqpo I
ALUUT
ZOWUJU
aoes Mw 1«[ 00|
nodlKzad ny &
oy o8a) pruA e qeof -
i opeta qsAun eu perzpod olnao8ne opozeidm apzey el '.\\v.ul
| POAZ OBOMOLPŹ OSdZO dUJ
q
0 kq 0w
Jetue i'A"(‘)L’ .
9 1U I MOJS JPA
ALUS qmwp/ 'ouepz orupoazadod ot
ael wmosBajucz Aq 0g od yoebow | 9 15 wi
10 »\m( op + tengds eruemozyeue qnp „sWAZO o uiuojsku JJA
M ofoueppmn Aqnsar z — ejuol
popel ukutres uu o el goeptpsod m oumonz - 340108
BRI
MOHUJDDUOJ
OŚJŁ
MOPOIE a7
POBYDŁZ UĄ
[Pz04 opejsoz sbie
. 040
/!)U(I
05 ‘o) ofzobjod Jormod IMOJu
o) Ll niuoznog s e AOpMaOU. nueMAWIAZ
AUI„)«)Ę veu )!H\H\(LHU)\HU>I
Kzyj 1 auzonAstha
OJ el
adq e
) edewod
1e
ZA MO
JS
(pAMAZSTEJ UDAJ. MOJuaWaJa z u
DODIMOJJCO
oż Auvuopazad Atugojso[”
ZEMOJĄUĄ JSeI
nq gA ojeto qnp synpsd — ogózo oupozppo atudpal Apupópszan
DLOJĄ (Iu_muu(›,&.d MOHNU AJI e oAsd op s HSOUPO auZJAJADĄ
SO pm,ł
sol »opem 1 dyapAsd« q
:wblndyys
A0/
ONETMOPOIS ¢
B
S nn
ejskw q soxd
Oy Z zajkumoóż eu e R s "zajbumam op s
) o KZOAJOP prddzad [of A argors OSJOM * A Lrzpim 09
UA x ;„/|],')Ai,x~x-'l'/ LJLLMS NUU DO M MOJS sAtuUZ 4Dloms eUOpejmg
„llhjxl.,g;› Kueg "u o niuopgAw | pnzon q›M[ ”’!“l’l\/\’(l ‘eon
(A unm/u[„›' ad m Xowod pemogozgod ZWU
Sideu AMU[ 3 peqog — equgo [of 2 Y* pAokuUAJc ypemeuzop
[ remnzopo aloowio oD el qy .vw-"mu o1
u ÓIS PFTULMOJJUDDUDĄ
Mms otujodn
05 H
raapo for M
Ozpneą el 201 .H|mz›.
„ynodeg wujeuobowa
vu ueuzop
UU
136 ofuk ›x[ > t'wm
gU SeMN MIUODYJMŻ | OO
ŁOdYDWZ L HEE] "enieuzop | obor ś
!:;,\m 05 uK 0 pluzaDbJAM TM i
O<
op
L'Uumd
Lzemnez ejnodegoy
'x').[h' !?[lll?A-X().*I LIIHHU\I
LM PIUPMOSLUZODZ op 0] ŁZDeMOELJ '3uZ YA
"u ›un!;wm.) (U 5ujenpjoje QU ll\‘l‘l(/U}‘ \’[Urv\ '\““I‘I NN
vds arqans zozad KueMorajad ewu Apzey nsfun (n
x oju zi ZoruMOL JE suaecd , N
-Ksop”oad oużoś vu bf
o nq(,\sm(s’. o180,
azozsal
Mgop q
jo » w
IEMOJOD
ozgod Aq 'equompy etuepys
Oowes Dsowope :
miuAjd s o4z
M$ Je
"lml{m/lxl
A jAzoneu ! oaDIS
.p yh -ogłorBnap op o* supal po
l (Ę„ YZOJĄC O1U$PD0U p 5 MOP dse ypazay YDAJ UYPP]ISACSM oZ Amedd:
speupoł AM :
T
1 OO
"(fG6]L "uri spog) n
okpój /NUkPOAZTUŁ
ruUeMOJSDJUJ
I5 D HHL'D//& sCI | U
"AzaAJoOp o) yokag)
„did Kuermetuc) 'eluemouolyuny offef moppdse pAuzodoads ori
1 p 1 omerordsm vz Auperzpormodpo qosods uajmad
az mueuojszad speupal Au
eruepods opuszowuż Atu$
so( -, 180l Wiy
eysa
Po
I3 jerzpzoy
waluazapvimsop z vlovyifiyuapy
u
powelkzac z uu dis pri
20 qny orzpopowes urAgnsdaz m orzp
pod arzpi Aurmou aoklnyozs |JAqopz opy so
SOJNE U IAĄ JSLŁWRZ ‘Lmaodorp
„owod emAzm womosany pepyśzad eu potwod o s18 pogamż ooy op 1 Apan
'o1m eqoso ajqots taues eobfedsyy Oowod wreu bdour 1 yy nrut oz eri
muqszyod o 50 Apd wystmopowg eedzm 0z
AURISAZION op pgoujopz 0q agats oBawes ejp opiedsm omizpaeag *o1qols
u'››rd sm_ uomefazad gsal o
MOwpo epmesd oy 190( azemu
ŁZOPUZO MIqajs odowes ejp :
DC
oyozad 1 TUPMOLUOPZ AZlc
odawes
uazoojo Avowod z vueskz
P AN '? 'U'I]P'/.W.lP]'›'AN&UUH' ZAUMO.
wedsm sz 'Apopporu bh zpny
sysimopots aruwaMią siz1 oJ
-R
'qosods AZDQMI M WZDPLIMSOD pAGOTUJ UU Z ot S K710y jopzsdzad
BIHEMOURIA op psoujopz 15g0zsłatuzej m s alorzp 05 0G wrAuropetms
nuqpod m apkq zatumoi olmuloqo so
oot
()Ill'lfild’“l'\ AU
asozslatuzvasy o ajofig
5
"u
wihwes z npjejuoy odazsłamyod | uruownpod odotlejsczm ezopejwsop
2030 z 1 bqos
sz TMODWCZ
NYMONOW
UEMSOP T
130 Tomosos HoenjAs lapzey m argols pezop o] PqośC
. ( zdym n ś '
foruqopodopmeadieu 's1qos Jaums m pandsm et e r sHóg) 1SR
) (1461 : .
" "Kq05
(umod m — WODJSŁWO PO pba
DS UŁ W F
ndeaoy 93 Aumod 251 01 Jsal ags
H\H‘lehl SM D7 '(/'.I\H/"\‘
ypysoads Aqe 'atumo el
blnw 2SOMIY
a7 włumjsAza
ojqays oo
Z ooyeuo u Aupad m apóq U
sl omyzow 0q 1806 el Aordogleu beniAs la
[44 eu s pnzo Aq wgazay oo 'odaj onarqot O8 -
ZOW | MOGOSRZ DKUZAJDU MZ | YJAUZĄDUMOM ‘l'; Uw
<03 PSOMIJZOW. ZLIO DSOWOPTIME eZzOeuZo JV O0
{751
omuewdsyą
$
s1qors oBdauies LIP —
vioredsm 3rue ZG Z
zzajeuwż U elogłAm
'08 el yejsod ouojeman quq
2dyo bujeanycu pouoodupod ouqesmywu« Aoz uan © Am
2 AT o RIS >At e »
ajejuoyj M Amaozad apqel ‘08 wAwopels Iim oy el GpEIio 1 mAa
op
VTSRV I L T
[Epung
03 amopuatp) Mo otuzod s alarzp 0 41
d DONOJ
TO
1AL (
czając konl ki lypu
s vv e
wałonyć
JÓW
k
racając oo u
spogobów.
POsiacł,
.mpm'ritz to mo
cn iy Fizyczne ) , ,
Wsparcie Jl Y ca samą si oddycha równo i głęboko, co sprzyja
i *rające * T: . . P
Osoba wspier „, łej ciało jest rozluźnione i zachowuje równowagę.
dotlenieniu i uspok wwi e być wyko na.
Zmagazynowand " ““‘:“]:i:/_o e czy zgarbione, rzyjmują niewygod-
Os uh' c mie sied! dziwacznie końc zyny. Wykonaj p en ekspery-
nej PU/WU' „„›mfw krzesła, a potem odchyl się do tyłu
ment: usiądź na b;/lk/i' pr*/.u«h„ł głowę w bok i opuść brodę,
cie KrZ
yłytki. w( A teraz usiądź wygodn
wgia w każdej «
opaść na opał
vxddech stal się [ !
lając rhwmm‘nrmlv‘\
na. UL dychaj ; Aflvlmkl›, L
Plr\/\’(\l
zujesz ygo
„Trzymaj głowę pro to i rozłuźnij ramio-
e. fak teraz ? Zaskakująca
le swobodni
?
z kontaktem
źródłem w—,p.u i 1 samego siebie jest
A iwania się wszystkimi fu mi związ
robić na wiele sposobów, co prowadzi «
rozdziałe 4). Klient
im
Funkcje związa
knnym w:
pełne zaulanie do'posk
żna to
k«ml uktem. Moz | (Przykłady
lność i
anymi z
YIS/
O T
można znałeźć
an" nia się na swoich zmysłach i do ufani
rzenia świadomo:
vy do konce
zachęcz
30b i Rita Resnickowie (1990, informacja ustna) twie rdzą, ż
ranie iebie to identyfikowanie się z własnym doświ
W : często uciekamy od nieprzyjemnych uczuć wlaśnie dlate
są nieprzyjemne; lub też dlatego, że nie pasują do naszego obrazu wlasne
osoby. Odcinamy się od niepokoju, tlumiąc przy tym część naszych
doświadczeń. Uznanie i nazwanie tego, co dzieje się w nas samych
m
zaMmego
wi
a osiągnięcie takiej swobody, która pozwoli na myślenie o tym,
czego potrzebujemy, i planowanie przyszłości. Jest to szczegól
ne w traumałycznych sytuacjach, takich jak śmierć bli wa) osoby,
wyraz
tuacjuch, na przykład z
;.›lxuun blędi
kłopotania wy \vulam';jn wy
DOCZUC ‘i a
Iności za zawie
ny
zadaniem jesl zaakceptowanie pr
nie ż lw yjei w
se odpu
konaniu, że
r się
nadajemy
amotni i
Pierwszy Kkrok W kierunkiu zhmtany to penna E Woma 0d ocen akeeplaca
myśli i zachowań — nawet tych,
isinienia wszysłkich naszych uc ,
których wolelibyśmy nie dostrzegać. Alex, na przykład, skarży
nikt jej nie lub czasie sesji terapeuta poprosil ją o przyjrzenie się
własnemu zachowaniu. Zauważyła, że jest krytyczna i zgryźliwa w sło
sunku do przyjaciół. Początkowo czuła się tym zawstydzona, ale później
zachęcona przez terapeute - odlożyła na bok potępienie moralne i
nie. Używamy zwrotu „uzn
się, że
za własne” nie w znaczeniu „
1aje się do winy, łecz „przyjmowania na wlasność”. Alex mogła
iwe zachow
wrzyznania się do włlasności”, tak jak
moje
eć „To zachowanie je
więc powiedz
Stadium drugie: „Jestem taki, ponieważ taki chcę.
być”
Kolejnym stadium po za: keeptowaniu siebie takimi, jacy jesteśmy,
uznanie, iż w każdej chwili wybieramy sposób, w jaki zareagujemy
na olaczający nas świał. Początkowo może to się wydawać trudne, gdyż
dzić” lub mówimy „to”
Je
często czujemy, że „nie możemy nic na to po
(lub on, ona, oni) sprawilo, że lak się czuję Stopniowo zaczynamy zdawać
sobie sprawę, że są również i inne nx żliwości. Możemy postępować
ctóre wówczas stanowily
»odnie z wyborami dokonanymi dawno temu,
zWwYciIęzy naturama tendencja do pocdtrzymywania ZGrowia F POZWOJU.
Rozstalismy się z Alex z naszego przykładu w momencie, gdy zaczy-
nała zdawać sobie sprawę z lego, że może inaczej reagować wobec swoich
przyjaciół. Alex zaczęla dostrzegać wiele :
im ciepło i ¢
jak latwo to sobie wyobrazić, również byla zgry
podejrzliwa. (Dlaczego lerapeula miałby różnić się od innych?). Uświa
damiając sobie własne prawdziwe uczuci, zac dostrzegać to, co jej
ała, iż
posobów, w jakie mogl
okazać
'mpatię. Najpierw przećwiczyla je z terapeutą, gdyż
liwa i
wobec niego,
się w lerapeucie podobało i czynić uwagi na ten temal. Powied
bała się, że nie będzie jej lubil, a ona bardzo tego pragnęla. Potem
próbowała zachowywać się inaczej wo potkanych ludzi. Mówila, co
j ę podoba, zamiast krytykować. Pytala ich z zainteresowaniem o nich
samych i opowiadala im o sobie. Dość szybko zaczęła informować o
Aupc]nio_ innych relacj ich z przyjaciólmi i rodziną.
iśmy, że c owiek nie może istnieć
y jesteśmy częścią sysłemu interakcji
Podając listę zasad Gestalt wyka
w oderwaniu od drodowiska. Wszy
i wzajemnych zależności, Nasz przyklad ukazuje, jak zmiana w ni
samych może mieć znaczący wpl
w na nasze środowisko. Branie odpo-
uwzględnianie konse-
wiedzialności za siebie s
kwencji naszych działań,
! jeszcze ostalnia uwaga na temal odpowiedzialności za siebie. Zakła-
mych oznacza równie
ozeMez wozokz [ qoznod ypkusem nuopeimg Auorzpóq 19500 oz speupoł Lw “/ vżA BT ;.[)›„y, g«[ u HIpvJę
-Azaotąą 0oblezesazud ardnap z aje ookleoonupod pkq azow Kuons foupol
M I | I 2Aq ! !
„H0ajsał :
z 05 "WAUeMP[oznODOTU. gauAzo z vuezbimz 1900 9Z8MuZ DFOMON oujem
-Apimozad jsał onruleukzad oje ausojoq pAq azow dueuz — plMOW alU Aq i vz ogoujerczpojmodpo | ogowopew
elULZSĄŚ
xż BIpejs
(241 edlpod pedewAm ozoją ozsłorupnaj yeupol oy 1s0ł ApaporN -5yzmn Kuenuz japow Gsord ermejspozad (6861) Hojonpozp H[lllH//ł S0
uż pimjejn ozow eD4q qosods (pms Stwafnwdznpod "1ojsory OZINZEONG m sHaepp uqof CAuenuz wdrzpózaeu wAuzdjod 180l
| nl twupp '053] (mecs nl[.›d M 91q0$ eruepz pqe tu UUeSŁZYY i DIJOŚ M LIRS DIJDIS 8Z OSOUJLE mx,\m’lpu pinzood e d
9 -Ml\l \’l"\l”(l““ oA 03 ozowi Apapppip ó1 eruemogoez I etuajgAw e "ajqajs ez psoujerzpozmodpo eDnzood eodudkiso:0p 1OsOWOpeIas opuwzs
-osocds s o Z pemojuswudArod EEIRETRINE] AU YZOJĄC u01DAZ wAzseU peu 5 Śoead wA eupdpdzmn vy raders
oguoj Awofnulozad aiger z uoyez bdow
ODC
UŁZsJdLMZ
otz zozadod '08. rzpemośd | ejuat
vz psoujerzporwodpo wunypejs wA pm i Auzemp) uqperzparmodpo łorzpaeq oru ez 518 pazo pb:
„Huug plią sBo 'Bayosz 1480(* :a900%4j wnjpogg -OZOPLIMSOD DUSU yel eruornunzod pgoujopz o
$Op ousejm eż tujerz
a
n
[e] US OD h
bZIOMI N
el s
PTU A PO
„)%'Hl,l!(*[)!'
r
zsmaad yy seleonzipo 'ojqojs elUOJĄ ) "UWOJUDONZIPO po:
powelkzud ystoms pejrm epesozad oy dweadź arqoś ejepz xojy 'opuozoe
PŁOWOPU
HI
71”3[
d Ameqo Z Dmodpo ts o |v s alu puqopodopmed
qors
Blew AzIOpĘ “Duoipy ‘v\n.wl,’ns,nn DUZEM OJ LU lnh›. są
alepeu qosods el m 'arqos: eruonuopelmgn op el podypez emod
e1 Aqepdow lozoeuj e[ 'euuj p4q ejGow Aq omipzowigu
ŁDLMO
se
[ |Hl1' mey AM OMOS[JEZDOĄ * ’l ISOJZ DZ 1 JI:\I[AIlOPUd ZDpaJ op eprzpoyo
DZYPU ..uu'lv)[qlkm az ““"m‘/‘l*”(l
„HuazaepAmM 1 tzpny yoduut ey Auroli
Atuedeqs ś
ZOŁU .›mu l›s oz 1 ‘»“I“‘
u bleu arop *
O euosnzapo dis ejemarzpods zemonuod az 'amelds siqos ejepz x9| xyel ze1o Aqozajod szseu peloyod
4MOJOqAm pkuut erueMKuoJop po zegą 518 AwohnuAzajsmod e( z i Autarm fo;
emnseu lejn] s appel o ibemAs op dis ofuemosojsAzad azorymi i Auezdozsod msi
wAzseu m aosk
o Zalumoa
Z DOLM 1\
kazpaeq
B "Awropunzoś of ardap i pegazod uoAzs
m Hlqojs ypAwWUsS NUOprim
MOPOJS WJOM
vi
Uk
120 OC PSYCHOLOGICZMA W U
damy tu, że w pelni decydujemy o tym, jak funkcjonujemy w świecie.
7 cie, nie zawsze tak jest. Nie ma sensu dyskutować, czy mo/’.vmy
„sprawić”, że będziemy przeżywali okre: jestesmy
bezbronnymi dziećmi, głodujemy, czy też poddają nas torturom. Mimo
że nie ivsllx imy odpowiedzialni za wszystko, co nam się zdarza, możemy
e reakcje i znaczenie,
Oczywi
łone uczucia, jeś
ednak być w stu procentach odpowiedzialni za na:
jakie przypisujemy wydarzeniom. Trudne warunki życiowe czy przemoc :
na mogą spowodować, że nie będzie nam łatwo poczuć możli
wość wyboru własnych reakcji. Niemniej wiadomo, że nawel w ekstre-
malnych warunkach ludzie okazywali iwiającą siłę, starając się za
wsze brać odpowiec ialność za swoje uczucia, myśli i zachowanie. Przy
dady tego najpiękniej opisali Victor Frankl (1964) w Man's_search for
meaning i Bruno Bettelheim (1980) w The informed hearl - obie książki
dotyczą przeżyć w obazie koncentracyjnym - a ostatnio również Brian
Keenan (1992) w opowieści o latach, kiedy byl zakładnikiem pt. An eoil cradling.
sychi
kdukacja
alt od pierwszej chwili prowadza
1euci Ge:
W pownym seńnsie (i«
PROMOWANI
127
o pobudzającym dzialaniu kofeiny. Okazało się, że nie wiedziala. Postz
nowiła odstawić kofeinę na jakiś czas. Terapeuta ostrzegl ją o możliwości
wysłąpienia bółów głowy trwających dzień lub dłużej, będących reakcją
na pozbawienie organizmu tej substancji.
Udzielanie klientom krótkich wyjaśnień dotyczących zdrowego pro
cesu może być dla nich bardzo pomocne wyjaśnienia te obejmują
informacje o kontakcie jego przerwach, o niedo kończonych spraw
ilności za siebie. Wynika to z kilku powodów. Po pierwsze,
odpowied
wielu ludzi cz
który mogą zastosować w swoim przypadku. Klienci często twierdzą, że
informacji zwiększa ich poczucie kompetencji
mówieniem
"pie korzyści z zapoznania się z modelem teoretycznym,
posiadanie takiego rodzaju
i daje nadzieję. Jest również inny argument przemawiający
układu odniesienia, w jakim rozpatruje
ię jego
wywiera wplyw
ia go lub
Inny przykład dotyczący edukacji, jaką terapeul
klienta, dotyczy sfery relacji. Wielu ludziom brak informacji o społecz-
nych umiejętnościach: bezpiecznym seksie, wyrażaniu siebie — co Steiner
prowadzi wobec
N
dukację swych |k
necie terapeuty, czy
aczęłi mów
amych siebie i zdawa
» sytuacje, w których edukacja polega
Zasadniczo terapeuta Gestlall nie uczy swego
"tów. Możemy pytać klientów, jak się czują w gabi
ć uwagi na temat ich westehnień lub wahania,
ić o swojej radzinie itp. Uczymy ich zw
sobie sprawę z tego, kim
z jakim : ać uwagę
Jednak bywają
1 przekazywaniu informacji.
lienta. Oznaczałoby to
narzucanie mu w ego systemu warłości, a to jest zupelnie sprzeczne
z filozofią G Ponieważ całkowite odsunięcie na bok własnych
prze konań i wartości byloby niemożliwe, jako terapeuci Gestalt staramy
ąć je w nawias, Jesteśmy co najmniej czujni na nasze wlasne uprze-
zenia. Są jednak okolic
klienta — gdy jestesmy |Jx'7ul\nnzm| że nie posiada on informacji na jnkis
temat. Pozwolenie to, by dana osoba sama radziła sobie z problemem,
naweł wówe gdy wiemy, że pewna konkretna istolna informacja
moglaby pomóc w jego rozwiązaniu, jest zgodne z zasadami niedyrektyw-
nego postępowania. Nieudzielenie pomocy w takim przypadku może
jednak, naszym zdaniem, cz wiadczyć o lekceważeniu klienta, j
ż nieetyczne.
karżyła się na napięcie i pobudzenie. Mówila, że jesl „w
ciąg lym stanie lekkiego niepokoju i nie wie, dlaczego”. Później zwicrzyla
kawoszem” i w pracy w ciągu godziny wypija zwykle jedną
B
iżanki kawy. Terapeuta postanowil sprawdzić, czy Ruth wie
na
„
wści, gdly właściwe i uzyleczne jest „uczen
sami ś
że jest ,
lub dwie f
? azwal podstawówym! zdolnościami emocjonainymi -i tym podob
nych. Uwzględnienie tych deficytów w edukacji może być bardzo korzy
stne dla klienta. Czasami wymaga to skierowania go do właściwej pla
cówki lub grupy samopomocy.
Praktyczna zasada, którą warto lu uwzględnić, dotyczy umieszczania
otrzeb edukacyjnych klienta w ramach tworzonych przez mełodę feno-
menologiczną, log i pole. Dzięki temu terapeula reaguje na wyraźną
postać, jaką stanowią potrzeby klienta w kontekście jego życ
Podsu nujmy. Niezależnie od lego, jak bardzo chcielibyśmy spotkać
się z klivnl(›n , korzystając z całkowicie otwartego umysłu, jak odsuwa
yśmy od siebie wszyslkie nasze uprzedzenia, i tak nie może ny udawać,
że zd
rowie nie h[ŁIHUVXI dla nas określonej wartości. Wydaje się logiczne,
że jako terapeuci zajmujący się zdrowiem i rozwojem naszych klient
promujemy tę właśnie wizję zdrowia. Wymieniliśmy pięć obszarów
naszym ą sedno typowego dk
zdrowegi
w
które
niem stanowi
a do
Gestalt podejśc
proces
Ćwiczenia
(a). Jaki je
doznawanie?
Twój główny kanał ekspresji - odczuwanie, myślenie czy
Cumyy dAzad) mopsojposz wes uaj blew eqo "(AanSy drs opueruwj )
uła 1 (japedAm Aqieu) fou ? MOJOJMZ OJAZN OJeudAJO J4 "MOJS bary
andky
SR sZ ezpotmjs ojmipskosmod psop mouz 'Adnas po sodozo olnypzno
Az> 'oq o euryAq "Aaead foupng wonmzpomod z niuozoyoywz o ardnid
epermodo uwouoj wkujebyo ( ukumieqzog 'peppózad eu eupskpy „au
ZHBUMOM DIUDZIPRIMEO dod Azo ozameuzo
zazadod goSazo opuozesAMm o qplu m ]
$ez alu 'orue
ol Auozsoad juarpy — bujodsm
34205 Lupol eu moyuawiadsyo ps0zsd a7 d (2261) dauiy
Aaniduy ói wuozosdwz oumoaez AzDAJOp Loy’ sopudim
AJSeu” njorme WAMEJOI Z vuaiudzy op y .*(L[IU[A] suonypedAm
wśpdwu whuzardzag” danpasasd ey qemzeu (JG6]) Ui sjog louvn gy
-naderaj hen)ds ypepsowzooyo ypAuzadzaq m lydł su oruezopejmgop
dod 5s emazon Aqoad szemrośd Ap3 forday yyeupal ( mowop e
oewuet m) Anadero) wapouged AAqpo ozow mojuo A rads
ajojąą "ołumiżp BIS pmzo iy djs peq ozowe quatp) nyped/m w4 m I
ozyej /niuoz |w1Mg;n(› uAmou ukpzey Azad ypel yeq, "EjPuBK1O m onojs
—-.xn„u„i) rzp s 00 'olamosgo 1 epuemogez omou olimogord/m o
(t661) xm].n›w rzpaarmy pe[ ogomyzow yodmou onuemouodośrduż
ooz MQSOZm pAmojAmeu aruozempocd 189( njuawdadsyo wofojy
DI BIIEMOUDRZ | eruajujst Nueqosods rurdmou z pemojuowAadeya oru
MOJsOp qn] epnzon pemoyAsuajujz m8y dis boblejuezAm pomosepiśm
AOUDŁZ
l?!UU!lH'I/(M L
winpAzn
„
ULM
,M]n«nni—' eMmp eu durojsty 53 oklepeimodo 55nuzod kinuodo zsAzemnez
i npoqpowes
"AuemojAsqz śpmesdeu wojdq AJ
17 /obleoA
npod sis oz 'ura
adojpod eu eylel wop oz 'wojdzemnezż zoapod wojA
US ADoDy Uopoypowes peu ouemowed uojoegys o Wójpejsku Juau
ow zozad | zed ozozsoł wojod HIUMOWDY wajwdnyg "Auozsegqsozad
el 0}
d pzpor
o bl dr
t:«"wl o uu apavic
d zapł
metdew urojAc ónaeu
1u0D3OJG "drupzoł zo
n oz woajAZeEMNEŻ ofSeu 18 wop
uojrzpemoś peppśzad e
elnzwysm wyAZdl oklemkzn wozea uky *
oatlny A
"pDal wajlezo
DYZDVZ l?}-)l(ll\‘-
kbumojś obpel poy:
DROURIZPE )I/\m];m oruemowilAzad ł
YO8 j zpotmodo
UJ (
318 Apy
JZIZEĆ
PNpopowues
zoapod Aporyj
1 \dea wplel az «
bJuAM o
u oj4q o diuejej
pzoł zazad esezpoypazad ejpotqoy
1 1 kumoj8 jegpol
perzpe Mw(pu aru eż 80l ogy owopeim ojAq su Aq 'qos adls DJeJ M ozpoajoy
(uuodA
RIE
ds
du
oyotws pepjdzad e
pParmody "ópemojAnz S 90p| 'ouazaepAm A
ol
1A O ANV AN 8
O3S AR YT IV IS AA MO
PHROWOPRIMSE OBAL JAZSJO MZ NUOJ PAZP e RIUIIP] BIUDZOPLIMEOD DAZ
szsod Aq 191 auemAaŚpo | duzesqośm dis ofmjskzaopóm ouauiadsyo
MR wies Apopporu oje enodesoj opjAmz 08 olnppologq ejuo
awaedsm ns ru pokleu uejerzp spdlpod omwtsejm dis olepAm £pd
auzaAqnodego s08 opuawou WAUZDAJAD m oBouozpemośdm erudzy
-primgop fezpor uatmad oy puowArodsyy "nquowArodsyo wauena oppómz
euejgosjo eanpadod (sl psomiyzow o8al_ pAziazsod rmoruorpy oowod
Aq
V
madesoq. pemosojsez azow 210 Mooy z kbupof 'emuemoys
vzon ejuem 47071 weuajskuu moqosods ooz m uazopuedo npomml
ruqopodopaedleu ypAmdpkŁ oOgoupną klezop DD Ę
IMS
yuowAradsya jsol urAzy
j
[2 JTUEMOPNY
uaurAIadsy
olny
Azo Wiy peu 1 ouzowynys Ak botusozom ¢
u ejp nuAmodki peu 5js ejuatmow!
Amozad oy lepeqz
elemArozad ozow pAg "npojwojskp ownżon blerodkm zop quq teqos
AW Z ppeguoyp prowan ozow ph peqodz opypel uu z onujodsm lepeqz
"eqog, ol Auzepy o1qos 1
do boeny wiAJoOpĄ m teuoipy] 2 oblnovr g (q)
qejsozod myppedkzad
FATSER
po >pel aaeja mo ejuorpy fwaotdspy onogo ol pemosojscez euzow
M /orqot8 o foues eruemid
u
?DOJaw 0B
Op equar
Slsspagoaor qny obyalośd zozadod anezopemsop
vds
z ppejuo blemArozad ojel m 'qo M
o fedaznsop
M Jlgodź zsazow 07 "Auons owow olomy, timoue)
wopermstq 5tqajs oBawues eruesadsm pojau 5
e Z
(
LIUCEZJOZSZOL OP Yot feddyoez omMOJU
"olqois UDALLIES DSOWOPDLLMĘ
-dogs 1 wuomy tomy, blniajacd apqel /Apeumy pełozaysop 518 leaejsog (4)
F OSOMIJZOLU OD &,_„u luqoad
peoufaoy buuanupo
"epermodpo farzpieqleu ) ve1opy '3y zpleu
A lapep xe + atuemkuzop ogpuojgku ‘epnzon
Phn› axch puuj erueuzop pranigpo opudóyseu /eponzon
«›|< AU M ml{l'u bqom orzpny AZ10101N "VgoOUłoJoy louojso.Do m 0] źstod
Apd s
piziozsod Aq 'obyun,
semAzozid wajod
nzo forday sz “318 pezwjo DZO PN "ozqors RIVEZDPRIMSOP Aqosoc
aloms opDpisAzeM pAzorM) anuejn8ox d1s feaejso,y
d
M VNZ
130 MO
liby, by ludzie dostrzegli,
ina mówiąc, cały czas lrzy
Ao ręce I krzyknęla: „Skończyłam pracę. Zrobilam
i i ożywia się „uznając
zauważa, że Tabela 1. Stadia eksperymentu
świetnie się spisała. Terapeu
ręce skrzyżowane na piers
Prosi
Stadium Zadanie terapeuty i obszar zainteresowania
Chris "
żeby wstała, wycią:
o w ‘},u.’uxi;\h’,!”. Chrislir
” okazane podniecenie i satysfakcję.
1U opowiada o tym, jak źle potraktował go mechanik samocho
‘1\11‘:}}7&%1[]\‘1 dostrzega, że skarżąc się, « ly czas potrząsa przy tym ! Rozpoznania | Rozpoz vyłaniającego
i grupa widzi
i własne Doznar rzeżenie wyłaniającego matu
temalu
Prosi więc klienk
W miarę port
ten ruch z gniewem, który uległ retrofleksji. Rozładowuje złość, ‘ 7\
acla uspokojony. | Wybór paziamu ry
\
wlaściwy moment
yka
ócenie uwagi I
poduszkę po calej s:
Wybór formy/procedury
Rtacja i akceplacja
Negocjacje, :
Etapy eksperymentu
mia 1 adaplacje
Pelny konlakt z doświade:
muszą
plynnie
iejszych,
x abe pir
'ga w kilku etapach, które
Budowanie eksperymenlu przebi
ości: lerapeuta i
iwsze w mej kolej
ź jednego elapu do drugiego, powracają do wcze
Domknięcie doświadczenia
i Inteeracja i nadanie znaczenia
SRR Y
M S Mk At Y B
Y s
tak Jak .
kasperymenlu lma‘\n/vh imy się stadiami cy
doświadczania. Podsumo-
je w tabeli |,
pierwszy: doznanie
tadium 'm terapeuty jest pozostawanie w dialogu z
nie melody I
Tevapeula s
tym aclan
womenołogicznej do obserwacji Ireści
ziej olwarty,
enlem, zwiększyć
ara się być jał
kontakt z
‘xruu’s\i 1
ni ko po lo, I
*1 nadać «
zaanie
i klienta na tym elapie j
ją się pojawiać. Terapeuta obserwuje K
, uczuć i zachowań klienta. Cza
wdunek energii niż inne. Ta właśnie figu
może p peuly i ię tematem eksperyme H]
Innym razem może wy lanić się kilka jednakowo natadowanych energią
wówczas lerapeula znajduje ich współny temat - bazę d pe
uu. Niekiedy wyłaniająca się [i i i erapeuty bardzo
ura jest
żonym, i ją włańnie pos
rozpoznanie len
ijące s
dna z figur niesie wi
uwayę ori
i,
zdaniem I
ynmie
rem, lecz lekcew anawia uczynić
ważnym obsz
otem eksperyme
Wycofani
Wycofanie energ
sowania
Temat eksperymentu nie m odnosić
się jedynie do treści
ikać z zestawienia E
ównież wyrt
ści, procesu I wylaniającej
1 przykłaci, mówi
wiele o swojej matce. Co chwila odwolu
rutnego krytycyzmu. Up(›wi.nl;x o yr
zadko patrząc na
wiedzę - pochod
bo YA
puszezonym wzrokiem
oraz wykorzystując
i rwarł
rapet
kę. Na tej podslaw
jeq z wcześniejszych sesji - o1 i
dużycia których by
o wyborze tematu. Mozliwe tematy mogly
iej przez Boba introjekcji stosującej werbalną i fizyczną p
natki; projekcji matki n
iskiego poczucia w
1 pocza
30
ofiarą, terapeutka decy
duj
» dotyczyć badania
doko
inne osoby; krytycyzmu wobec sa
isnej warłości i L
świadoma tego, że nicią lączącą te figury jest krytycyzn
się on również poch : calą energię R
a, by umozliv przepływ energii w innych kie
potwierdzić jej obserwacje.
uać obecnie prawi ta. Terapet
może
ywaliśmy, z punktu widzenia te
W ostalmich kilku akapitach opis
»uty, ] *P
: załeży
wanie. )
so możliwe po.
loze Lo stworzyć wrażenie, że prze
Uierapeuty. W rzeczyv i
oWi
nuAmowmeggpod z epuogjuoy lsuzegAm jAqz edewdam puowAod P
OMĄZOU ZOMUMOL jsóof "uajuepez wdpenas o wduar oidiy
FAUMORTAZAa JAqz peupal jsał juou
uotmacł vu J (
Z
O8 ruzot
odo
„odsyo szow pAq y *
wUAKOdszya m auazorujsozan eu dis przpoś
l l omotudojs arudsyseu «
amosfitzsod pAq Kqopkow vopel mrardleu dis grmówejscz uonp) tenod
M "myiAzod
DJAZ
u Apoyzs lasstm arsoruAzad sezamom zApśł pposć
l pAq uajurmocd
u nyoeys Worzog "ueronzon kudumonpod
anoooupocd |
ol
1 OZpieq O] 'OBOMOU SO0
MOgosdAm es ustwod emnzopo jua
ź 'onpomoc
oyfizfa anpSozagsods psol Auemozudojs DA azow A1)
wAuuq Azayed 5uoy O] M ‘o) eu s
ouwAju worzod Azszdm
AUDJUDUDJO
m OuOJMZ V eqgodd z oy
YeDĘeZ AMOSJOJZM 1 RIU0Y
ubenjAs op
zDApnochu
Tu Z jeMALU
Śq ppnadere) eqso
pormodpo wgonmi/fpu 4
ovnyks moppodse ypAupowu
ójdzan opjeśwwAm orzpóq MojuaudAradsya onwmonudoją
QOSO N yodDsyq Auosqs 0z opnedsm eu
ordoys
nż | asoutodpo ool pigqepso AqA|BOWL oD m
a y>ppej epran wypmodowy mpendzs m Auoz łosoo ojuzemoc
myśgod orsezo m utogi now | A
TŁZOD UC OPAMOGSOLEŻ AC
xdle.mp prujqość Suzooidzoag
Al
S0 0D
ML ZĆ
ejeru emodesog, -enue
Aeway jezpemośdm opugowjoparm 'pepqdzad v
-UMUMN *
SIOP OISO.DJO M VSOUJENSJAĄS lousejM aolzo Ao
‘qog 'omofomzoi AueMOJ
1o
arumoa pkq azow ‘raelod hqs wppel m s
way ppórzp amyzow ł KquowAOdsya asopatN
"ApsAwrod ozseją peMOLJAŁAMZ bdowod
[[aum.u›;u[;›_).'›m_w,u].›/.;›_».v(uu|;u.«nunu;u f›ww!;w
27y ouuj osozpemod
szad orusazom sz *
OPY ODUMT
uowAadsya eluozpemardazad b
y 'oBawe
o
n Ou JomŁU Apanoid e’ ,OBOUZHOĄ Kzod
ypo ‘0801 otqos oeferuepi : '
177 dqozagod olnzo zApA quouAiodsyo m ozpieq dis olmż
l(lm;;v‘/um‘l A n|:(n'/.m Loy AZO 'L|.r/,nmi
są
5Z PIuBIJO,
vdue epnodesaj nuesezy 'equaj
UMOMI, EYIUAM BDUDUOLU IU,UIU›) M LU
s18 plmouwyscz zsozow 'efeyozy wy:
ustuAsodsyo oruemosaryujcz
"2od
251M als oluj
Szan ezoeuzo n
sy phay zspn s
s juowAwmdzjo
1914 | audradsya eriozp
emMoIda npuowow oruapgano amopraetd oBarop| ejp 0! l
souejdozsaiard ofłoru ejp pAd
ozad znł 05 ‘o0 m orumouod AduSkpom dis olmzo juatpy s%
oot etuzodo 7oy gng ejuat podd Barqazad Kzspep qosod
ey ez ¢ npowAodsyo eruazpemordazad op ilzeo fazsaaond z
egsAza0] vinadeny Auzsajnys Doy orsezo wiupot madpo m 45t niuezpra
hy)
ydwaaj AuZ,
„mqs ofnddysod kzoeuj *warotupesdez uń
ordam om ajl mojuouArod YDAUPMOSOJS psoujeutdAio M oJAJ aju w
; fozoudpafod asezo m duemaosogs
2 lamopAz ilaeniAs fou
1 eu gsof xe, wojuor
sol jomeu 'ouezny
Azpórnuod eopuzod huesPzy
OADJG
i tynodermy wiAwzoo0ynys o E u Auzoon
'ewuzods 3
Alodsya ouozojz 1 oppogó
fouz juajy
IMg0p ozp
Dsol bostm o
1m
ŚU0ZD
5t
1Zon s ozpaeq peupol pAg azopy szea Azsmaord oosłanu
q qnj błoenyśs odal
YU
aruotuzods appey
N[ZbIMZ DOnu alu DŁOW
ZOMOM peD]A
PIUBIUAZY op Atuviu
g0l 'omiJzedgo Jameu
obeyjiunm y zoruepz JAZDYOg0p Aq l
' DrueOLYDwy "epuopy ejpi vAzelatuzem
pał ojmouejs 05
zpónu ofuejnez
eJSM OZpawe
oyl
101
ALOP /eDaoje
uapółpod pozad
SOW AJUOWAOC
onpogój8 o) oy bjnodelaj z zenłos m
owzbiweu iejopz Aztópp /MoJual] spedaAzad m oyl sm
Ao AJodsypo oppjeg nośz m ejuemouobyuny Aqosods 1 enueu BJUZDGU
uejne7
pórd d
jjuzoc
M
” )iy
uAzD vu 580M
M oAzeamp
rszacdł omomegpod sblezempod e IS p <
orpy boogowoperme vzod pemejsozad
ouurołi
ozotu yeupol Auon Z
ej nuest wuwyods po
v uo ezpemoddm oz lnzwyn esp.oq e
u osYppojyy epnadegaq z iloegar nlomzod
03 OŁOSJOJUOJ M OUMOJWZ DUZEM OZP
Aplpod wuAsopp m ns
NSvZO
ajuuaonwyd j vu290 :
o jej opotm zazyd otopy mosezsqo LYAJOCJ DuZ%
npAs by !
zoMmyzow oał ‘onuotudiadeo m
MOJOŚ olusju pójdzan [$0] DUZIDIIO N 45SOWZDĄOJO |
po Azajez g ykuzDAjnochea
qnp/t opzogajs b
e osał zeso
180l
o1
DUDMID,
70y WAL
oo eidewy ezad ół
nSŁ m juawArod
Js
erzpn op ejuot
Ajnodegoj ey
orogpopuo M1 el a
-1eq psał qpuowArad
MOJUBWA JCA wozo g
WOTZOd LC
JuowiAaa
a AuzoAqjnadegaj potmyc
iq euzów 4q 'odsu
AOSOJSŁ zod «
AALZODHIC
ST
15 puAotlezaeynod audzsłorugozom oznp pbleż 7„ełsos djs ajutanzow sjel porzpymoza
ksouw ot Juojpy ur
mA'[l']f:" 1894 ' watuazopejm S0
4
(m RULIUOZDpLIMSÓD
ói eqozaj Miotdleu sz 4 (
LA Ł
PMOpADOpy Azoppo
aBje DGO WAL z Ao
lsos pulajoyp vu ć
boAJOp Aqe
i
21O
AA66]) UMmopoe
esr B
uduozsomą orujycdsm zsoł
Aurod sumocd
134 POMOC
t dalsza ekspłoracja, Będzie o tym
iami
lstotne znaczenie może mieć preferowany przez klienta sposób funk-
cjonownnia (a więc przeżywania uczuć, myślenia czy doznawania). Jeśli
rowanie różnych
Inej strony” klienta
kona
potrzebna jes
celem eksperymentu nie jest poszerzanie bądź
taki, który o j
funkeji, lepiej wybrać
wówczas, gdy podejmuje on ryzyko posze
:4(›1'7ivul›.›;y,;u"/„(i.Ilxwiv(*p(›m'ns„um›f'›nszm/lxl()r.y.intwnś«
Zania gre nie w HHHH) leull)"l'l
ą kontaktuje
) gotowością myśli o nich i nadaje
ię ze swymi L
im znaczenie, aby najpierw w nieustrukturalizowany sposób wyrazila
woją zlość wobec ojca, którego wyobrażała sobie siedzącego na krześle
na wprosl niej. Następnie terapeuta zaproponował jej, by posłużyła się
myśleniem i ujęla w słowa Lo, co wywoluje jej złość oraz to, czego pragnie
trukturę. eksperymentu, biorąc pod
rerapeuta projektuje również
uwagę SZE
struktura może mieć ogromny wpływ. Tak bylo w przypadku Jake'a
noszącego ślady poważnych oparzeń na ręce, którego poproszono o wyobra-
„enie sobie, że jest wlasną ręką, a następnie o mówienie tak, jakby nią był.
He *zestrzeni na przepre ne
lr ł 'OWa
u
ególne okoliczności danej sytuacji. Czasami bardzo prosta
PR
KUDOW
'odków, praca ze snem,
a za pomocą różnych potkanie z inną osobą
lub osobami, a lakże eksperymenty, które klienl może wykonać pomiędzy
ami
Uwrażliwianie. Ven rodzaj eksperymentu obejmuje v
dawane klientowi po to, by zwiększył świacdomość swego ciala, postawy,
tonu głosu, gestykułacji, stroju czy napięcia mięśni. Przykladem może być
yluacja, w której poproszono Muriel o spotęgowanie ruchu pocierania
kciukiem gór
zelkie sugestie
1€] warg
€
Odgrywanie ról.
iklienta, b ) iebie w konkretny
sytuacjach, a nawet w innych postaciach, takich jak inni ludzie, zwierzęta
lualnie są istotne w Jego rzeczywistym
id Peter został poproszony o to, by
iacial.
euta prosi
:amego sieb
czy wręcz przedmioty, które
yciu lub świecie fanta
stal się dinozaurem ze snu, o którym niedawno opów
Praca z pustym krzesłem. Vym razem klienl proszony jest o zwrócę;
aspekt samego siebie,
o wyobrażonej osoby (może to być
PL CŁ
,3
MZAOMIE UK. }7 . sY AJ
krzesła klienta, w którym można usiąść spokojnie
cały gabinet, po którym klient może się poruszać,
sabinetem. Może być wskazane, na przyklad, pójście do parku czy do
spu. Pożądane może być również s otkanie z klientem we wcześniej
umówionym miejscu, takim jak budynek z windą, co umożliwi
lękiem związanym z zamkniętymi pomieszczeniami. Kołejnym czynni
iem wpływającym na stopniowanie eksperymentu jesl kontinnum czasu.
W Gestalt możliwe są wszystkie ramy czasowe. Czasami przyjmuje si¢)
że skoro esć p' w „łu i teraz”, wyklucza to odwoly-
e się do „tam i włedy”, a więc do zej przeszłości i przyszłoś
nad zmianą swojego obecnego
RS Bl bl
P A
pomyśleć, poprzez
aż do obszaru poz:
y
ĄW
pracę nad
wcją Gestalt jes
< jednak nie jest. Klient może pracow
słosując eksperymenty, które obejmują różne okresy jego życia
życia
począwszy od embrionu, którym kiedyś był, poj
do spodziewanej awową cechą eksperymentu
e wymaga wyobrażania sobie i odgrywania w lu-r.uinig;„/„„›
jsc
wsze
rozwój nierci. Pod
Y
k jakby wszystk
ce
doświa« 5 z „tam i włedy”
Y I PROCEDURY EKSPERYMIEN
ód nich: uwrz x'zhw anie, odgry
ja sterowana, twórcza ¢ !<:.|‘1r<'
YBIERANI
Jest wiele form eksperymentów, a wś
wanie rół, praca z pustym krzeslem, fanta:
mna osoba, zwierzę, wartość czy przedmiol) znajdującej się zwykle przed
nim i częslo reprezentowanej przez pr
poproszono na przykład o wyobrażenie sobie w
dialogu z tak wyodrębnio
krzesło czy poduszkę. Beatrice
ej depręsji v pustym
h
ą częścią własnej oso
rześle 1 ['H?ITU( 7R
to fo
Fanta
vozostając w bezruchu
| i
zja słerowonna. ]
odprężają
się technikami umożliw
szerzania i analizowania moż
w bieżącej sytuacji. Bardzo w
otów” *Ć - umożliy
ń stosowanych przez
przed czekającym go eg
wykorzystanie
do pi rośsei, z k
ne jest, by terapeuta 1
to rozwijanie symboli i «
apentę. Jo
iwo jazdy. Prosi terapeut
ksperymentu z fantazją sterov który
mu się zrelaksować i pomyślnie zdać egzamin. Terapeulka ins
by przybrał wygodną pozycję. Wybiera taśmę z uspokajaj i
muzyką, która pomoże wyłączyć lewą pól
b icj twórczej ImHull ,u.n\
i ogólnych pe
ie przez te n bardzo dener
aminem na pr
o przeprowadzenie
pomoże
uuje go,
wi
j . Sugeruje, by John przypomnial lf;ulm-
laki moment w 2y gdy osiągną! to, r'/.o);u [*vms›ml i cza lobrz
Przez l m«vzuł i przez ró: śV&/lfx'U!V tej sytuaci tak, jakby
miała ona miejsce w te zości. Uwrażliwi iadomość na
wszystkie zmysły, prosząc, zwrócił uw
jego
zagę na ło, co wi
LMOF0ap Jeuz dzpim
ddow ori ape 1801p bumo
"j, "AUOZDAWZ U9] SG
$ OZ0qeuz Zo o olone Wysorzoru
o[ :peppszad ns
o1& kbenjAs bujenpye z y»i aruezbimod i mojuowogjo osał ypAwzod
ISCJM PŻ OURUŻN ZOMUMOL OJ eIMIZOWĘĄ) "OumMAsUDJUJ | oMAZ
ojuMQI ojAq 08 azop p oumouod q oy od wdzsłojuzniyj
nzpormoda tusteńd Aqoso
nozoeuzazid uwosłanu by
) ozow wopoypowes AzoOJpod
"UAZJĄRZ
yop nu
1 boyoyo *
1A pemosojde
LUIQP] /eqoso ,]l‘l p oorug tuAp m aobludójskw Aqornupozu
210y ‘odoobiu
Q70 YK e
ZDMOp uwus o7 kIeId odjim
OGaDlyug PEOMOGOs0 pgdza oyel nus płodse Apzey pemop
H.( p aqomdeq 1
MZ ›i/:/&|n|u(-
.' m/\‘/ui op elh mojoskzad () *
Aqoso eu byplosd L&
weuzn o4
Foumouod
AUSUJM Z
| zajed) ypAuozpod
_\ JU
IJA MO
»r';'\uv )
d
DZŁILPDZ Ł
M „GUSEJM BZ ofuezn” AZD UozapetMgop x[.».«i Z
RIS
feyny fAurapgoad opzsozad e mzol
”) onzan p'yo YRR aelnoru orueMopepóm 'MOsomns | Ogowólonun
USATA ST DU ./\IU[ OOTLE 73 AA Y "UuLEOTu
urzbimod pAmolomzoś
[ PRUDZOLISO
mllu›d o A
sozstonizesoj m ookl
z ukuMad eu sSvMN o
'vguv.\r\n]u.mm.x.l|1;|ou|:,nm.’\q.wy,|mu;»!mgmmmnu\ml"numnjr;ltmu
WAUZDOPIM m puozozsałum Auoqs ofdnap 7 nsadoad evyypyez alu o
nwey Hpęórzp — equorpy ejod ot znł aje 'Aqnodesoq ejod pedzo bimouejs ouem
Oę dyezs m pepjkzad 0
solnys
4 mjosza warddisez ezod of pru
y mouejscz oqtem /MOJuouAadnyo oirse:
s . |
‘0] peMOSOJ8 Azapku fuwzkimzod pAJZ e li)/.l(l()p fepną ew oy - .wu 7
Pl pAupez klnsojs atu | ni soqerp | gof juamuAaadsyo ApG ejom
UL * MOJELOJEW YOAUZOL NI 4 np\»;u.»un\m{s‘]) ypAms m blejskzioy
wŃodewy AZIOPPIN "DueZEĄsM VZ ZSUEZPMAŁ 0D 'VJ
id ( spom qejmowoju ejp auozovuzozid Loy K wpusidosezć e
'JSOUMAZŻ HUUOUD KAroqAzad 'A MZ QMO d 'oppesop u
1ojded KudojAzadownes 'duqogseje Aqaeg DĘpoDy Djmojo 7esord 518 ofnsojs
(aosdzolep] "pumuArodsyo oouadsm Aq Duemosogs JAq ogowi 05 AuA
uwzouedgo etu y 'noyposg yofiuzodx bronrod vz v[soadsyo vzosom,
m Aqzade ouzodz
Ouad wojAqgs wo:
xt›alpu 05
IMOJUG Y A1 2 aupodz sl o
epe
| ]) op. [epocą Hpos
M
i
zedd 1 ny op moimod
Azey oufojon zelemAzeu piłzejuej z niuszpoppAwm” podtmE d :
(Semn OŁ „00 Intousrz » od awzDajkznzog zsol qnyp nsuds e
au n'»„›ml zad unom., M 210 D] Uruoze1qośm op 315 wejompo I sa[” 51 feyo
wKudójsm bu mouotp potzpatmod oey
AU
"AanpoDodd vuzoardzoq vu
:chem, słyszy i odczuwa przez dotyk, jaką pozycję przyjmuje jego ciało, Jean nie może wejść w kon
jeszcze jest obecny itp. Szczególnie zachęca Johna do skupienia uwagi oderwana od nich i „dorosk
na tym wszystkim, co odczuwa w momencie triumfu, Polem star | poczucia braku kontrol
polączyć miniony sukces z ambicjami na przyszlość, proponuje mu, by i kredki, proponując, by napisała swe imię dziecięcym cha
wybral w wyobraźni coś z tej syluacji - jakiś totem czy talizn ię lewą 1
nmggll»_y brać ze sobą jako źródło wsparcia. Na tępnie p rogi o to, aby
ohn przeniósł się w przyszłość, do momentu egzaminu, wyobrazi sobie,
1zl
ktz doświadczeniami z dzieciństwa, jest
rdy mówi o bardzo waż
te
wym
je jej papier
ktere
nad swym życiem. Terapeula poc
co
ką, a nie dominującą prawą. Jean początkowo
idaniem, a potem sponlanicznie wchodzi
mi uczuciami związany z lym okresem swego
niewyra
lwa
on
że ma ze sobą w samochodzie wybrany talizman i wyraźnie wyob
sobie zdany egzamin. Terapeulka kończy wzmianką, że po zakończeniu
antazji John będzie odpr sżony, ale i czujny Na koniec prosi go, by Praca suem. „Per sny ] woiśsią dodałkową premię,
wyszedl z fantazji i w pelni skoncent na chwili obecnej, podjął i w postaci egzy ncjalnego przekazu, który mówi nam, g
kontakt z lerapeulką i otoczeniem. | w relacji do nas samych i olaczającego świała aktualnie się
Podany przykład ilustruje dukcji Podcza
asłosowanie różnych łechnik sy Freud nazywi nie senne »królew lo nie
ką dr
ńpnotycznej, lakich jak relaksacia, wykorzystanie niezwykłych zestawień świadomości«, Perls okrc rólewską drogę do integracjie,
obrazów, usypianie lewej półku kłanianie prawej do wyobrażeń . | gdyż widz he i osobowao
Należy pamigtad, że niektórzy ludzie reagują na le techniki bardzo silnie. i ści 1 stania się calością” (4 - y / lu praktyków Gestalt
N osujcie więc lego typu fantazji wobec kogoś, kogo dobrze nie znacie, podtrzymuje przekonanie, że lanowią proje
łopóki nie będziecie pewni, że osoba ta ma silne poczucie rzec „ywistości pewnych aspektów osoby śniącej. ;
Doświadczenie zdobyte w lakim eksperymencie nie będzie bowiem po- rodzajów snów: (1) powiązane z codziennymi aklualnymi wydarzeniami;
mocne dła ludzi, którzy już się pogubili w
skupie
" ' . F "
roim życiu. Uważajcie bardzo ten rodzaj snów może pociągnąć za sobą rozwiązanie problemi
ym śniący
różnych jego elementów:
roztr
Szkacji
z pozycj
Prowadzi
mnie do
opowiada następn
Jestem niebieskim autem.
bieta, się zabra
przyklac
„niebieski”
epana młoda
która stara
W opisywanym tu
po wypowiedzeniu słowa
zdała
e opowiadająca sen kobieta
płakać, ;
gdyż
sposobu,w ja mikała przyznania
musz i
tstar
zaczę sobie
swojej
depres
mą:
nhq
e się do he
1994).
Lapworth
ADAP
twierdzeniu, że nac
terapeula m
u,
'ACJA T ARCH
lszedł właściwy czas na przeprow
si powiedzieć o tym Kklientowi
by coś zre jean przeżywala
ównego obieklu, a więc kolorowega I
sperymentu
wystarczy zas
tym razem z perspektywy
powied „K
Powiedz to jeszcze ra
ich inlerwencji, któr
a w nowe obszary
ać
gerov
i
Właśnie
poprosil:
określenia wszy:
ści wp «›wud„l„
ągle szarpie moje
YA
”. Używamy
lowa eksperyment dia
rzez zwię
doświadczania
szanie świadomo
Tutaj nie
aganu
gazelę piono
Eltap czwar t 4:
Gdy
a ponadło można
arym
„,l„'mvad„u pewne modyf
H)/Pl)( Zn
ny tak,
ni by przyn
ymać I
tosowala
Tap piąty: kośki
Stad
ienta, który pogrąża s
e dalsze wskazówki
to być moment
200
Może
zącym na pw.lun krze,
rzykladzie podanym w
monitoro
il
pobrudzić
KOWAN
się drukar
farbą
kolorowym czasopismem.
działanie
podejmuje
eksperyment
fikacje. Terape
wać je
korzy
8
lienlc
rzeciwk
ie. Terapeuta
zkodliwą
yrazenia
rel
sv
r.
1X E
vm pelnego kontaklu trwa
ę
pe
we własn d
3 łum
*bieg i v
zwykłe kratko.
, często okazuj
ula powinien
wi.
o, Mary
Rozmawiają
arel
rofleksję.
ve
Popros
O }’I]‘H('\VHA
czemiu. I
zrozumienia
ÓW U
Inh
ydy ekspery
prowadza
ic
rozyniewała
szybko zainterweniował, by
lależy c
zyma
W eflekcie
ską
trzeba
nent
się, że
po
it J\’Ln‘gnnv-l, by
owicie do
ie są polrzebne
1 się na uboczu
znaczeń
„Kłoś ©
potrzel
między terapeutą i k
Innym razem ważne jest, by n((‘m)m klientowi moż
i nentu, uzysk:
"zymywania
sntem.
godę. Deborah
iwych opinii w obliczu v
zenia ekspery
niemożnością podty
Pamięlając o pewnych szczegółach dotyczących je
apytal ją, czy bylaby sklonna podjąć eksperyment zwią:
ic rodziny. Deborah po »rosila o
ż jako najmlodsza w rodz
w gron
wówczas, że pa nigta o lym
ykanow
na przez rodzeństwo i aroganckiego ojca. Za
ez odyrywanie rób) i v
odtworzyła rodzinny posilek ([
nych uczeslników grupy osoby
rodziny. Zasugerowal również, że w jak
może znalłeźć sposób na przeciwstawienie
1 się, bwierdzac,
SWOIL
amyśle klientka zgodz
mentu byłby niedzielny obiad.
inny przyklad negocjacji dotyczy Felicity,
»eryment polegający na darciu gazety dla odr
Zgodzi
[
roc
czegóły. Terapeuta powied:
które będą reprezentować człon
uś momencie posiłku Deborah
gnębiciełom. Po
me Zadane negocjacjĆe, Uty z Um WJN A l w q Rt D
iwość przepro
pracowała nad
vyraźnej opozy-
ziny, terapeuta
ny z posilkiem
l
sto byla
woponował, by
saśród
ÓW |l|
inie ¢z
o tego ©
ipet
której. zaproponowano
wania gniewu,
który ulegl retrofleks
czego jej Irzeba. Stwie
że davecie
jedna sazeły z
*W oryginale użyto
chandrę, oraz cza
„ które oznac
ło d i
1 się, że czynność darcia papieru jes
tym,
robi zbyt wie
bien
FDi moje peuta czekał, aż Klicntki
kich implikacji swojej wypowiedzi. Jean szlochaj
reaguje na ogranicz 1 narzucane jej
doświadczy w &:'/VLI
ąc powied Ź
rzez matke.
m , o
śap szósty: asymilacja i domknięcie
Po zakończeniu eksperymentu klient potrzebuje nieco czasu na nada
via śwojemu nowemu «ck
wzasowym. Wy
h, a nawel :Hu/v;
ie znacze swiadcze
u i zintegrowani
any okres moze trwać od kilku sekund do
'o poda
wych czasopi rzesło i oddyc
am
ala skrawki i podrzuc
Felicity opadł
o. Pałrzyła przez
ul na ipiecu przed sobą, a potem
a w powielrze
odezas niedziel
epo ul›m-lxl Deborah
bratu, by
mu; a na slole i powi
tychmi
*działa swojemu ważnemu
ą
nal.
ność. W fazie &1*'wm|.1 ji i domy
kom y,Jja
również, że ny
ło jej lo «
wilo przy
lon
: podczas trw
1.1."/,\‘]' czuła si nia eksperymentu. Stwi
tuacjach, w których moglaby być - i bę
bardziej asertywn
Ktap siódmy: wycofanie
W tym n klient wycoluje
pozwala, by wiopila się w o
R 05 ‘o Azemerzparmoś zeioy dis zsafnzo e( sy L0V
01 0 uleqp on
ot Agpejopą "Azatemy oBol zeadm
dzpląą porzpotmod o mr wriacjjeoyo Sqeq ' (sjnodoiop pi iz
ud) d dpdg 05 dzqosz 'nwołoms od Kupwuwezła pomepz
u Jomżog uu Mejsoz (osdid wystowz p przpoo olupsozad)
oje 'odopyej godazo pazsAJ
OBNIS
Wmumł
GU >
1 sezo pkujod |‘.¢gll| f"1(|/\‘|)ii’ 'n.[o Q.!g'/’,[v.\gr\nd s‘Aq[l'mlp OD VLNEL
Kzon d1s wojkow a1 arzpaeq ze105 djs wojey
"amueys m wojśq zne fordoj psedkm 1 perejs sjs Aq dlsaxd u
wo180 KM WD RMNZIPO (PO pazad yokiopporu m Ligop
JAqz waj4q ofu ZAPE ‘01 v opdzsensoz g e fow s Au
-a00 azsdop prisop wounturmod oz u jejzpormod !.unp.›l_
ajozs m Aunuez8o wojemepz Aponj 0z 'uregsiueg ey 'O INOWIS
zMOuTuez80 zorumor ojdzofiop ofuemouedo 0y AV LV
'Auemouedo
ADSIN
preimewzorod
TĄCE JZSMUYZ '.H‘J.H(!fi‘ W Z 1U OUUIUA od osju
: . AC
o 8 , ę se O
Hld o1 e '»mlmz 00 5‘n]7 .›le'l«Iul [] /\q]\‘f ]1) 1 -
"Auroputmas lop + pŚ reprseu D1 01 97 ANz SO 'NOV
‘ m apDdidey pnzo Z8dzow 5})/'(u1<‘ll'n
' £q “dlnuodor v,
15
By z jes0Z0
iV
Kz ‘[ hzoeqoz |
rsośm
Kanyy oue
aruemouejd 1 06090
[ zeaez eropy /Munns :›1[2! s8 slnzy 'NOWIS
-auozoamys 1 aqdicdeu
e *pp4d psol gpoppo lomy 0% ameads ajqos slepz V.LNAAVAML
ey agugejm el 'NOWI*
DI
O}
va0
Apopy — oot eqp amodAy eu eplyd@Am o]
41}
D1qos 05 'zsorm ot 1 Eyodaju 1 apodydeu d wu
V.LNAd V
m
=¥
PIGOT 0D ‘Warm alu I (():-(Oclc›!u DIUW CIUIeBO J80J /
M
(\“"/Il)|‘
peMmepz uetu podyoję zoupozidod zorumor dis 1U
-szad of piqosz Zqojką I (nu pleu 05 worm or "A mozoś sp
-Meadeu wojs9l stu ozoją ” .'›!m[ dis 18z el oje /AMOJOŚ uojszł
37 "bIMOUL AZŁOJĄNĄJSUJ IO DEMEPZ 08 5Y "WA JpBp u 791
"nodhqp m upuaez8o ofepz jopwelkzad yprów z mJpA :NONIS
N e
Z UĄ
nie MOV
szybko z pr
ą, zanim
nadal
\
W pon
no różnĄą «
[mll'/fl.‘ y
po prostu
i on
Simon
tornania
rwszym plvykładzi(- eksperyment
’( jalnego negocjowania lub stopniowania. Terapeuta podaje
ICZNA
zbyl dużo o
wwrolem w inne cksperymenty
nie pojawią się nowe doznania. Czeslo w czasie w
daje znaczenie swemu doświadczeniu. Tifekty tego mogą
się w ciągu naslępnych dni lub tygodni.
Przez moment klient odpoc
ofywania
przykłady eksperymentów
COsOWwa-
ów se
i terapeutycznych za
adiów eksperymentu. W
iższych przykładach zap
ionkę dla wyróżnienia różnych
pojawia się w naturalny spo: ób bez
2
ugeslie, no którą klient reaguje.
opowiada o przygołow aniach do końcowego egzaminu.
: o7noznanie wyłaniającej się figury
FERAT
SIMO
RAP
działanie
(Simon
THRAP
ON:
„aproponowa ni
U
eksperymentu
'A: Mówiąc Lo, siedzisz zupelnie spokojnie. Mam propozycję,
jeśli jesteś
Tak, a jaką?
A: Wstań z miejsca i
nią zainteresowany.
zacznij chodzić tam i z powrotem.
yna chodzić dziarska tam i z powratem)
A:Jak się teraz czujes
Czuję się silniejszy, tak jakbym był bardziej opanowany.
: OK. Chodź nadal i powiedz mi, o czym teraz myślisz.
Że nie chcę, by ten egzamin mnie wykończył, że chcę być
opanowany. ;
Twój glos brzmi silnie i przekonywająco, gdy mówisz:
„Chcę być opanowany”.
Naprawdę?
:Tak. Pytasz, jakbyś byl
Nie widzę siebie, jako osoby
&
zaskoczony
ilnej czy opanowanej.
:5kąd się to wzięło?
Zawsze jako dziecko myślałem, że mój ojciec
wie lepiej.
asymilacja i zamknięcie
SIMON: Zdecydowanie lepiej. Nie czuję takiego napięcia. [ zdalem
obie z czegoś sprawę. Powodem, dla którego jestem tak
niu.—.|u›knj|w w związku z e , że moi
koledzy też .. Czuję lizować
z nimi i sprawdzić, czy potrafię zdać go lepiej niż oni,
A: Czy Lo naprawdę jest dla ciebie takie ważne?
Widzę leraz, że nie; nie ma znaczenia, kto jest
aminem jest to
FERAPEU
10N
pszy.
jak potrafię — dla siebie samego... (pauza).
3j. Zdjęto mi z ramion ciężar,
|
Zdam najlepic
Feraz czuję się znacznie ley
iemal widzę, jak cieszę się, zdając ten egzami
SAPEUTA: Wyglądasz leraz na adowolonego i podnieconego.
SIMON Vak. Będę zdawał ten egzamin w lipcu.
wycofanie
IRAPRUTA:
leraz czegoś jeszcze?
UD
zne na skali od jednego do dzie
| 10 byłoby narysowar
Okolo trzech lub czterech
Czy chciałabyś spróbować na tym poziomie strachu?
Tak, spróbuję, ale nawet myślenie o
powoduje, że się trzęsę
RAPEUTA: Propom
mocno, jak chces
ształcie karalucha
tak
', byś rysowała go,
działanie
MOLLY:
iała takie jak to i
ie mogę dalej... la
[
opne. (Upu
ivokal dłoni).
wijać rąbek
FERAPEUTA
OLLY
yś była bardzo mala i bezradna.
ałoseny Nie chcę go
& ę B
/ JAKDY
chrili mówi cichyim
Nie chcę
ci ł
kK41Ł, ,7
W kolejnym przykladzie widać, jak w stadium oceny negocjuje si
doznania
MOLLY:
ocorna,
1
i
planow
TUERAPEU
stopniuje eksperyment.
rozpoznanie temału
dniowej i chcę
potwornie boję
o Ameryki Po
tym, że tak
zobaczę tam ich bardzo
wakacje
Wyjeżdżam n
bić e
przed wyjazden
luchów. Pewn dużo i
się ka
boję się, że stracę panowanie nad sobą.
anie £ negocjowanie
że boisz karałuchy, a
Slyszę, się dwu rzeczy - jedną sz
drugą nad sobą.
ulrala panowania
Tak, sądzę, że tak jest, ale te
wtedy, gdy widzę karalucha.
drugi strach v je tylko
chcesz lulaj, razem ze mną, zmie że swym
1
a chcę.
jesteś
hoję
lega zbyt pewna.
ale... T
rzeczywiście chcę oot
SIĘ, , z tłym
ć.
Ch
wi
czy ci lo
ni,
by coś zaproponować; powiedz r
przed tobą
da. Wyobraź sobie, 1 podlodze
że I
konta
MOLI
acja
"EUTA:
Jo
On chce we włosy (Molly «
. y j
bucha placzem
ibrał.
Z
Molly. J('M("l 1 z lobą.
ób coś,
lu
, polem odwraca si
terapeuty) Co r
w stronę
łz mu, żeby
Przeslań
AN (pizat)...
c ›Im'y/ powstrzymam go teraz!
ONnua)j.
Przestań.
Nie powstrzy
małam go wte
(Molly milkuń
AMŚ
i domknięcie
Co Maolly?
młym razi
yę
„ Mój brat
nac
zaw
czał mi
ią. Jedne
zające s „ kiedy I
Ze strachu zmoczylam się i b
bardzo wstyd z powodu mokrych majtek i
y zrobić ten żuk
twarzy
co Moy gdyby twój bi
(R
nal?
-eqleu oolnynysApozad wojo ) 81010 foznp oprmyp leuzodzoy anlegongs
p appmow oulojoy 1 nSupuog eyrujsozon ogouu Axowod z (ejskziojy
›[()Ś()
foy eqp sdqpemopafordez puowAwdsyo [ ajqos zeagodm 1y lewukzy
ez i pejsod kuojeman zazadod qyeguoyj obflemAvozad sooox Amorpz
loms olmjojq eqoso gwyeł Apopy ddemn podmz 1 dynzs (g wiy Azaogo
(
"zsazow 1gof oopim z legskza0y ulziwogpog M oejsod sefepijRo 4
powkwdso przpemosdozad Kzojeu wppel m 'nyuowow ojuejsć
31y 0
10 ZA
fepmy Awalepod laruwony "mojuatu
| (m op HbAzodowrd wyp
AL hlś;s|;› NIUOZIOMI M BIUSZYLMY JOMOLAŚNS OUPIĄ OSaJejC eUorujomn
M I PURMOJO 0831 1u319u0 foms u
MOJUNOPIN ez>pejmsop eylsoupał 4ps8 oooŚ eu dis błejmelod Aquau
qosods 1y
| euo DAq szotu el
-Aodsyo vu Kjskwoq nqerzpzos odoudóyseu nuejAzDozad od ajumouwod
peuoj4m uajod e /nueDsOUjopz MUAZDIQMI KuAusP]M % 91| Rjuoy
A) 0] peuojkm sq Kuolnuodor
m pejsozod Aq 'op od ey eruazo
: eIUDZDTM)
318 oruwjozAm
O Z
updnz s080%D w
e
njuaw
AMZ 0D *
pzod
z nquowAnx
B gojerzpał
HSOMIĘZOWI
olnqord/m Doluoy LN
! 181 ó18 Tu Aoblermelod z
LWZ DSOMIZOLW SODJEZ DJOJOZS VU 1DIeM O HAqQ ObyAq Jq buzoj
' JEMOSOJS A lłejdnee g bm | woprnzozad zendn
txml'n|.›]u)[„
aolep ‘o1 zoumod amoazaanew ApejrApuowiń
w
s oy
imodpo forp
"PUZ5AJSLKIUDL
ysaj ouzoAJjstIULJ O, (s alonng) o LAV L
łoabknywyw due bugufiniy zoio orozwdozad n
zanany moyonyoawy olnoroskawcj uoruozpiizago uu
afnywyu vapgy óqgoso olopop ) uganjodwy ponsha Kzonoy) qeq, ATTON
zepermodpo larzpaegleu 1o Asopy ‘qosods m dovad 3y pkza
Y0 (1 pAZDUOJOD sdqeifow AZ
')
el eoywzawnudkzads oGoriej uejerntu atu Apajm o wpozą ATIOWN
ofogopemo yapors sopel ogjy 'sAqesou bosoumad 7
(s oforme)
m drvd kmojjepop pisou wAqeiBow 'oznp y jsał
( qeq v
SUN
sz 'ejAzseqoz wuAqApr 'soyfel o wAqejAzozad oz 'bjgkwu
o1 jagłew oruozdDowz AgqojAqQ oo
TAVTO
Al
ermż aru ojeupal AqAp8 prdłyseu AqojSow oBazszoŚleu oy :
"AqAqpelmz o
żejpojods wey of g4qApS fomorupnjoq
saAIOUny m Auonperey piqgjosz AqAGOwu oo sA
1480w AqgKp8 Kqpporon 1 el el owes yy órs e oż d
V
'dlozzpeu ur
"ATTON
Rozdział 13
W rozdziale tym omawiamy sytuacje, w klórych terapeula może
zaproponować przeprowadzenie eksperymentu. Funkcją eksperymentu
w terapii Gestalt jest oferowanie ientowi nowym potencjalnych figur
Figury te wylaniają się z samego procesu terapii i ani terapeuci, ani klienc
nie powinni ogranicza vajuy tywności oczekiwaniem pojaw
konkretnego rezultatu. ryment powinien być odkrywczą przygodą.
Pisząc to, nie zapominamy jednak, iż niekiedy eksperyment dotyczyć
będzie specyficznych obszarów, w których klient spodziewa się zmiany.
Ważne, by terapeuta trwal przy podejściu, że vłwpuwnwnl służy pozna-
zraredei nie zać snatdov yri
sesh y
WO ę
YMIEN HJÓY
jesteśmy przekon
jakim rozwija
wszelka interwencja zmieniająca
w pewnym sensie zapro
nek, w
eniem do
\
© proces
eksperymentu.
wiadomości ś
Nadawanie ostrości figurze
Wiele z interwenc
jako nadawanie ostrośc
prowadzonych przez terapeutę można okr
Kgurze. I›W.x,)x/vmy się więc dokladniej temu
rodzajowi eksperymentu. Celem klienta jest doświadczanie w całej
myśli, uczuć i clziałań - tak syv
mu to ulatwić na wiel * sposobów.
osoby klienta i przedstav
ne
Można
aspektów
Na nich wlaśnie
ystko może tu mieć
e, jak tylko jest lo
rapet wybiera je«
] przez I
koncentrować, zdając sobie s
nie. Stąd uwagi takie jak:
uwagę na Lo, co robi twoja r
nadajesz temu zi
1t są
go |
wę, Żże v
Westehnąłeś, mów
Znacć WIroE
e
„„K to słowo dla ciebie znaczy?”, „Jakie
p
zenie?” lub leż: lzie w ciele tak czujesz?
nie fiou
posobami na wvocst
peryment proponowany jesl z Ny 080 bie,
która w danym moómencie nie d 'sponuje twórczymi zasobami. W tym
i /111 ]w klienta do podążania we wh
iewanym rezultalen
ekspe \jnu-nhi\r:
A B
N, " U
acunkiem i w sposób elas
espod
wyn)z.n śmy [1'/.\’ katepor
caji [(«' zdrową s
Dła uproszczeń
(1) zwiększające świadomość ) przyw
(3) rozwijające nowe /flc!mw.mm i umiejętności. Obszary le nie są w pełni
ypadkach możliwe jest ich nakładanie się i pr
inie. Każdą z powyższyć przedstawimy odk z elnie, podając
ady typowych eksperymenlów Zachęcamy do zwrócenia uwagi na
jeden eksperyment może pociągać za sobą następny. Prowadząc
sne eksperymenty — takie, które pojawią
perymenty, które mają swe źródło
'ontef (1991) ujmuje to następująco: „Połą
czenie dialogu sperymentowania j
niejszą i unikalną zdobyczą terapii Gestall”
czycie, że niektóre interwenc
ażki byly już opisane w wych m
u wzenia
metody fenomenologicznej. V pe
rynu-r\vlu opisane w rozdziale 12 nie będą konieczne, gdyż interwencja jest
ientem, Przed iamy je jednak, poniev
amoregulację,
rozłączne; w wielu p
przy
Ło, je
terapię, wymyślajcie swoje w
ie w trakcie se
najcenniejsze.
ię nalu
w diałogu
fonomel I najcen-
logicznego «
przedstawione w lej części
/ob
iadomoś > odtw
takim przypadku elapy budowania eks
iałogu z k
naturalną częścią c
' E ” „
Polster (1987, 1991) zwraca uwagę na zjawisko, które określa „psy
chologicznym poślizgiem”, definiując
jako utrałę kier „brak powi
między elementami wy pmr\ iedzi klienta. Proponuje metodę „uściś
nia sel wvm;i „, w k tórej lvmpvull lm›wml/r , by
naturalnym kierunku swych słów i dzi
sów, zastrzeżeń, aluzji, nielogiczności
podążał w
U.›g'»
przemilczeń”. Klienl może na
ępstwa” - naturalnego przeply
strachu prze
a nie, ji
ań, słosując jak najmnie
nie w
wu, kló
ejśc strumień
/ Zarówno
wanie”, jak i zwiększa wibr
może być przesłonięte i lączy
przykład
„ukier
sw
ymi
domy śwego
następstwami. I
smautku, możesz I
adaomis
śwoje uczucie, możesz p«›łan'/.v
placzem lub leż ze wspomnie
pomiędzy prawd:
cj
iwym
w łeraźn
niem dawnych rel
za, ż
„mie
k to zwykle byw:
szanina obu. Terapeuta moze więc pomóc
” od przeniesienia, sugerując na przyklad zymy
wanie kontaklu wzrokowego. Może leż namówić go do pogrążenia ¢
klientowi „odciąć
przeniesieniowej projekcji, odwołlując
ię do wspomnienia ojca lub m
Agoz ‘0] 0 dgso.
-uokuode > y
afmnyedm
*du elnudoaqo 4
odesy z oBamoyo
”7O Aqe> wjooje
9U0J UDOLUZM Aq,!fmu A0 ‘Al
M npjeguoy afnwdzign otu 1 580ppod
Ą 'olnzo dis el k o oblepermody
M s
M$ oZ nppejueoyy odal niuorupowzm 'eusel z00za bzy
w pkumod
eju
1 OUEMOŚJUDDUOJĄS AJUau AI
P] PtukMOLYI
OBOUDAJO DPINA<
V
TP
ny — 1osozsloruz oy yovyyodsy vu d1s ajuwvidnyc
*uołonzośM WAz
4 ovzpemordm ol Kzojen cebeuosuo emrzpmerd yel jojmys wes
aAM bBow 1 albuomaogu: oupis ópmeddeu oy oz ooleunuodzz oN
wiemod 1o u zyedod — o
‘o1 zparmod 1 umjsm — o
Lqoy
eiqohAm oy zpatmod e
ZA
d 1098 (opjewu 1uo 0uo) uo sz 'aiqos okle
łoq * ;_m„m ZaM
'zea ozozsoł 0y zpojmod 1 hs ewkznez — ©
(anuazegAM AZD OMOJS O] (I”U o} zpatmod e
atmod 1
sp wopermy zpłq 1 zed ozozsoł 0y zpajmod @
erueodypez Agosodę 'nquowArody
o op bjdóyorz
oez e ' oudoryo
-epAzad es '5y 'śrojsuy dayzpowad blons zpeperwodo fl
jsof o 01 z4207 nqAqs m dys pepezn pejsozac Aq 08 Aumueps — „201 0D
uo el "Azovu rzpoypśzad 5awlo
oD
Oq .07) OO U UIS
peppAzad eu - AulAz sse |Aq Aq
obzsodj s vu blew oo ‘o) wafezmeu tzporm oż HOkelepepyez ! „eruorugel
klmulXzad” mppejsqe onuzAzozsejd eu mujodsm
g0 permewo kSow ejnodesoj 1 juojpy wopujodon sklnsoje "HuejnAj otu
HbpAm ds okln8nysod ndeaay p
mm( P wojerzpzod Az sdnu Ao
"eruozsepAm (g
śsido Jsenuojeu ezoeuzo „›ummwg«›ii V77
-pml !J\’lfil?d M M()[gl BOZDZS .mm.u[u BON PZYŁUŻO .)IUL'.WH[P.!]'
ey huejosdozozs e uwpjegjsqe Azpózwod spzbimz 0] senudm Wozaj,
SRRz | kosowoperme Azparuod myzbimz spuojusót
BZ wn( WOJ0OD UDAJOJĄ 'A'Xl)]llx)ll.l›)x„lxkl Jo ajojm J :mgvp[m‘/ Nelzpzol 039]
!›)Ę/n)'/') !l,. ‘;“’]1 A/\ '![
-efzp uAwopelmg sz ojudójseu © uż ztueje
alejsoz ezome
U
bR
ofupepoj
DZ ZG MOJĄL” euyof op dkimow
-AmM ousozod | ajend
JU oZ R[S PO WO A)
d sJo
s oM
uzow
łojeue
or op b
MS$OD MO [ yokuz
AR
enjAs PIUoZop
q reruozpaormys odeokinmowns
w OZDUJp
aiqójdod op rzpe woad 210 or
SOUHO PR
zp wAwopermgotu 4 euozat pod
epyśzad AzszAmo_
"Torugozom
rod
pemosoJjscz bjBowu ot 080101 *qysods m Aqs juosq ojuzoAZI
( so ajoze M Mośdonpo
I atumt
UDi M O SODYODOGAA A 5e pyporyzid
14Ś PO
Drugi wymiar to związek pomiędzy świadomością i «:
alaniem.
'owadzi do skondensowania ener-
marzeniom. Podobnie i samo
ima świadomość, zdaniem Polstera,
implozywności” lub oddawania si
działan
tem
m przykładzie do
lienta do połączenia tego, o czym mówi, z działaniem pozornie niespój
» nie mającym żadnego związk
ozważmy nasłępujący przykład. Joan opowiac
mężem, Inlmx"vlwznbv się z nią kochać wówczas,
] : łędniać stano
,. Terapeula
nym z
przedmiotem wypowiedz
o trudne
ona nie ma na to
ciach z
ochoty. Gdy analizuje lę kweslię, bardzo starając vlę
iej calkiem spokojny i rzeczowy
ka obu stron, jej gl
ża, że mówiąc, Joan nieuslan ie otrzepuje dłonią spódnicę. Prosi
v
ZAauV
i, by trochę wzmocniła ten ruch. Gdy Joan zaczyna mocno
coś z siebie, natychmiast staje się świadoma swego uczuc
złości. Pod-
obiema rękami otrzepuje spódnicę
1w mniel”
nosząc glo
energicznym ruchem. To dzialanie pobudza kolejny wątek świadomośc
', jak została osaczona i molestowana przez grupę
" 1 , 09 .. .
Joan przypomina so
y
i myśli.
Polstera, odsylamy do książki
rzyła się właśnie jemu, tę, która zawiera jego prawdziwe uczucia
Jeśli chcecie przeczytać więcej o koncepcj
Eoery person's life is worth a noocl (1987).
Warto wszakże pamiętać, że prawdziwa bywa niekiedy równicż
sytuacja odwrotna. Czasami klient gubi się w plątaninie szczegółów, an
gażując w to wiele własnej energii, a lakże energię terapeuty. Mamy lu
do czynienia z przypadkiem, gdy „zza drzew nie widać lasu”. Korzysine
jest, gdy w takiej sytuacji terapeuta ulatwia poslugiwanie się abstrahowa-
niem. Brian, na przykład, mówiąc o znęcającym się nad nim ojcu, ujawnial
tendencję do defleksji wlasnych uczuć i działań poprzez koncentrowanie
się na szczegółach. Terapeuta poprosil go: „Powiedz swojemu ojcu
w jednym zdaniu - co takiego ci zrobil”. Brian zamiłki na chwiłę, a pc
krzyknął głosem pelnym rozpaczy: „BKRZYWDZK "
rem
Intensyfikowanic doświadczenia
Warto pamiętać, że zawsze, gdy proponujemy coś klientowi, doko
nujemy swoislej konfrontacji - przer 3
domienia sobie doświadczenia. Tak jesl zawsze, gdy podejmujemy docy
zję o skupieniu się na słowie lub wyrażeniu, gdy zauważamy ruch czy
komentujemy coś. Każda propozycja, by klient zrobil coś inaczej,
/Wwanm do uświa
proces i sklaniam;
150 OMOC PSYCH
ąc; odwrócił się do niego plecami,
] I)i)‘
ikiego widzi na
ć się na linii jego
popatrzyl na terapeulę, nic nie mów
nie przerywając rozmowy; kontynuował swoją wypowiedź, części
trząc terapeucie w oczy; pylanie Malcolma o to, co
cą na Lym, aby starać znal
podłodze; zabawę poleg
wzroółk
Skupianie się na aspektach relacji między klientem
i terapentą
Terapeuta stanowi niekiedy dła klienta reprezentację innych ludzi
występujących w jego życiu — zarówno przeszlym, jak i obecnym. Sposób,
w jaki klient kontaktuje się z terapeutą, wskazuje sposób kontaktowania
się z członkami własnej rodziny i spoleczności, w której żyje. Niekiedy
warto więc skupić uwagę na relacji między klientem i terapeutą, aby
zwiększyć kontakt między nimi fub uświadomić sobie, jak dawne lub-
obecne wzorce i związki powtarzane są w gabinecie terapeulycznym.
Paul wylicza sytuacje, w których czuje, że przyjaciele i rodzin z
: ! zawiedziony, ale nie przyznaje się do lego.
wiedli go. Często wydaje sik
Terapeutka prosi, żeby pomyślał o tym, w jakich sytuacjach ona sama
sprawia mu zawód. Początkowo Paul mówi: „O nie, nie móglbym tego
1 1 1Dy £
ytuacjach byla tak przerażona, że nie potrafila wydobyć z siebie głosu.
Teraz, w odtworzonej sytuacji, zachęcano ją do wołania o pomoc najgło-
który
śniej jak potrafi. Wybrała jednego z członków grupy terapeutyczn
miał usłyszeć jej wolanie i „uratować” ją z ciemnej spiżarn
Ired opowiedział terapeucie o kilku nieprzespanych nocach i niepo
koju związanym z przemówieniem, jakie mial niebawem wygłosić. Rks-
perymentował, sprawdzając w czasie sesji swe przewidywania - te naj-
i epsze. Najpierw stał w dziwnej pozycji przed grupą i
porsze I le
recytowal niezrozumialym żargonem, obrażał sluchaczy, udawał, że upuścil
notatki i rozłał wodę. I on, i grupa śmia ę do rozpuku. Potem zaczął
j Oddychał powoli i gleboko, stojąc lwarzą do grupy. Popatrzył
pałem na przewidzi
szcze ra
prosto na słuchaczy i zaczął mówić jasno i
temat. Grupa nagrodzila go skami.
j samoregulacji
Przywracanie zdrow
Skupianie się na odpowiedzialności
z ciolbinin crnyuioonr
il
mnie.
zrobić” i wycl
ZACZY
je się przer żony. Terapeutka proponuje eksperyment. |
/lilrk(' w «uiu›, volem coraz „Zawiodkł
Po ważne, byś pamiętała, co zapominasz”
Jednym z głównych sposobów, w jak
ce życiowe jest zaprze że możemy sam źe życie.
Cz na coś lub na kogoś, żeby za nas dokonal zmiany. Język, jakiego
używamy, polwierdza i wspiera naszą wolność lub nasze ograniczeni
Słowa takie jak zamiast „j igdy”, „nie mogę”,
„powinienem” itp. utrwałają naszą bierną pozycję.
Ruth opisuje swoje rozstanie z synem, pdy ten pierwszy raz wyjeżdżał
do szkoły z internatem edy mówi: „W takich mome
zawsze czuje smutek”, terapeuta prosi by powiedzi
2 4 3 , PUWA/I«I amy niezdrowe wzor
na MÓWIĆ, OS¢ x i
ŹŻMiIenIĆ E
nie temi
IIH)H!L„ a ‘/ Cczasam
KAM
a.
Przenoszenie przeszłości lub przyszłości
do teraźniejszości — wtedy i teraz
Latner (1992) jest zdania, że ultyści interesują się bardziej „do- !
świadczaniem i uświadamianiem sobie procesu pamiętania” niż tym, co
energii pochlaniajy doświadczenia z naszej prze
Y p:/mwde.md I›ryv„/łn›.« to nie można z niej korzystać,
oo teraźniejszości. Nie znaczy lo jedynie,
mają historyczny charakter, Dysponując ograniczoną energią lub świado- i
mością, możemy z powodzeniem Iworzyć nowy obszar, który później
będzie wymagał tej energii. Wbrew lemu, co może wydawać, celem
nentów jest wniesienie pełniejszej e i
sprawy, aby spowodować ich zamknięcia i
już więcej w teraźniejszość. Trudne minione doświadczeni
temu stać się wspomnieniam
W dzieciństwie często zamykano Betty za karę w sp
tego cierpiała na klaustrofobię, bala
nie uzys
w lrakcie
„ktoś
mi
z
ch człowiek
, iała „ja” zamiast
„człowiek” i zobaczyła, czy poczuje
inaczej. Rulh robi to i najpierw
za własne” swoje myśli,
świace
e ne
sze problemy i czuje się nieswojo. P
uznawe
lania i bierze za nie odpowiedzialno
o 5ylh']
olem zaczyna „
az dzi
odpowiedzialność za wybór szkoły dla swe,
uczucia
eż
w lym róv
,
eksper
ergii w przeszle
integrację, by nie wkraczały Z.
mopą dzięki konta
przyszłe Usuwanie przerw w cyklu doświadczania
sadniczo wszystk
eksperymenty są ukier
zdrowe Funkcjonowanie. Czasami wskazane jest skoncentro
wanie uwagi na przerwach w cyklu doświadczania, kiore towarzyszą
i Wskutek E problemom k
i
owańe na poprawę
u
ZAn
mta. Różne rodzaje el
perymentów słoś
*Amiu rodzajów przerw. Podajemy iul;\j ka przykladów.
ś pewne zastrzeżenia. Nigdy nie spieszcie się z proponow
iała osiem lat. W prawdziwych ! niem eksperymentów eliminujących przerwy w doś
się, że zostanie gdzieś uwięziona i każdym z
<a znikąd pomocy. Jeden z eksperymentów polegał na powrocie Warto prz
G ły Betty
n
esji do c
iadczaniu,
mim nie
oAz ouMAppoja vu moqosods denjrador ok
-uatpy kBowod s1919 "Aquow LiOdSJo opyej JEMONIJSUOĄS OZDIQMI 970w
epnodegwy Aiqocy TMOqpuopy oduddysop OgoMZOW oróHj wAJdUpuez
azsod 1mo)
Auozoturago s0l e 1Bnup uoj o7 au4j eu vdojod eynodego e wozuarp
pod z eupof ubdó ypAuuj nuoarujst o dis olnu
y Ap8 'utozea wipzey Z pogóm
KAzporuod 5uzod yjAmMOMEJS
-oqazad fozowut 805 piqodz alngord jua
„qzouwr oMou blezaemjś 128829 (o] m auesido AquawiArodeyo omyjsAzejmą
PSOMYJzZOM | NIOQfim ouwonośj
„bojejskjes omopomeż
anzood ptzop nu oueuzaru ofmpleuz Aowad omou p nzerqofersy Linyya)
se zooza eu óanppoyyose buldokpesq eonzsod | s6 olmmoyyemyazad
PLARCT empruporso op pgojnu bueruwodez bms AzeMADEPO "wyporżo
o8ousejm. omezpbzin n ojetmetds pgouwalkzid bunuardo 1 jej pgaz
|OMIDAZ M 80O U )[.H-HI JS NU LUUŁOC Azad 3 ’l!|‘o‘l‘,l”|) MOUZ
oz 'ajqos ezesqośm uderap orpeją j Amipped |Aq ofu ape
MOSUCUL
sooqns jsofupo "banppgapae d
ez 1 eslo Apejs m Jpozsod piaecą
I
ZOMIJZOUWE 3]STĄOSO |
ietu oumep pAnpo Ao Ao Kodsyo pemowfopod tsow pDuosrmpę yoku
Aqnaderaj Usos 215070 J "PJSIMODOLS AUOHS 0Z UEMDfOZDO WZOJO M |
asteyyd nad nmy/rym M afprearod uypyrdep A1 1 WK ZEDU 7 D1 A A
ejejpowDsorwzpo afden ee fol emejsod nudzameuzod | wAujeuolowa
JISUDS M DJAIM PjŻUŃBIO oz oy "AJIS pe.MDJSAZpo eqeuAzowz MooĄ
nuduul z plowjod azsu
op Lzprmosd ejuozaneqez | eruszajueiio
l adsya euzoAzyy
NDHAO
blezognz 1 nppejuoj epuojqejś
laf nuduu s eturmoykunuoy uaqosods ]
VIOV
wioy oDouiqeś m b zazad laueaqAm * omysuazo idzog losklert
z p8ol puowAsodeyo
od emjsuozosidzo
(oot oueprisod pemotulaqo Aq e Auemoppolor
suuy ufoodon: npomod 7 'wu
u m o
tpod Apzel sews
jos przpiesdod epdow Aq /AZOJpoc
g wopnziod z qosoc
nadeaoy [of 1 ouuy
rueznipśm osomorudojs weadoad bl MODBAdAM
‘fllll)fli(’}'/‘“\lfll\l/ (ll'l! OUC /)!U(’lfl() ]!w'a)! x)ll_il?ll'l/l?
zod ozyej e /Amodegog opoujqudł m surzpemowi
unj 0Fouzo 1510V ULOJUDUOJA Ao
e AW nudzeeu z rupodz auejerze]
HINVIVIZ
Y /OUDOLUCU
18 pezejo Bdow uu
ozad AquowArods epemouoli
(nuenoruBead ( nue
nur bzaeloy
sd eqnodesog 'buzoAs
ladazicl v almzo vz ournu
3 z OIŚ
zpaeqłeu
yykzniu
oopp 'uer8eu oruorsowuAzad o oś
y bnsos z afoao sz 'obzpor "Wojez Auc
154
4YSLŁENI
Niekiedy
ni
CZYy wI
ęcz przytłocz
1 jednej
myślenia, dla innej uczen
może lo o ikres
kowania lub odrzucania nieistolnych kwest
'o8i Jamesa, który |m«3.›;0 chaolyczny opis cyklu swoich
porząd
Verapeuta
"howań, o narysowanie na tablicy diagramu przedstawiającego jego
aficzne ujęci |mmng klientowi, i terapeucie spojrzeć na
tywy. Dostarcza również wylądu w lo, jak James
Z
o g
yiuację
syluację z innej perspe -
am przyczynia się do utrzymywania się problemu,
UCZUCIA
Właściwe wyrażanie uczuć JE
micznie dokonują takiej
reakcji opiekunów na okazywane
ważnym aspekiem zdrowej samo
amoregulacji, wyra
1 spon
Brak odpowiedni
ZAIĆ.
woich t
idzi nie H}d\vll\r.
enia i pr Wwżywałt
ez dzieci emocje powoduje, że wielu
W idealnym przypad zdolności do myś
»elniają się
Ahmed nie jes
CZUC
u
nie
łakać po swej niedawno zmarłej siostrze
SRODOY
niewłaściwe zahamowa
dnial przyjmowanie rozmaityc
zmianę mowy ciala
Opracowany dla niej uł«-],nr!vnwnt uwząlę-
postawy ciala
lą siłą.
rodzajów aserlywnej
: harmonizowała
nowo odkr
Czasami zaburzenia fv.v-;/,u( samoregulacji wymagają pomocy die
tetyka, osteopaty (kręgarza) i innych specjalistów.
DUCHOWOSC
Ze względu na swe zakorzenienie w religii i filozofii Wschodi
podejście Gestalt może być narzędziem umożliwiającym klientowi pozn
wanie różnych a duchowego rozwoju. Jientow
usi najpierw skupić się na sprawach dla siebie podstawowych, zanim
bezpiecznie będą mogli przenieść stosunkowo mało znany
wymiar iranspersonalny.
Choć Peggy pracowała nad swym żalem po stracie małeńkiego synka,
jej wiara ulegla zachwianiu. W jednym z proponowanych jej eksperymen
spektów jeg
na siebie rolę Boga i z Jego pozycji mówić do siebie
synku. W czasie ćwiczenia zdała sobie sprawę,
kontakt z Bogiem i zaczela kontaklowad się z własną projek
tów miała przyjąc
o swoim
Pr (›nmwmm' _»emmnkizmlz„m/z
1 + a +
.
H!.f’,[,‘l‘ll‘flilf)l
yofiuzaqównoz 1 yofiuzigównom aruwmfizbiazoy
UĘ UDZIPLIMEOD Z ejsUIAM
vl kuzoAnodesoj iboenjśs
Apow vu ystoweu gsal jppjsory
s„uwjuoawAvodsya jsof vuemAZLU
KeypyApowu euzor
fowes M znł. Aqoso eraemoypez ouemo
se kmoygelAm
apur oyl ppejsory
Jewuos
sz wzpay
yaq 1 uSojo
sy, ydosof
psłopod alus
rsouyslarun I
.
uemMoyez ysAmou aruelimzor
ztuepeg
1 'olepeu atu di odazoru
suznAjsywoń albAzod
wezds pepz szow a7
OOCORUP
op s DZ MIS 1 A
vjumzog 'bolo odouzDAIAN ozp.n
J;W„dn;u«›la
psonuazad 07 fof
atqos oklezerqośm /„eured
ol A' MOU „euud”
odams soA
LMU O
MZOL / „slepeu otu s18 oozogu
uu 5I
zemeuzodzoś |
vAzod z Aq 'almuodowd 1
UD
Jsemu
7
Saufueppod”r weued” Azpóruod sojerp e
OO,
O w
OAĄĄ FWZI Z MODEEJUOJ UJDJSŁ
fiUH, ‘1{‘/|(“ I Ą Jl‘%."‘l!!/\ )l‘ 1 1[-)] M -)/’H 1«
yposs adal op s vy
zpś
omy thhAzod 7 oMonudogs !
I Op MOJODJ UDAZCKA
OMZOĆ
v p zod oy
25 e
oo
uapał J4q oJ, pesApoy 1 oDda
s bónap v dzemzon &g pomosonsez opnodemg, ypkuuj zazad
speupoj
a7z LAY
potuvz | eueam AsAzaoyAm forz)
s ppAskleomacz zpng oor |
5 epemep A7 oBoms ,
o u op & |
sz tzsypórm zozad puo
ezoju kqoso 5
o s
UZD M UDAWOZSO
=
.)r\] «
ypkuaajuny. odaru zozad m
mojuuArdsya boowod *
mysuajagoszid „ousuja vz
191501
o
ejuarp| lomzoś
7 Az
UA 07 sVZ e u Ąn[fł| y o
U MOJPUY (
05 'ulAUUT MO Az o
ls vu zpb
opp m awudodszyą ofmuodowrd
Po
u Z ot
Wielu klientów podnosi w czasie spoti
zane z konfliktami. Jak wspomniano wyżej
dotyczyć wewnętrznych i/lub zewi
cia i pragnier ,
Kę możliwość
n bardzo szczę
', by zbać Z
Verapeula ¢ wyolk
ń z terapeutą kweslie zwią
„ impas, w jakim żyją, może
"znych przeciwieństw. Mys;h, uczu
zaczyna mówić: „Lubię być sam, jes
yokolwiek
ą.
ala od ludzi. Nie chcę być b
e będę sam ł
mi
pokocham i ni * pókoc
umotny”. Zaczyn
cepeji Gestalt
koni
ie ze sobą lub z myś
nikogo
ia mogą pozostawać v
v ludzi. 1
ady. „To nieprawda. Jestem
ziej zmnanych pojęć w
ŚCI W I
s zwana „panem” to, jak wskazuje sz
sy w naszych glowach, ki legly
iją, karzą, moralizują, nakazują, niepr ychylnie nast
, Bombardują nas zasadami i przepisami, zaleceniami i z
Poddany” - będący adresatem byc zekazów — to la część nas s
kniąc za spontanicznością i nalu
wobec „pana
iami pozwala uświadom
perymenty dolyczące
, by rozwiązać konflikt.
k
uczuciar
zakresu problemów są zaprojektowane tal
i i pragnieniami inny«
Jednymi z najb
p zeciwstawnych czę
ny
ibio
że nie ma ez
ędza
ipyłany o własne po
iemiu siebie n
„ Steve twierd
. Cześć ni su, by v ać swe u
Wi
7
swój
wrając się z an
nyślalby” o post
dziecko, by
wadzi
wyobraża sobit
y introjekcji
po
UFOC
w anie; jego Ż«
ęczonm I po woponuje, by prze
żoną.
'erap
jpierw ma mówic
ją, bezwz -
perymentalnie Imłmr.! naprzeciw, po
Stephen powiedział żonie, że „nie pomy lalby
! bach i chęciach. Terapeula zachęcił go,
iebie na pierwszym
wę, jak denerwowala ją
owę ź o żony, któr,
óra tęs
pr›ą[;uu'/.ąx! kowuj
worzony dialog pomięd:
„ któt
umienić krze i stać wlasną żoną
swych własnych polrze
pote
się, lub też buntuj
y iy
prowadzi do zał
i dwiena Cczę
y nieco to
nowania, jak
arówno proces
sobie
których dochodzi do impas
iydy nie postawilbym
&
ki często powoduje zmianę kic
zinteresowność i
sobie spr
)
O spodziewala się być pó
' ił uwz
su
i niezbędną do p
da, która wlaśnie przygotowuje się do
dekoncentruje. ię swemu terapeucie, że na nie się nie zda przy
tepowanie do eg proponuje, by używi słowa „ja”
to”. Uwzylęc
ku energ
na”. Uświadomił sobie, że
jak bard
mogloby być wi
zaminu, katwo się
lędniać swoje polezeby, tezygn
O
e
z postawy męczennika.
Niekiedy rozwiązaniem impasu jest zaakcepłowani
niezaleznie od tego, jak bardzo może Lo być niewygo
. Terapeu
: reakcję Brendy na je
whisne słowa:
Um
mlnigceta, zanim będziemy mogh poświęcić całą energle sprawom to
tigmy już o lym wcześniej. Bksperymentowanie
ad kie
źniejszym. Pi
runkiem Jerapeuty jest jednym z najbardzi
lochodzenia do v
prawdopodobny
ściwego zakończenia i domknięcia.
Sharon żałuje, że nie mówiła swej zmarłej matce zarówno pozytyw
nych, jak i negatywnych rzeczy. Terapeuta proponuje jej wyobrażenie
;obie matki na łożu śmierci i powiedzenie jej lego wszystkiego, co
SJPOsÓ-
bów
wcześniej nie zostało wyrażone.
eśniej opisar
Joan odreagowala we we e doświac
ym przykładzie
wiązane z mołestowanier
zenie przez grupę chłopców z jej szkoły
Wcześniej, w realnej sytuacji, bala się i wstydziła. Uciekala, nigdy nie
mówiąc o tym nikomu. Ten incydent przyczynił się do tego, że dorastala
bojąc się świała - szczególnie mężczyzn — i doświadczając poczuc
bezsilności. W czasie sesji ujawn ujących ją
ców i odegrala sceng mówienia o wszystkim swenu nauczycielow
chlo
Stanowilo to początek znajdowania p
z 'nią nowego poczucia mocy.
Odrabianie deficytów rozwojowych
Jako «
nego lub opóźnionego osiągania naturalnych otapów rozwojt
Z0-
zieci często jesteśmy zmuszani przez doroslych do przyspies
Prowadzi
to do powslawania obszarów deficytów, które krępują nasze dorosłe życie
. UU
. WZAŁ
2 poMuak, e tre
dhot b TeUbMi Vel
1owania, nawyk myślenia i odczuwania są tak głęboko zakorzenione,
że eksperyment wyglądający na udany zdaje się nie przynosić zadnego
ktu, a klient wraca do punktu wyjścia. Ważne, by klient i terapeuta nie
iechęcali się w takiej sytuacji. To, co się stało, nie oznacza, że lerapeuta
kiepski, ani tez że klient nie dość się staral. Niektóre z naszych
ej trwalych zaburzeń wymagają powolnego i uważnego działa-
Eksplorowanic mające na celu zwiększenie świadomości wymnga
su, eksperymenty będą musiały być powtórzone w wielu formach,
im klient ostałecznie stanie się wolny i będzie mógł być tym, kim chce,
kolwiek wyniknie z eksperymentu, nie powinno być oceniane jako zle
lub dobre, ale po prostu jako interesujące. Jest tym, czym jest. Klient jest
tym, kim jest. To właśnie jest fascynujące v apii.
jbard
mipzo ogoju zazad duedozisop 1 ejuorpy ppowropetmg gez 'OMIeĘ 1 0y
pledorqozad AuDuAradsyja psoppatu oz 'zsrzpiormąe Aoead kpojatu by
z 5s zsiuoleuwzeż Aporyp oorqots ejp opmozwjsm oJel ejuopy po oujoraz !
alaeunojuj s 2104404 omtosejm b Gns ofom ], Azo 'koowod yr
ez ołlezpaade KjuawAkiodsya pezpoemośda omorudojs ejnodesoj ol s
IO, RUONOP WAJ ojerzpzod AL
'mojuouLodsyo nptyBozacd Awg
UE MOWNSPOJ
-uezids psojiemeż Jepeqź eyjejnmp uwiozm 4]
appeą e Amoj8 op nut bzpopśzad appel eruezAd Ldnad wospuojzo pemeprz
Aq m amuocdord epnod A$ D3JOM 1DFOMYRID lau
-ozotue18o foms oz dmerds oiqos alepz Aorop oxe[ orsdr6 m emjsuorzp
ofoms psdzo przpóds ueupy oGomorpojq nmes Apem npomod 7
"Apuowkodsypa apupotmadpo tfnuodordez 1 njAoyJop Aaezsqo ks
p ot kleuzodzoy 'ypru z wApzey m amolomzor Aqoznod 1 emjsupoz
s epq uaśjezałop
qzaru psowopeims klezyu
o1 zpnqj gp4uut I ejuto
0
erpejs kfonamnzoś p oruozopetmgop blewr pnodemj pposdzo
m _M umlomzor IueMOWN op b
»
x
-BZ
bl
adsyo yoezs
DV
U
UÓ Z ZŁPEpIs T RIDZOPRIMEO
C
soujółonum yodue
se
souydfopun binoowza o1044 Alovnyfis spuvzivaL]s
bpzey
¢
MojeaSapo 4q 'alnuodov
M
GOUPO Z kupo["
'5
z atuejs m jsał oru uwoanejy nsode qnq d
osojzgozad z iloenjAs Yooy ojolm pAq « A\y\j
mwvads yokuozouoyoparu oruwyliuiwy
hA 0003
"mpozadeu ołoskzpam oy rze M Oda
soqom Hurdo
AopomAzA o
UILUDO
foms osruepermodAwm Ao buaejuoweged Spegop swzo
nu‘/.):,x;m{ 4o M&lź?[m "Fapoyjey
DAuzO0) m epuemopipdos dypnyze 0dim AZ ) T80
ss4 p ooo aisezo M
osowyółanu
AUJEJUJU
"nfomzośr | Pruszatmp p op auddjseu
p ws,
odzod
Ll
sór utupormodpo qsof Aqnoderaq poutqery
od yokiyppoju pelimzoś + pAzormy ilzewpo el
su z pgozsyjórm 'AwolAz yopjeł m psouzaogo tu npdj
oloms atqos pezesqośm etu U
p Akopueypoy z
eu oy bsosp ewsłod duads o
UWOJAp ooj euweiejójóz
11 żu0z prognao ulzA
*zo gopel skpp 'buoz z owAŁOd ozsjep
IMZOI Nouo
nadeny
Y0
Dp WZDJĘGO M 1018 95
Tiv M VZ
i
]
|
od dzieciństwa chorowała na padaczkę, zmarka w czasie ni padu podcz
: domu.
kąpieli. Byla wówczas sama 1
! Alice byla najmlodsza z czworg istwa
| dziło z malżeństwa ojca z jego pierwszą żoną. Alice i jej brat przyszli na
świał w drugim związku, Matka odeszla od ojca, zabierając ze sobą syna
i córkę, gdy Alice miała okolo 4 lat. Początkowo Alice nie pamiglala lego
wydarzenia. Matka powiedziała jej, że ojciec nie żyje. Dopiero wiele lat
źniej Mice odkryla, że nie umarł. Opowiadając tym łerapeucie,
stwierdziła, że gdyby wiedziała, iż ojciec żyje, moglaby się z nim społkać.
uy na skutek udaru.
2woje z nich pocho
odz
atka Alice zmarła przed Ii
a wcześniej
gdyż przeżywal
ważować się w swoją pracę. Przypusz 1, że]
acie córki. Sądziła również, że nie przeżywa loj żałoby w
Poddala się badaniom lel » potwierdziły jej dobry
ia. Mimo to czuła ogromne zmęczenie.
Alice nie kor pomocy psycl
zyszła do ośrodka,
ant Lvm)'n‘l‘l\u
depresję i nie byla w stanie
n wymnikał z żałoby
aściw
an zdro
te.
rskim,
swoimi slowam
i Oto jak lerapeutka przedslaw |n*/_vl'›min'
<
Miejsce terapii i klient
„ które
jako wolon
owcą. Alice miała dwoj
tód
stowanej
sami
Zzmarsz
warz pokrywaly
hnięte.
t)l a OCZYy CZi
ła wygodnie o skrzyżowanymi nogami i w czasie
wsłępnego spotkania wydawała się rozluźniona. Nie wykonywała żac
nych specyficznych, ających się gestów rękami. Tarła ;l dynie oczy
charakterystycznym, kolistym ruchem. Wydawalo że robi to, by
sobie pewno: Mówila czystym głosem, który byl jw!ml
brzmiał jak glos osoby znacznie młodszej.
płytko i wstrzymywała oddech, gdy
calkowicie samowystarczalną. N
parcia ze sh j
tę 1 następne
»owkar
stosun
doda
kowo cien
Alice oddychal
wana. Wydawała
byla zdenerwo
"dy nie
POCZ !
(Gtwierdziłam inleres
]› zynosiła własne xlm.,tuc/[\i,
ę lo sy
jącą
Nie kor
ibolizować poziom
vśslala z chustec
ek dostępnych w
j „samowystar
Y,
Zapytana o dostępne j
NOŚĆ
wsparcie, opowiadala o swym mężu Bobie,
RAZEM Z
mogłoby stać się ważne w toku sesji. Wyobraziłam sobie, że moglaby
reprezentować jej córkę Fionę. Myślałam również, że sposób zakończenia
sji mógłby odzwierciedlać jej ostatni kontakt z córką. Tak więc Alice
mogła odejść bez pożegnania lub źle zakończyć sesję.
zne
Przypadek Alice stanowil przykład niedokończonej postaci, Klientka
przezywala 32-letniej córki, która zmarła niecaly rok
wcześniej. Nie mogła pogodzić się z tym, że Fiona nie żyje. Miala nadzieję,
ac
żałobę po si
ć
że córka wróci, bo „Ja byłam dobra”
Myślałam, że prawdopodobnie była wtórnie stymulowana
wydarzeniami i wspomnieniami z dzieciństwa, takimi jak od ly,u‘h‘ ie od
ojca i życia rodzinnego. Utrwalone postacie z jej dzieciństwa - które
znikly ze świadomości - nagle zaczely pojawiać się w świadomości wraz
z uczuciem zalu po śmierci córki.
lic
Umowa
tóry wydawal się nieco wycolany. Alice powiedzia
)
dba o siebie” po ataku serca przeżytym 3 lak
również o synu mieszkającym zagr
że „on dobrze sam
wcześniej. Wspomniała
i jednej dobrej przyjaciółce, któr:
('|n)i oić jej prośbami o
nic
czne dnoś o należalo r
"i, więc
Miw była w kontakcie ze swymi trudnymi emocjami.i ciężko jej bylo
ygdyż nie potrafila opanować ekspresji swego żalu po stracie. Byla w
:„l.mu; zbu kontakt ze mną i o
doświadk Stwierdzilam, że cz
ac s
roje życie — tak jak je czuła
lo patrzy mi w oczy
ice dobrze mni szy. Nie zrobiła
e mną.
moje *
uchu, by podać mi rękę lub wejs
Mo g e reakcje
związane z j
relacj:
oja !
wałam anl›w* niej empatię. Zdaw: sżnicy wieku między
nami i zastanawiałam się, czy lakt, że byłam znacznie młodsza nie zahamuje jej
Dła mnie samej nie stanowiło to jedna
chodzi o
jej córka i
kcja na Alice byla pozytywna. Bylam nią zainteresowana
zi
ie związane z przeniesieniem, zdawałam sobie
bylyśmy w podobnym wieku. Sadzitam, że to
Oceniłam, że Alice ma silną motywację, pewien wgląd we własne
ść ze mną w relację. Myślałam, że będzie
w stanie w pelni skorzystać z terapii Gestalt. Ze względu na specyficzny
obszar, którego mialy
trudności oraz że chce i może we
lotyczyć sesje uznałam, że odpowiednia będz
potkamy
lerapia krótkoterminowa. Uzgodniłyśmy, że
nych sesjach. Klientka » oczekiwania następująco:
Móc lepiej funkcjonować w pracy. Oznaczało to, że chciała móc
pracować ze swymi pacjentami ją zdenerwować.
Móc myśleć i mówi
ię na 12 godzin
sTormułowała sv
ez obaw, że mog
Diagnoza w ujęciu Gestali
W stanie stresu Alice ujawniała wiele przerw w kontakcie ukazują
cych, jak w okre8ie dzieciństwa naucz i
w świecie
Łować
: zachowywać i funkcj
Desensytyzacja i deflek
Alice pamiętala, że jako dz ecko p
się ›smq 1i zdawała sol
wia. Zauv
więc ćwic
yła na inne dzieci, widziała, jak
e czuje
na śmiejące się dz
się. W czasie sesji ujawniła malo
ieci,
k, ZĆ
OF Tl BOLZE, KTZYCZząC ANTCRAWITG LG TCHRO CHOLCI
samobójstwa.
chcę odojść
że zdaję sobie sprawę z tego, jak bardzo cierpi.
1
i wyrazila chęć popełnieni
1uwa
że w jej głosie było wiole złości, gdy
m, że skoro myś
szcze zlości, Mówiła o samobój
la o nienav
e jednej z późnie
jawiają jej się znacznie rzadziej.
w jaki Alice nawykowo dokonywala retrofleksji,
wania uczuć: „Mam oczy sklonne
W czasie Irzeciej ji powiedziala,
ch s
ść z powodu sposobu, w jaki traktowała ją matka. Do
rala w związku z matky jedynie poczucie winy.
ki własną bezradn
ć, w jej wypowiedziach
asmu
sglły introjekcji, na ivr:ł.vl«lzu*(:
powinnam lego robić”, Szczególnie sztywne
o innych i robienia „właściwych rzeczy”. W
znała się, iż matka mówiła jej, że „powinna
wiele przekazów, które 1
as. Nie
ludźmi; być piełęgniarką; nauczycielką”
stosownie do izołacji, w jakiej znajdowała
Jako dziecko przebywała w czasie wojny w Londynie.
lała umieraniu. Zdecydowala, że bolesnym asp«
bylaby konieczność pozostaw przedmiotów i ludzi, «
lając 11 lal
lem 1
nierania
przyklad
wózka swojej le
Ll-letnie dziec
wówęza
„tragedią neurotyka
nigdy nie rozv
ki czy matki. W czasie sesji przypomniała sobie, że jako
Nigdy
nie kochać nikogo i niczego”,
re. Perls nazywa laką decyzję
(Perls ią neurotyka nie jesl la, że
inął w sobie uczucia miłości, nie jest nią również
ieciństwa. Tragedia ta polega na powsi
ko postanowiła:
ze
uległ regresji do okresu «
waniu się od przeżywania milości, a jeszcze bardziej
jej wyrażania” (tamże, s. 160). Wydaje się, że Alice postąpila wbrew swej
wcześniejszej decyzji i pozwoliła sobie na pokochanie Fiony. V
przedostalniej sesji zaczela prawę, że „jest zdana na samą
siebie” — co bylo konsekwencją jej decyzji z dziecińslwa
ymy-
a niezdolności do
&
dawać sobi
e e se
su Te7
zczęśliwą. 5twierdzila, że nie ma
peutą zajęciowym. Nakazy matki miały
miesięcy po ro ojcem. laką moc, że wplynely na wybór je lrogi zawodowej.
dezyl o wysokim sto defleksji. Przekazy, które ulegly introjekcji, ujawniające się w wypowiec ziach
klad, zaimkami „ktoś”, „ty”, „ Wcześnie Alice, wskazywały stosowanej przez nią retrofleksji, Jednostka
w.uk;i;mnio o używanie słowa „ja”
zegana będzie jake
slosuje introjekty do kontrolowania zdrow
retrofleksji leży toksyczny introjekt” (5mi
ch zachowań: „U podłoża
h, 1988, s. 52). Używając słowa
po jel A
ułam, %6
taka powtarzająca się interwencja po:
ytyka i sama w sobie moglaby « „„,t?-„_dmh k ałam więc i „toksyczny”, 5mith ukazuje, Ink pewne ukry |jf1-wm* przekazy odbierane
n"n\ sdam „A (-x(]V]X _"VM fłl› 1›;',”("'” przez dzieci mogą zatru wać ich zdrowy rozwój.
„;„G„wl mogk \1,\ m wprow się do jej Język
! l w czasie , pm-'u-«l/ al m:},! * dziecko ,)„,„ i !’”U“U" /‘5
łość hólu i nie można sobie już im poradzić Podczas pierwszej sesji Alice projektowała wlasną polrzebę opieki na
przekonana, że Alice przystosowala się do swego środow v
13y
w n.un]' szy
n doświadczeniem
innych. Zaczynala od mówienia o pacjenc
żywającym żałobę. Wydawało si
jej samej trudno bylo uzyskać.
, z którym pracowała,
że Alice może dać innym opiekę, któr:
my sol
ontaktu
e sposób: nie dopuszczając do
i dosensytyzacji i defleks
Konfluencja
Alice opi „wiązek z córk
od Mony jechało się pięć minul
‘\‘'U)(" Pl e
konfluencję.
ta
zyjmy
e ..unn]m
sw relrofleksji jest samobójstwo.
two jako „podwójne zabójslwo”,
slwie , ytul
„„„„/hw«w! mobójstwa Alice mów
a
wój
codz
Rozmawialy ze ennie
amochodem. Fiona przywoziła «iu matki
ystala z jej pralki. Czułam, że lutaj Alice prze
ąc na drugą skrajnoś
5amobójstwo jesl subs " „›lmlą
orz
jawiala
ko
1W c
Pat
Alice podejmowala dec
UJĘCIU €
słuchać in
alją w ten pn:;«›l›, posmut-
wypowiedziach, takich jak: „Ludzie ych ludzi”. Gdy
zapytatam ją, czy kloś w p ści |
› niała i odrzekl I'o jaki jest zanym”
Stwierdzila, że powiedziała jednej przyjaciólee o tym,
ysłuchanie zaproponowała jej pomoc. Dla
n możliwe szukanie u kogo parcia bez daw
zamian. Żałowała, że plakala przy mnie, bo trudno jej było odsunąć
iebie uczucia. W zeszłym tygodniu przywiozla do domu maszynę do
eszł
wychowyv
czuła.
i
jak s
?”. Alice bardza wyraźnie
ian za w lice nie
w
ua czego
określila,
Paodczas sesji opi
p prze raszał 4
CU |mw1<-nm.|l.
sie klórej
Fiona ciągle ji › .
}\ 1 nie prze laniesz mówić, że ci przykro, to
ila znowu i Alice odlożyła
któ
a należała do Fony. Zdjęła prz
że moglaby ją przytulić. Tak jakby czula zapach
utowala o „le rei i postawach wobee śmierci.
ierci powiedziala: „Myślę, że to byl by bardzo mile; sam fakl jest dość
przerażający, ale zapomnienie byłoby dabre”. Omawiałyśmy \kwestis
mobójstwa i zaproponowa jej umowę, że nie skrzywdzi siebie a
kogo innego, w sposób zamierzony bąc iczamierzony, podczas Irw
ia terapii u mnie; byl to kontrakt, który chronil jej
tal by obiecał, że nie i
»osób niezamierzony może wydawać się dziwne. Jeste
warunek, Alice godził
11
lony. ” i
Na temat własnej
", Córka przepro:
Alice za
y już nie będę z 10
o była ic h 0
zęła zadawać
mi py
yla zdenorwowan:
k
uchnaw
kióre zadawala sama
votrzebo
Czuję się winna z powodu
nie wióm, czy mnie |
ataków padaczki
1
kladaka razem I
wniosku, że je
e, że to m zima”. Po:
jej córce, wyślę, że to moja w
ny I histori Jej choroby i dos
bezpieczeństwo.
na to. Proszenie
i
uwzględniając te
się mieć
1
czym
Podoz:
ciństwa. Jednocześnie
spań
1a przez wiele li
ji Alice
» wyraziła życzenie |
inly
s do niej samej i do jej przeszle
ly je otwiera i
pnmx'al. sylo lo wyobrażenie
w
x'łnn!"x na w
ści. Ustalilyśmy
kim. Wyobrażenie to wzmocnilo
cej drzwi prows dzące
wtroluje te drzw: k
jej zdolność si moregu s
Alice dokonywała ' i poczucia w
leine się od wvoich uczuć. Zaproponowałam, by między lą :
adeoląć się el
zaw poczuje się winna z powodu tego, ja
przypomniala sobie je lowa,
108¢
odpowiedzi:
Ze,
kie życie
My 5e -
ę la córce że byla cudowną matk
otowala C , Y ,
m również Alice, by pomy lala o innych uczuciach, które mo
rogilam równicz .
się winna.
oy
glaby przeżywać,
edyby nie czuł
sesja
297
y to dla ciebie strata czasu? ź
tam j myśli o marnowaniu
aim ją, M
mego czasu Odpowiedziała, e pierwszej sesji zadałam
o im moglaby porozmawiać, które odebra
pytala po kitku minutach Alice.
» wywołuj
czy robię coś takiego
że W €
a jako
pytanie, czy ma g :
Y : kogoś innego. Stosowala defleksję w sv sych
by )*vl›S/Hl(Llłd sobi
Ll WAL
sE JU R L)y VY
nie z jej bezpiecze
twa centralnej
ej: „Jako male dziecko doznalo się dość bó
nim poradzić”. C
1a sobie już
is, o jakim mówiła, to okres wojny
a pracowała w szpilału; nie było żadnych pul›ln znych zgromadzen;
ychać bylo z broni maszynowej, zaś ona
pełne martwyc
cierpienia by
ziecko miala
jestem przekonana, że
także związana ze s
posobem bardzo
iego oddychania, który Alice slosowała, żeby obniżyć poziom fizycz
o bólu, przeżywanego wsła
k przemocy. O doznawanej w dzieciń
wie przemocy wspomniała w czasie kolejnych sesji. Alice opisala swoje
odrętwienie w czasie pogrze 5
przejaw jej zdolności do desensy
[
dla
ony, klc
Trzecia sesja
W czasie t
mieć pacjenta pog
mniej obav
a
e powiedz
oZu
że naprawdę polral
yzonego w żalobie Stanowilo to prawdziwy posię
pacjentów i czuła się w większy
ic w pracy
Powiedziala, że w nocy po dr
W tym śnie widziała ją i przy
b: wajdowala się w dł
n stopniu
zdolna do poradzenia s
sen związany z Moną.
iDom, w którym to iało, byl
l.o ladny.
ojt I drew-
30qom UMDY
GÓ ł
naelowpuazorda
n sz 'dzojoduy
Url[„) o
UD sy Jo
AUOLUJQBON” eMAŻEU wes 05
M
D UL
DJ enqAs onaozejmM DólM U
it fo sitorpryuosaday pbypesopn
o d
15 elimzoś warzp
RAZON OF .nm[—;;›_l»]n umluw›pm-w:np DULMONOM
zojez wdnued opstmułz
PIMUWIO (GROT) U)G [Pl "AqovZ lbouemAzozad npomod z 1
w dus Apmefod ( uolonsezu fal z m AZ AJAJ em]subajzp z eruojuu
fznc|x
sM \p ufonseu po lo
SOWODLIMĘ
7k
-odsm
peuoop osarypy ddygod eu obzae, |
"WOJEUOJUŁ Z DJONZE ODZEOIM F AUOPD
$ OewAZIJAM uu JUSOW ARU orzpny”
- flll()[‘ ,(I/Wr)!([/’.)ll Pz pod WMJSUDOTZ
D)
YŻAJO ! ł
ougor AZ ofoms ejesidy sojwyAjods bł Azbozr YDATZ oor u 00y
paeq póq L|EMONJSOTUMAM 00 AJ O u !
Lo azsjóLm 20100 OJELUJESO OY UIUOtMOW daei J
qr tuzAzozów Azdejs tupóajsm Apeyal q femom
Awrzyi m[»m[ eu AA 150rzp ppesezo ypAJjumy ALY
(MOU O
omod z oqsszzy j ! H - C S
"UODJ
-D3UZD u
SMU
DDIMOĄ
" giqod
1DUDpz :
HO D' ||Aq lUOZ8OUaZ
j IMOM RIRIAL (015070 95
wysed bl \u]
sow łal r
; ()ll“/ Pz o0y osqzoj ejA0OWZ APŚ 12010 o e fof
ą
DO UTUVAMI
u ejp su OD B
we,|
Ą 3140 SPó DSOUZOOLUJOYNW
(67 'S 6461 '$qose[) „miuorujst wAupepun wioms m wolezmeu
di bleruoecan Koruysozon laop) 'eruougjo qn] npkgm er s”
„Apeef” ey emrzpmeud ej4q oy oz 'dzpes ‘pozido ug eu zoojsm bz |
pormodpo 518 oz oru 1o vz ‘bqoso tudpal wojsał sz zomimow
ofaaur 0fFan 05 'S elUEMOUONJSOMĄCZ WODYJ NĄ
L’.\L’{lf SPŁZM I*›L 'pnz5n ll. KOM x O -HL](]
('Luv|n'/'3'|,›:;nłz[.›).vx›s.nuum(
ee
epZ.a1M]S DY
pAq vp8ow psowopeims
m
zad opemopleu:
semepz ordoj euAzowz ¢
p se eu ejź ejAq erupo84ą osojey NI m sz 'ejerzpojmod oqy
WMOUBAZONZ SPU VJ ejejsnu 0807 4 “RIIMOW |
OD po B oluemoju
10} e IHHE aRpe
{0
Drzp
pewAzĄN seu Kqoz 'efemoovid ojzdi
eZ OD PUZDOCZDM e A DZ8MEZ 7ID e Doy« 1 »
mo 1 ajmoj8 od d azozsuj8 esesm wpew wojod e > 'Azooza ppAudoś
ol z (o
nuop o5
ajotm ku ouozeawu jsal ejmejsoz Nukoqo ezowgo
[ 7 aaoppom ©
oyel aotpy) al j e.wmqez” UDZIPUIMGO mujspozad om
-Ozea1qo ozpieq 'dzpks
"ypemwonwodsm biu z y: VALII*'/i”IN/ 1 asjew 0 zimou efdzorz atuddseny
nało o spuaruwodswm Sarmjosp el
s ofrmelod osowopetmę otzarq bl m zesd Azsmaorq „eon adankluid
pormoddm fol juawiBeay leqny we
5
azjod ejemepy 'eolo
;„Muop op 991m 'bukzoMOrzp LJSOJOĄ
41)\1\[(‘[ /(
DIJOS
(i OYŻZDYTPÓ €01
ZNA W L
iękny naszy
' i naszyjnik nie ma
ce próbowala zalożyć córce na szyję
e Bony „łak r wdę nie ma’
/e śnie Alice wiedziała, że Fiona nie żyje, niemn
ądała 1
prawę,
trzymać. V
: podobal. Opowiadając ten sen, wy
odnieco
sen bardzo je
i szczęśliwą
1 w nim,
;podziewala się, że córka
Czułan aki
ona nie żyje. W tr.
i. Wydawalo
V.
aczący, gdyż Alice wiedzi
ię, że Alice słopniowo zaczyna akceptować realność
swojej slr
Alice mów
Gdy starala się robić coś, na co nie miała ochoty, czula się źle: „Powinnam
"zeczy bez w
la dalej, że robi różne go entuzjazmu.
ie bardziej rozsądnego... na przyklad jakieś prace domo-
Tutaj Alice zaczynała odrzucać
1 jej życia ulej
robić coś znaczi
we Jub coś bardzioj pożytecznego
ie i Kzycznie przekazy, które w ck
, jeśli iroszczył
m nie dla innych”.
emocjona
a
ące, ze 0z
ntrojekcj
rawi:
ch: „Czułam się jalowa i wypalona, jeśli nie robi
Spinelli (1989,
Lraklujgee inny«
wpo stalu
J\IL'L‘/HL%\’/«‘l'/&‘lx]Ul)ll'\’i1(’()?~\V()ifl\L‘/J(‘L'H‘l.‘-‘\’i\‘./\“(‘Si(‘|1i)’
. . . , . Y
L10) opisuje ja” w lakim stanie jako „podzielone i bierne,
podstawowy środek pozwalający na określenie
dnej odpowiedzialnoś
że nie ponoszę za ci
ALICI ym m
JA: Nie, nie ponosisz.
onieważ powiedzialas, że to oścodek zajmujący :
vobie, nie czuję, bym coś ci była winna... Nie ni
czego ona polrzebuje?.. Nie muszę marlwić
j a, bardzo się
;v,lt'm za ciebie m!‘m\
i przez godzinę mówię o sobie
5
| h
i
zę myśleć,
% W
szę, Z
edz
'o prostu przychodzę 1
Oczy jej pojaśniały, na twarzy pojawił się uśmiech i zdawa
la
obu była 1o specjalna
prawdziwie rozkoszować myślą, że 1
akże odczuwałam wpływ jej radoś
chwila.
Czwarta sesja
lam dobra i myślę, że ji
, że naprawdę nie żyje.. Bylam straszi
bie w pracy... proszę, czy teraz
wzejęla tym, że ciągłe myśli, i
normal
„ by wróciła, to trwa wyst
ie dobra, nie
iona może wrócić. Poświęciłyśmy
dy o ltym rozmawiałyśmy, Alice powiedziała
onie boz
p
procesu żaloby i
niej bardzo boles
HOGIEZNA W
ycia. Struktury te nie są ulr walone i mogą ulegać zmianie. Stern sugeruje,
e określone uczuci ›l›r/.t'xywuno przez dziecko przywołuje tę uogólnioną
eprezentację interakcji (RIG), której elementem jest to uczucie. „Kiedy-
kolwiek dochodzi do aktywacji RIG, w pamięci pojawiają się żyx»x)c
wspomnienia minionych przeżyć” (Stern, 1985).
Zal po śmierci Fiony obudzil wspomnienia i niedokończone postacie
wiązane z podobnymi emocjami, a więc dotyczące śmierci rodziców
i krzywd doświadczanych z rąk ciotek, nauczycieli i innych ludzi.
Piąta sesja
Sesja ta odbyła się w przeddzień pierwszej rocznicy śmierci Fiony.
Alice opisywała, co przeżywa w miarę jak zbliża się ta rocznica. D
wcześniej była „bardzo, bardzo smutna”, bo zobaczyła kogoś, kto wygłą
jak jej córka: „To jesi jak (1/w”/ux ból, obejmuje cię całą”. Pomyslalam,
że Alice wyka u;v rosnąc doznań ciele ,l\v(n i tego, w jaki
sposób jej ciało wyraża ból psy . Zaczela ujawniać różne przekazy,
tóre uległy introjekcji, na przy kład to, że jest „zbyt pobłażliwa dla samej
" i tym podobne. Stwierdzilam, że nie wiem, czy może być coś
erwowania -/V|vw›~. l'nywn]u przez 30 lat,
ień
siebie”
bard:
¢j bolesnego od «
dzieciństwa... to byl ten rodzaj uczucia, które się ma, gdy na nikim nie
można polegać”
W tym miejscu wynh m sobie, że Alice zac „yna ujawniać, nie
y stania seksualnego. Nie zapytałam
jej, co się wydarzyło: pamiętalam, że w czasie pierwszej ses
wyraźnie powiedziała, dczyła czegoś, o czym nie che
ułam, że jeśli mam rację,
strony nadużyciem, zwłaszcza w świetle jej stwierc
Pozostawiłam Alice podjęcie decyzji o tym, co ujawnić, a czego nie
ujawniać. Miałam nadzieję, że w ten sposób dam jej okazję do doświad
czenia innego rodzaju relacji — lnlxu‘;/ w której ona sama kontroluje poziom
intymności t
powiedzieć
„eroko otworz
że doświ
zenia z pierwszej sesji.
zym mówi. Posługując się metaforą drzwi, moż
Alice miala możliwość zdecydowania o tym, kiedy
ć drzwi do swej przeszłośc
Mówiła dalej, że ludzie mogą wykorzystać ją
w jaki sposób ja mogłabym ją wykorzystać, ale odpowiedz
W miarę jak mówiła, ujawniala przekonanie, że musiala być okropnym
dzieckiem i osobą, skoro tak wiele złych rzeczy ją spolykało. Sądziłam,
że s lum]q(' się li«›mlw ; postać, uznała, że jej doświadczenia wynikały 4
gdy cierpi. Zapyk:
iała, że nie wie.
potem patrzenia, Jak len kłoś umiera. rowiedziałam Jej
zbyt pobl:
że nie są by
wdzo cierpi
Zaproponowałam, by sprobo-
zala sobie i że widzę, jak |
sSądziłam, że Alice raczej myśli niż czuje
wala oddychać glebiej, gdyż zwykłe oddychala bardzo płytko. Opisała
„ jakby miała zemdleć. Obworzylam okno i w czasie tej sesji
]u/ nie koncentrowałam się na jej oddychaniu. Choć nie zdawałam sobie
V ¢ prawy, u Alicji w wyniku u głębokich oddechów
doszlo do hiperwentylacji (patrz opis sesji ósmej, gdzie zostalo to omówione
zerzej
sWe UCZucć
18 z łego
1 się iść
Alice zdecydowi do pracy w dzień rocznicy śmierci swojej
Powiedziałam, że niepokoję się o to, jak będzie tego dnia pracować,
yż wydawała bardzo zdenerwowana. Uważałam, że nie jest wska-
zane, l\y pracowala tego dnia ze swymi pacjentami. Mi łam wrażenie, 7
Alice próbuje dokonać defleksji swo
Mówilła dalej, opisując swego męża, który zdawał się nic
wać, i wlasny Zal, m) jej zdaniem był „najbardziej wyczerpującą rzeczą,
jakiej w życiu dośw ”. Od swej aklualnej sytuacji przeszla do
ol stwie, Mówiła (bez opisywania szczegółów) o czymś, co
wzydarzyło jej się w łóżku, kiedy by i
tygodni omnienia pojawialy się wówczas, gdy znajdowała :
i ich; to trwało około
kóżku. stko wracało, zdrada i przerażenie, i str
h uczuć
odczu-
o dzieciń
dzieckiem.
ciągu mi
mego
ię w
1 WS5]
20 minut. Tak
mo czułam ‘?i(,’ w Z/v\‘."h]‘/.l'l! Z pewnym 'V‘,’ll%ll‘/fi()l!&tfl'] 7
)
1 ZaWIOGIaA OCZEKIWAanNIa.
tego, ZE byla 71
„Pierwszy kawałek mojego życia musial być bardzo dobry, inaczej nie
przetrwałabym go”. Uważalam, że Alice wyraziła
stwierdzenie doprowadziło mnie do wniosku,
” ię bardzo jasno. Jej
e wczesny, okres życi
jej
dostarczył jej „dość” troskliwej opieki rodzicielskiej, by umożliwi
etrwanie i uk ie życia, jakie wiodia. Obecnie Alice wydawała
bardzo samotna. Powiedziała, że przys bo: ,,(\‘h alam
potrzymać kogoś za rękę, gdyż jestem zbyt dziecinna, by sama sobie z tym
i Zapyłałam, kogo chciałaby trzymać za rę Odpowiedziała
że nie wie, później zaczęła mówić o mężu. Powiedziała, że 1,›;›_«;(›&/,
już z faktem, że jej mąż nigdy nie będzie taki, jak oczekiwala. Jego
zułość by u trudności.
Podczas tej sesji i później bylam przytłoczona ogromem bólu, który
zywała Alice. W tym momencie nie ł›qum pewna, czy doś
) '/c_—mwpr'/n-mcmuu a, czy też znajduje we mnie odbicie proces zachodzą
cy w Alice ś wrażenia,
z jej uczuciami, tak samo jak ona w relacji ze swymi pacjentami w klinice
*onieważ nie byłam pewna swoich uczuć, nie ujawniłam ich. Na szczęś
pośrednio po tej sesji mialam superwizję, podczas której zdałan
sprawę z tego, że moje poruszenie było do pewnego stopnia związ
moimi własnymi doświadczeniami separacji w okresie dzieciństwa. Teraz
czuję, że część z uczuć, których doświadczałam, była skutkiem rezonansu
a do mnie
, ,
yorad
Y si
ścłem wic
jednak dla niej teraz ź
wiadcza
Nie chei sobie
że nie mogę poradzić
cie
1 sobie
Ou
3 £ pAwoDJZad
so Hl5enqAs” epóuppoc
oo M
e Keppel ey
-nzopo zozsdod 'ujsow el lordoajfeu bqos efemoral
101y /nppund ji.'HM e (J66L utao']) „uzoaje
4 HoemMaosqo yopwą
ofu OB
‘x)[l’l\”ll
l(llnęx)ULIU. ;l() SO0 ;l!([
ezopepmgop” oq ubypolonu A O ey
a1 Apony sz q sicłeu (u,_„() uG ó Au'!
xmelod szow ouesszy A Apsy zpn
Auur 1 55 uemAzepo AokzoA0p (yolonuy) Luzipbdumom
zwypez Aupis oppdmzatu Pr oy $AW p opdunswku DY aluemoyorz
vrotamyo pepjdzad eu '[J:dn nzo a7 'AqeLmexds 0101y ‘elue
Lk jzpemoa (ugApzpoyopo s 'ojemopomoc
z osyqos efrzpep] "byspołorzpod
Uupr›«! oqfdkeo eues omyqy oZ
A R l“]((l
] O oy
arqors eu
enozodśwz eonzood hs
azad
luposz dis olndajs
ozad L
MAsUDUJ D1
Y MU PU 15012
QI zpjw ASż
"ewJo
-PIZp
OD 1580Jpu >
\f}an’lu ł
Otufui O A7
L umsu ) 2 ouwzbinz .nx.›,;›mq v
deyseu .(.m.m.m;ug wyey oż Auejerunzo.
epnzod 1 oqejs dis laf opgoay 'olorzp s Auszruepz uowu '05 'U
wejerzpalmog et bms ku ejź pkq epdown oru el m qosods
ol oz aujnzy "Auim eonzood 1 nmojuś Aspajjona: alnuoyop mouz
pojz sal az 'dmescls o1qos: wejemepy '"byjew ej4q byel 'o8aj upomoc z
ozea WAL DIGOIS perutmgo epózowz MOUZ OY 1sos ardego wAzsqjep 4
(1661 LI spoód)
o op idbyskzad” equarpy pg0s MOoso Dzl u
ozpieq pemnsn zojeu A10zm ouldsyoponar oz 'elezpiormąs ouse
up sPg omod si6'o Mm,lnp Usypopjogod owemns
Llopy "nurejskw 1 uuernzon hudms oz 518 alnpeiuoy el m 'nqosods op
Kuenurz aokzoeuz ezpemośca ooty el uejdzaeqóz mouz 'Auopq 29qom
01 ejnzo 10D aofag od aozownym oz 'zex AzeMaDId zorumo eprumuln
“Kuoy] epoelkzad kqoso z ołaurzki po aruzajpezay
A0S0 kuul rzoeuzo
auyonsepwy aiqodez q
uMDozad m 'aruzemn
(15610)
Aq 'oj4q byson
AU
DSOJZ
BRIV
Mz nNMOUB
P „Dotqo eu ukuemojumianjn uopsłopod
DUEMOJOD| AnziAmM Apd
DO A (G LS ARG L S),
ouordkysez kuejsoz nwaties a1qos ojmpozad
"SPZOYMOM ON[A] PUOZDOJAM DRISOZ OZOU A$ PMOJNS OOu peu”
k1opy so paajmzpo Hsyoyoor sruemnsją
"D]O DIBIUS nsezo PO NS ejerujmcgo sz 'ejezdejmod [epeN 10g0uqerzp
UDZOTEWZ Dp w38 ejnzood ppod weppeldzid z auez
timz Kukzofzed demn pod ejarzm ApoDy 'n,\inuz fal sezopod kuonq z of
oentago 08 Aq ‘pomod ejzejeuz 1 Auojg npopeldzid o ejejskiy
o Jsiż 'OBBUUTM pzajeus
"pozjdwu o) Auzem
Aq ruzow 080y ‘2080
YRIME[] "DOJM Ot Ap
asouiopel
z amupoiiz dapi
po en
ojAq olu
sbm
arqote: bosowjejzpormodpo przod
0q JAq 02 55
pzajeuz IS ee
c
p z dMLICIS
larupod syy m\xpn
arqos vepz | )
vls 25 ©
PUOLJ JZ 0
‘((-")
soqkm mu | kulorzpewzoq benq4s m psof_ oru oB “"7[
Jgfl ) bzop Pu.«\m’l z” wmapozad foppsomizpor PR ardo A
(m” opeleuzop opatzp 5% (856 1) RIODTUUTA Ui 1
YO
"yuo U
1Zpou
[RRLCEE
elez peSz (£96]) 190 ! (166]) Ikownesy epsow nq z ‘)
rueuzop epedsozo w1y "odouojomopiezomi
PUOJOMOPezoru v{/'q A|w's rzpor odom P
kopajdo ejeutwodsm APD
y mypedazad M [ uum;uun’fi‘”
z ouezbimz
pejomAm eqsow
pejomAm epdow
kMP u opejerzp 0] { i
AZEMOUMOWŁ K POCZPOJL diod EMAJSPO OW
(zremo) AueqjomAm” wuqod oyl “!;n(lll‘
Lompoupatg sje ” :L'[»|;v/,l|)n euo
DJAM I Mueje st
AĄ H!M
e
0381
' Z5
MO
UZp 5
p 518 05 ‘oA
AJ uoj Lm;\lm/nl ul.rh_vł'.›Śum PUOJoMOPpLz
-OMOpezowu 0q 034} Aqojejsozod vuojomopezoju vy euo M'I !
(zaopAM szaqop dpmuaden sez sy 0005 518 Oq /Nnsezo oot ot
<(o7s6zo zAqz dys ApemAprm oru) óis Swisdpuzefdzad oz pojgAw Aq '
MO ŁpDZoez ODIJy WOJOg "AZJ eu
)) DetuAzay dis su
AUt 5Z
*›;mu foms o,
Hod eu arqos epmows el y
aewun Apó Apojm e
]gO ey ol
(ojqozaź
yeupol zserucz
lal A1 o p dlsas b
e sis,
"ŁUOLĘ
od DZ * i
„pozam opspozad Aqyel oppód 500 Acppuel
ej oZ
Wujej
bU MO P[Ak] f ONZON elueiume
znl ej80u sN "Z PULWOJBO 03
ejepez” 01y 14 el ol epsoruń:
Koead op eqzsod aju | „opudonyo” dis ejnz
uoglaejad yofmozor dyzoWop fof wi
ajsord pgop ofuwu eqp oy oqkg " qosB eu wejzsod
\x} 'U!lV v“) oŁ
d eyuezojosq "elupo
J lsas (auonnu @
dnyp "ureqzsod !
Aot patt M
w[s08 12k
103 łodonug dOTUZO0L 318 kokle
A nqo suu eqp elsos eypzdyo ozpieq”
gz eu npsjszm
RV
Odaj ojdq a1s PUZOU oz *
10
olnzo o1 zjuobed el ‘ds porzpojmop M
mzood 18
'upkzożac (of m
86 ] 'sqooej ez
'epual wd Rt
Lraqng)
iłowepoa duonys t3nup
(686]) oisqooef o wejejskyy
uu egnodnio
bis ur
YM VN ey
=
z
oyt gleboko
zamknięte. Przypomniałam jej,
życzenia, by ;›(›/u—,l.xwu drzwi
wO '.C«Hllłzuł]x' drzwi kiedykolwiek zechce. Miała także prawo
wości zamknię
e i
zeroko, jak c kiedy chce, wiedząc o moż
wili.
dyby to było możliwe, skorzystalabym z przycisku
ęi wprowadziłam niewłaściwą interwencję. Alice
sposób, jakiego nauczyla się w przeszłości
ospies yłam
k po adziła sobie w
y mi, !m—;luun) ąc
ię anałogią „zbyt głębokiego grzebania”, 7o
płaszcza, nie zostanę tu”
Powiedziala, ze byl to cytal
ie chce „zostać”. Po o
starej audycji rad «›wq
ść jej osoby, klóra tat
Nie poszła do lekarza, gdyż bylo to tym,
o zdenerwowana”. Alice powic
tlaka czę
czula się fizycznie”
|(„Ivm bi
e
siebie, gd
o się «
(VA
mówi je ; c mlu niż umy
iom dosensytyzacji u Alice I» l znacznie Stwierdzi
iż potrafi słuchać swego ciała i uznawać swe
arskie, w których ni
które nasililo «
o badania I
stalilam, że p
o żadnych przycz
ebyla osti
ię od
z innym uczu-
myśleć o swej malce
tygodnia Alice mog „
poczucia winy, na ,
Uy nila, że w poprzednim lygodniu bardzo się rozgi ewał
to, pn.»mumm!
zlość,
wwdę były to cieple uczucia wobec
Powied
ws
ń włn v trochę zła na Fionę'
j lzami. Potwierdzi
ała, co się dzieje,
nule
m, że mo
„Opanować
łov
kręci
jonować. Op
„Moje rę
© szare, zmienia
bardzo duże i rośni
e5
OM:
ię odleglość i zaczynam się bać
laje st
ą,h›wit"
ała, j.fl\ czasami
m jej, że ydy tylko zacznie czu
stanu,
niej, podobnie jak od niej zalezy poziom Ifunlł
, to wspol
A h)?„
laczem
kiem i p . Powie
ś |mwl , Może w_ydul›v«_:
Podkreśliłam, że wy
nad tym, czy
choroby :
aje się „samym krzy
ś się w len
Ól
tosując specjalne straleg
Alice zapytala: „Cz)
unh/ właśnie wtedy to się zac
asie supw'w'/] ”l” salam charakterystyczny d
zniekształceń per
P
dnocze:
ii pojawiania s
„ Bylam zaskoczona i
hiperwenly
stało się jasne. Zwykle Alice oddychala bardzo płytko, poruszając tylko
5 ą klatki piersiowej. Wzięcie przez nią głębszego oddechu
mogło spowodować „przedawkowanie” tlenu. Jeśli jej cialo przyzwycza
ito się iomu tlenu i wysokiego poziomu dwullenku
węgla, to jakakólwiek zmiana w tym zakresie mogła mieć poważne skutk
Dowiedziałam się, że hiperwenlylacja może ujawniać się w różny sposób
od brania „normalnego fizjologicznego” oddechu pa gwaltowne zbyt
głębokie oddychanie.
lo |'nm||nuhw;;n po
Dziewiąta sesja
Alice wyraziła zaniepokojenie tym, że zapomina o swojej córce.
Mialam wra: , oczywa po bardzo trudnym dla siebie okresie
Powiedziałam jej o tym. Nabrala głęboko powietrza i wyraźnie się roz
luźniła. Zmienila się jej twarz i udmiechneta się: „Tak właśnie się czuję”
Clark (1982), który opisuje cykł przeżywania żałoby, stwierd
możliwić samoregulację organizmu, „trzeba odpocząć emocjonalnie,
odizolować się, by odzys Y
Alice zaczęla robić coraz częściej aluzje do tego, co jej się przydarzyło
i jak to odebrała. Użyla po pierwszy określenia „wykorzystanie
seksualne” i powiedziała, że miała wówczas osiem lal. Nie zrobiłam nic
by ukierunkować jej relację. Mówi
byla moja wina, byłabym zła na ludzi
enie, że od
że by
<aĆ S
a dalej: „Gdybym wiedziała, że to nie
moją matkę, którą chciałam
„anien
Gdy powiedziała te slowa, bylam bardzo poruszona tym, że
miała odwagę popatrzeć w przeszłość po tylu latach i dostrzec tak
wyraźnie rolę, jaką pelnilo obwinianie się. Prayznalam, że zdolność do
innego człowieka tkwi w każdym z nas, zaś zdanie sobie sprawy
0 !\’USCI Zastosowanta I'!'/('HHY(ĄY , Ż ,U) ]7();‘(‘"
mniej prawdopodobne
zabie
sici
Alicje opowiadała o placzu po śmierci ojea - to było coś, czego nigdy
Somerset House, do
nie zrobiła. Opisała swoją wizytę w ąd uc ię, by
I)']H
nformację o liczbie dzieci
ego. Powiedziałam, że ona byla jednym z tych
Chcę być czyimś dziec sbh
5s
slwierdziła:
ając samej sobie, że ma już 58 lat
zobaczyć akt jego zgonu. Czuła, że len akt jest jedynym namacal
dowodem jego istnienia. Akt zgonu zawieral
P( h]tlill‘l)"'l\ Pl“/.(‘[ Zmal
. Zaczęła plakad
a od siebie tę my
iem”. %
dziec
oddal
przypom
Dziesiąta sesja
Dwa tygodnie później, u
Alice rozpoczęła sesję. Zac
wcze ; powiedziała, ż
bialego ptaka, jej zdaniem byla to golębica. Uważała
ż po wejściu do gabinelu i zajęąc
*la opowiad:
iu miejsc
sen, Jaki miała dwie noce
: byl to sen o mnie, We śnie widziala ogromnego
płak to ja.
że te
=
RC
ucić z siebie wszystko
lowę na piersi pmkq i
śnie mogła oprze
oje bi zemię). ' ,
Byla bardzo podniecona tym snem ijego wyraźnym /.W-lq*/.lxlcln ztym,
a wspólnie ze mną. Bylam poruszona relacją, ale nie proponowa-
zbadania możliwej projekcji. Zamiast tego mh't_yd(›v aam s kon
va uczuciach skojarzonych ze snem. Twarz Alice byla bowiem
posób, w jaki zrzuciła z siebie
os (ciągle jeszcze chrypiałam po
cenlrować I
tdzo ożywiona, gdy ws
" Zwróc uwagę na mój -
zeziębieniu). Powiedzialam jej bardzo wyraźnie, że miałam dobrą opiekę
| ‘ wyrazila ulgę, że nie musi się o e
\ \zanego ze śmiercią corki. Czula,
ę martwić o nią lak jak zwykle. Martwila się, › :
czy uważa przechodząc przez jezdnię ilp.
pominala
iczuję się juz dobrze. Natychmi:
roszezyć i przeszła do uczucła ulpi zw
oo, czy Fiona czuje się dobrze, cc
Rozumiałam jej uczucie ulgi i pmviml/.idl;m›I jej o tym.
Następnie Alice poczynila jeszcze jedną istotną uwagę o doświadcze-
, Powiedziała, iż chcialaby, bym
v dni wolne i wyjechać z
by mnie
niach związanych z sesjami i ze mną |
wdjęla decyzję o tym, czy powinna wzląc (Ix)\
iólką. Chciała, bym ja podjęła decyzję, bo wówczas mog
ną tego, że szel będzie niezadowolony z wz ęcia przez vią
(1969) traktowal takie zachowanie jako sposób na
ia winy, jednocześnie jednak osłabia ono funkcje ego
b skut
lego
dni. Pe
tem. Twierdził również, że takie zachowanie j
związane % ontak
lo
„nie rozwiniętego poczucia odpowiedzialnośc
o edyż Alice powiedziała polem żartem: „Chcę,
fascynujgey moment wglądu.
wietnie lu pas
zdecydowała”. Dla mnie byl
"rzez całą sesję zdawalam sobie sprawę Z możliwo ›
ii związanych z przeniesieniem. W ml/jq_!, że jestem w wieku vr_nqul
przypuszczałam, że mogę 1wić Jej l'L:["lAl*/'.('IlA[HL; . Nigdy Ixłf—
lalam jednak o tym, że Alice mogl rlv-y /_UIHH:/,VC we mnie woją
jest fascynujące, że ani wiek, ani pleć nie mają znaczenia w
ach lerapeutycz vych. Dla
kt,
*n
matkę, | co
wzeniesieniu, do którego dochodzi w re ut
to rozwojowo byl jej potrzebny - jej matką
i, nie mial żadnego znaczenia.
Alice stalam się tym, k
że bylam w wieku jej cór - '
W przypadku / lice niedokończone syluacje związane
się fipurą na tle jej ostatnich doświad-
jej nerwicą,
domagające się zakończenia, stały Ł
czeń M; ilę, że starając się odzyskać zdrowie, klienci znajdą to, czego im
potrzeba, by zostali uleczeni, Tak samo jak Alice, która w trakcie dzie-
: „Chcę być czyimś dzieckiem”.
ilam to, co mi mówiła,
i powiedzial '
n, jak sluchałam Alice i ! . -
alyczne interwencje naśladują zachowanie rwiyl
a. Zarówno Stern (1985), jak i Mahler i in. (1975)
wiglej s
Myśląc o I
uważam, że lakie „emp.
lec
ców wobec malego dzieck
opisują wokalizacje i zachowania rodziców odz
dziecka. 1
wanie takimi właśnie lu
się ponownie pod rodzicielską opieką stanowić będzie figurę, to rozwinie
się przeni
teraz Z ne
wsp
nadziei, że znaleziona odpowiedź
mówi w takim przypadku o aktywnośc
przyznać, że c la nasza życiowa wiedza jes
niepewna; niezależnie od tego, jakie znaczenia ma dla nas nasze życie, to
odpowiedzi i uzależniającą sv
pozna. Znów
zości, być może łalwiej jesl szuł
patrzed na życie t
rozpłakał. Wydawała się zaintrygowana jego płaczem, gdy
przez prawie rok po śmierci iony. Podsunęłam jej myśl, że być może mąż
zauważył zmiany, jakie zachodzą w niej samej i
ierciedlające zachowania
i mi na myśl, że terapeuta, stosując lakie int
ychoc
rencje,
może przypomnieć klientowi okres, kiedy inni reagowali na jego zacho-
trzanymi technikami. Jeśli potrzeba znalezienia
ienie, które terapeuta Gestalt musi uwzględnić i ustosunko-
wać się do niego w jawny lub ukryty sposób. Zdaniem Clarksona (1989)
można pozwolić na to, by przeniesienie stało się częścią rozwiązania
problemu klienta. Alice pozostały jednak już tylko dwie s
zdecydowalam się na
poziom przeniesienia i prawdopodobną zależność ode mnie. Poprosilam
sje, stąd
nierwencję, która, mialam nadzieję, zredukuje
stała się własną mamą i zobaczyła,
b
aka wówczas byłaby jej
ytaby Jej
»owiedź. Alice bardzo szybko powiedziała, że chcialaby dwa dni
przerwy i zwróci się o nie.
Alice opisala swoje szczęśliwe i pelne ciepła wspomnienia związane
4 A naslępnie stwierdzila, że napr wdę cheialaby wiedzieć, co
dzieje. Zapylalam ją, jak zmieniloby się jej życie, gdyb
wiedziała, co się dzieje z Moną. Alice odpowiedziała, że czułaby się
niałe. Odbierałam ją jako osobę, która poszukuje „odpowiedzi” w
przywróci dobre samopoczucie. Spinel-
w którą ludzie angażują się,
uniknąć „niewiedzy życiowej”: „Aby być autentycznym, musimy
i pozostanie niepelna i
o znaczenie, które sami mu nadaliśmy, a zatem w sensie ostatecznym
nasza egzystencja jest bez znaczenia” (Spinelli, 1989, s. 113).
Uwzględniając hipotezę Spinellego, zdałam sobie sprawę, że Alic
cznia swe przyszłe uczucia od odpowiedzi na pytanie, której nigdy
uzyska. Powiedziałam jej, iż odbieram ją jako osobę poszukującą
j slan od odpowiedzi, której nigdy nie
iwiła mnie glebia swego wglądu. Odpowiedziała bo-
m: „Może ciągle unikam faktu, że Fiona nie żyje. Tak dlugo,
kam, nie muszę s
AC
awić mu czoła... Bardzo trudno jest żyć w teraźniej-
i czegoś, co naprawdę nie islnieje niż
akie, jakim rzeczywiście jest”. Gdyby Spinelli potrzebo-
przykladu dla ilustracji swoich poglądów, to Alice wlaśnie mu go
arczyła.
Alice zac
mówi
ć o swoim mężu, który ostatnio kilkakrotnie się
nie plakał
czuł, że moze płakać
razem z nią. Powiedziałam, że ludzie zm eniają ś
eż zmienilam się w k/'A iet
„ w miarę jak zmieniają
szych kontaktów,
ę inni wokół nieh. Ja róv :
tak samo jak ona mogła się „mienić, będąc ze mną: „hyr'l«›-” Z <i~r ga n.x,ub;‘
jes sem zmiany. godziła się z tym i
ię zmienia. Powiedziała również, że
w gruncie rzeczy pro
ęi nadał
twierd:
Jedenasia sesji
Alice spędzila UHI(' Bo
sobie sprawę, że moż
byla smutna. Zdała
eśnie odczuwać
że Narodzenie, ale czasan
mieć dobry okres, a jedno o
smute Opisała, jak smulek prze a się w 'n'plo.n ucia. Mówila
również o uł,›l"/.ojw›sui i\n'd\ która „na p(uły muci, na poly cieszy
za”. Zdawala sobie spr n ę, że H'!'UIL:H( iwój smutek, nasila go.
ko nauczyła się lego, że płacz jesl c ymś „sztucznym”: „Jeśli
ć, to rób to w „nnu›lnn:«( , nigdy w obecności innych
ad
i wzr
Jako dzi
płał
Tutaj jednak można płakać.
Ayślę, że placz w czyjojś obecnośc
może uzdrawiać. W placz
Dwunasta sesja
„Vak więc jest to nasza ostalnia sesja” - powiedzialam. Alice poświę-
a nieco oz, przyszłości — jak chei: lł.xhy się prz \rpm:m ć do emerytur \ ,
i szej terapii
sie ostatniej
cz
ydziłam, by dokonywala defleks
sesji, wykorzystywala mnie raczej jako
liwych rodzajach terapii, na przyk ad w grupie.
Dokonała p /-wl. wu ©
ki w cz
ródło informacji o innych moż
pamiętając, jak pla
pierwszej sesji i jak bardzo ją samą
kiego doświadczyła i glębi, do jakiej
: jej zaufać komuś na tyle, by pozwolic
*. Wolalaby raczej uciec. Zapytałam ją,
ła, że ze mną było inaczej.
j sesji przypomnialam Alice o kontrakcie zawarlym
Zanim
1 umie
asu .I'A'Lł/k)l!('”() ze mną
iła
ta zaskoczyło.
/ PHM'U(
o ból
Aówi ,
dotar Upi›.llu, jak trudno byłob
na zobaczenie siebie w takim stan
jak czula się ze mną. Od
W czasie
ie drug
ończyłam,
dopóki nie osiągnie lwm,l@:›'/,lu;w› wieku.
Gdy sesja zbliżala : końca, zapytałam ją, czy cheialaby powie-
dzieć coś, bądź czy oczekuje czegoś ode mnie. Była pewna, że nie ma nic
powied
w czaś
:) sesji — dba lyp [ «"/mmlwn w czasie terap
Bl
1 zamia
niechnęła ik, że
jest coś bardzo ważnego, co leczy — y
lzy. .
Dlaczego lak jes _
Mysle, że przede wszystkim dlatego, że jesteśmy ludźmi.
.AH( : Tak, to w p.mml;x n'w.'śl Jesteśmy tak dałeko od Pr-„nwiy'w(-y,„
czlowieczeństwa, starając się zachowywać jak maszyny... c
znaleźć grupę ludzi, którzy nie heą, by ktokolwiek byl czymś
i›l 7 żadnych oczekiwań... Chcialabym po prostu być
innym
lucd
mi tam, gdzie moglabym.
W czasie tej sesji pod agę i motywację Alice do przy:
chodzenia na ie ze mną. Alice na chwi
pozylyw informacja zwrolna |»1-'/„v11m'/vl.x ją. Pamiętam, że w czasie
\W/.;‘k}ui( szych sesji również dokonywała defle pozytywnych uwag,
: Ta interakcja przypomniała mi, że komple
ws
trzymała oddech. Tal
jakie ol zymywała ode mnie.
menty dawane osobie, która nie jest do nich przyzwyc
clla niej lak samo lubh nawet bardziej zaprażające mi krytyka.
ala patrzeć w stronę przyszło
1jona, mogą być
Alice zdawała się wyu›l'vwa
ści. Pokazywała, że potrafi sama sobie dawać wsparcie, mówiła również
o przyląc zeniu ię do kobiecej grupy wspa cia. Poziom ene w ie
sesji byl ustabilizowa ię do końca terapii
czułam, że Alice zbliża
lakiego; powiedziała,
niż żałować później, że czegoś nie powiedziała. Bylo to jednym z powo
dów jej trudności po śmierci Fiony.
Stwierdziłam, że nauczylam się czegoś od niej. Byla z
łuchanie pozytywnych wypowiedzi jest
dia niej trudne, ostrożnie powiedziałam, że o poziomie motywacji do
pracy, jaki można mieć w ciągu 12 sesji. Powiedziałam również, że
nauczyłam się ala. Potem
odwzajemnila moje spojrzenie, twarz jej się rozjaśnila, a oczy rozbłysły.
że zawsze starala się mówić w stosownym czasie
wiona i
poro na temal odwagi. Patrzyła w dół i mil
I'y się zmieniłaś.
Mam 36 lat.
Nie wyglądasz dość zestresowana na 36 lat (śmieje si
widziałam cię wcześniej... wyglądasz na wesołą... dob
tym kolorze.. W zasadzie nigdy cię nie
mgielka... niesamow
Brzmi wspani:
To ty powiedziałaś, że naucz
dzielenie się czymś osobistym... Nie jestem już twoja klientką...
jesteś innym dorosłym... jeśli znów cię spotkam to nie będę twoją
jesteś w wieku mojej córki, okolo rzydzie,
ię czegoś ode mnie. To tak jak
$ oz DIDpejuoy m eAg a1y
-emAmoOqpez otupaimodpo
azaqop 1 juroAzazad wakapna s
318 orzpóq oY OJ ADŚ 7, ppoam” bzow euoL| 97 *alapzpeu szyej ©
*pzzetun euoj 97 ‘01 m Arerm es pozadsom zotumod Aqopsoją 1bpsłonyu
S osopy Azwypozad pnzon slsoadeya aoelnyojq KAqopyseu oumod vu
foru o ejimogu yy Ap$ 'Apojm ozsmeż apowiquć m baunogo Auonq a1qos
vruezejqośm op orueruepyg "nurejsozy eusomp z s001 m Ul pemozedue
zru gperiajuwodsm bz pduezkymz 1 09105 fol o prmow ooty 2 omzod
: arzpdq ojdoj sz peupol ejpzpiormy eypnaders ) eqoso bpteurz oZ „ejsozny
eMmp eu” nŻojejp m nferzpn 0P uquoajpy 2Uop[s OJaem Of88Z3 DLeĄS od
deuag atsezo Ą * MopuowAadsya Aqzog boznp elueMOsoJs 97 BfeMO
ol vzsforuzemleu sz obleuzyją
el Aamppns oz
v, owqsod
1odezap ppuopy ebejdooyje
-MoJpź npójuśkiso ojelkzacds 0D fderaj oi6eZO M oUouoiuz A
” pKuojemazn YA z aryppory potowlkzud Auoujs a7 el uwdem pemojdoamyerz
aopomod oj Asozm ajugozaoupo[ pureqoznod e
ejdow su o A
v uukuseąm z opoyejuoy ukujod m orokq bl Armpzowsiun odopę 1
zpnj z dbeqar A1ozm oumAJz$ eeisn aDyy *„nzsAzaemoj wAueomam” o
Lobrmout (GR6]) vudag Ś odoouoy feyny epejsAZLOJTA j " PLUOZ50] WD {70
widzslazemleu orzpóq byjuarpy z pozłnaz bl sz epuado w pnadesaj
"amMORDAZ enrazopejmgop aupenppe bl eu opumApdm oy
N : 1 ,
NZ
BE
To byl rzec y\" cie cudowny moment, moment „czystego kontaktu”.
a w 1 u IWH/ ll(l ’N)/(‘ 'Hd}dfl’l )\
\I.1m bardzo poruszona. Alice przyszła do mnie, mówiąc, że chcia-
Ki
ke, a ja zale że nieświadomie mówila
tego, co się stalo, zaproponowalam, )_y stwo
laby potrzymać kogoś za 1
swojej małce.
rzyla sobie to; czego szukała - matke, która mogła trzymać ją za rękę. Gdy
udszedł pożegnania, puścila tę rękę mnie jako mnie
i odeszła.
am,
o świet
zobac
Dyski
terapeutki w czasie opisanej wyżej pracy z klientką
1 (cytowane w Mulgrew i Mulgrew,
apii Gestalt ;w;! „sprawienie, by
Wskazów
ką
bylo stwierdzenie Gary'ego Yontef:
1987), który powiedział, że celem te )
i i ie doświadczyli pełniejszego kontaktu
li zebrać lub odrzucić swoje doświadczenia”
„chciala, by kto trzymal ją za rękę”, miala wyraźne oczek
Przyszla do terapeutki na pięć tygodni przed pierwszą rocznic
kim jest, jak
ua - to
resu ludz
znajdujący
wani
śmierci swej cor
jej dzieciństwo, lo, jak stala się ty
H i zachowywa vbec otocze
wiedziała, czego oczekuje. W czasie ses
regu
dz.
ujawniała wysoki poziom samo
ji
była w stanie wyrazić część swojego bólu, a następnie przecho
1 do fazy zamknięcia i wycofania się.
Najważniejszym składnikiem terapii byla zapewne motywacja Alice.
Klient z niską motywacją pozbawi mocy najbardziej nawet wprawnego
terapeutę. Jacobs (1989) twierdzi, że Lerapeula „nie ma mocy, by zmienić
pacjenta”. Alice rozpoczęła swoje sesje z pełnym zaangażowaniem i
odwagą. W przyszlości może chcieć dałszych kontaktów z terapeutami.
Niemniej proces lerapii, w którym uczestniczyła, wydaje się zakończony;
przebiegał płynnie zgodnie z cyklem świadomości. Alice prz
dząc, czego chce, powiedziała o tym, otrzymała lo, czego oczekiwała
i w końcu wycofała się.
zła wie-
Rozdział 15
dotyczace
terapeuty
w
Szkolenie
ichęceni nieortodoksyjnymi wystąpieniami Perlsa, niektórzy gestal
tyści nabrali przekonania, że teoria, planowanie i formalne szkolenie s:
przeczne z pojęciem spontaniczności. Naturalna intuicja i
ia za chwilą wydawały się wszystkim, co po zebne. Jak
nieistolne i
gotowość pój y
już wspomnieliśmy, często cytuje się słowa Perlsa: „porzuć rozum i
dolrzyj do swych zmysłów”, Czasami ednak ludzie nie dostrzegają faktu,
DOTYCZĄCE ROZWOJU 1
Superwizja
Poddanie się superwizji jest podstawowym wymaganiem ośrodków
szkolenia w zakresie Gestalt. Superwizja powinna rozpocząć się, gdy
tylko szkolący się zacznie pracować z klientami i powinna, naszym
zdaniem, trwać przez cały okres zawodowej kariery terapeuty. Superwi
zja zapewnia szkołącemu się - a także wykwalifikowanemu te apeucie
ały oglad jego kompetencji w pracy % klientem, ciągły rozwój wiedzy
i umiejętności, wsparcie, wyzwanie i zachętę, a także niezbędny monito
ring jego działań. Umożliwia również rozważenie wszelkich praktycz-
nych i etycznych kweslii, jakie mogą pojawić się w czasie terapii oraz
uzyskanie potwierdzenia, że zachowano właściwe granice. Każdy tera-
peuta powinien należeć przynajmniej do jednej organizacji zi wodowej,
adającej jasno słormułowany kodeks etyczny.
po
Wiasna psychoterapia
ps
wymagane jest przejście własnej pSych()h'mpii_
Podoza „koleni
że Perls mógł twórcza posiugiwac stę It ww s U
solidne podstawy: przygotowanie kliniczne i doświadczenie. Jego dz
łania nie opieraly się jedynie na dobrych intencjach i spontaniczności. To
była „Kgura” na „tle” jego rozleglej wiedzy i umiejętności rozw ijanych
przez lata analizy, szkoleń oraz integracji idei i działań praktycznych.
Jesteśmy prm-łum.mi, że podstawowe szkolenie jest niezbędne do
osiągnięcia kompetencji. zkołenie takie umożliwia przyswojenie sobie
Gestalt i nabycie praktycznych umiejętności, daje również okazję do
w praktyce w bezpiecznym i wspierają
w zakresie p~'v:hnh'c'npii pora-
stosowania tych umiejętnoś
ym środowisku. Doskonal szkołen
dnictwa Gestall oferowane są w Wiełkiej Brytanii, a także w innych
krajach curopejskich, w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie. lstnieją
nak różne orientacje, perspektywy i uję - co staje się niekiedy
awą żywych sporów. Proponujemy, by w jakimś momencie
1 spróbować różnych podejść w celu zyskania szerszego oglądu.
hualnymi publikacjami dotyczącymi
h Gestalt Journal i amerykańskie
„ko-
ien
Zainteresowanym najbardziej
lworii i praktyki Gestalt polecamy
czasopismo Tle Gesłal! Jour ał.
Doświadczenie „z pierwszej ręki” b’y«'i;«\ „po drugiej stronie”
peutycznej pomaga lepiej zrozumieć i wczuć się w doświadczenia klien-
tów. To, co nie wydaje się niczym ważnym z punktu widzenia profesjo-
nalisty, może wyglądać zupełnie inaczej z drugiej strony. Twoje wlasne
doświadczenie dostarcza wewnętrznej mapy terapii, mapy, która okaże
z klientami. Dostarcza Ci również modelu ierapeu
się bezcenna w prac
ty: co z tego, co terapeuci robią lub mówią, okazuje się użyteczne; jak ich
wialbys być takim
osobisty styl wpływa na relacje z klientem; czy
właśnie terapeutą? Korzysine może być uczestniczenie w terapii prowa-
dzi:
dzonej przez różne osoby. Pomoże Ci doświadczyć różnych styloy
tóre mogą wzbogacić Twoją własną praktykę terapeu
tyczną. Jeśli pracujesz z ind rwidualnymi klientami, doświadczenia
z wlasnej terapii powinny również pm'lw(ly.'u z indywidualnych kontak-
tów z terapeutą. Pracując z grupami, należy zdobyć ten rodzaj doświad-
czeń. Radzimy jednak zdobywać oba rodzaje doświadczeń w miarę po-
stępów szkolenia.
Innym ważnym aspektem włlasnej terapii jest uwolnienie się od
ograniczeń, utrwalonych postaci lub „białych plam”, dzięki czemu bę
dziesz mógl w pelni wykorzystywać swoją energię dla dobra klienta. lm
więcej pracujesz nad sobą, tym mniejsze ryzyko narzucenia klientowi lub
projektowania na niego Twoich wlasnych problemów. Świadomość wla
nia i podejść,
y też niejasno, 0Z0INIKowWo,
{('/y\v_yr(/].Li(;jmnm,]n'wyxyjnic,/A'n/,\ln‘\idlv,
| chaotycznie?
DOTYKANIE
Jak reaguje na mój dotyk (np. podanie ręki)?
Czy zdaje się zachęcać do dotyku, czy też unika go?
Czy ja sam chcę dotknąć tego klienta/być przez nicgo dolykanym”
Jak dotyka (mocno, delikatnie, cieplo itp.)?
WYGLĄD ZEWNĘTRZNY
Czego mogę się dowiedzieć z ubioru, włosów, kolorytu skóry, rysów
twarzy, sposobu poruszania się, postawy ciala, porównania cz i
(strona prawa/lewa, góra/dół, przód/tyły?
Czy to, jak klient wygląda, j
spójne z tym, co o sobie mów
wiusz len mo ny wyłącznie do ¢
zidlojoyop a[nump)p yzoes Kz (duazoprimgop aloms
aleuzn”). qosods „Auqer /pwmmlpn M PMO[S BIOkJAM A)
źPIUZEJM RILRIOMAM
ojuj pwyskzn Aq wyAzaf emAzn Az)y
s DpAjoo
(AMOZDOZA /AMOZLIO /Aumaeqzoq qosodds nuemojs s alnsnysod A)
semAzn MOJOJMZ UDAUZOASALODLIEJD 1 MOJS BJ
Insnjsod dis wopiAzdł ww
I umeln sbowo o xe
"nsoj8 sido
HINSIMOW
„AUSLEJM v
DEMAIZOL P * EMOPUNEEOY ol
inoziods umoms m ezesAm obowia anje
(e K200 m asosd Auapjpenym) Azaed >pe
uozaed oyrum/otuw ku Azajed yuatpy Apory
HINHZALY
ZU LU
utogywynoy z auvzinmz aloyjuną
KzouSerp op zsmiewojsomy
yruzobpez
"USZDULEKO YAMS PO dis prujom
ZSODYD $ vz 'OBojefp oqe eruojoypze ejuedewAm bs anpej ł 'oojejp
oAy su ardeasy kusejm psłazad souajujMod oz /Autezem(fy żokqaty eqp
ZOTUMOL LIqop p4q Aqujenu slu 080z zKuut ejp eagop jsal a7 /Aueu
ospozad goysoł ygaf "Aqosa oyfel arqor) eqp pgolem buwordo ozyej v
Agnodeog oyel orqorzy ep oAy otu oruazowuż e ejdesoj eusejm elom |
MO kuAmofomzor nueqozujod
sAz10yAm jujod m p4q azow widieun eujenppe
nwazd Pz ouozoom pejsoz ksow Azein | omolomzor A A_›lmp oqpzsozad
udemj sezopog "mowajqord ypAusejm ypru u erozsowzad oBu0:
ezaju op ofu e - Auenuzż 1 nlomzoa pi eqp (otuais uozadapozac ofom 1)
degoj
»ard osm
p
Z DIQOS LIUDZPEŁ Op kue
AU
A9q1Uarpy Bl ousejm pozsdzaoykm 1y ozowod dzimrodng gy
lausejm ajsezo m ypAuorumeln „mopjund yodmpew” |
LOHO5A8d OWOL 981
NA W U
,,,'[dilL.(lU(’ ze WS ]HHL!L'IH
wsparcia środowiska, na przykład z krzesła czy poduszki,
ak korzysta ze
a których siedzi?
Jak wspiera sam siebie? Siedzi sztywny, wyproslowany, czy leż rozparty,
ufny, jeśli chodzi o wsparcie ze strony środowiska?
ak wspiera sam siebie za pomocą oddychania? Oddycha glęboko czy
Olytko; bierze ufnie oddech, czy też chwyta go pospiesznie? Czy sposób
oddychania pomaga mu w mówienii
że muszę go wspierać (będąc
Czy czuję, taktownym, delikatnym, uspoka-
ając Up.?
i Czy zdaje
ię mieć potrzebę wspierani nie?
łędnione wyżej charaklerystyki ulegają zmianie w chw ach niepo-
koju (związanych z ciszą, py aniami, wspomnieniami)?
Codzienne wsparcie: jaką siecią wsparcia dysponuje (przy wiele, związki z
innyunl dźmi ilp.)?
ak wspiera sam siebie w cl wiłach podniecenia lub trudności (pl/v)m iele,
kohol, narkotyki, ćwiczenia fizyczne, telewizja, jedzenie, spanie itp.)?
e 1.
ZAŁĄC !.N[ix 1 lleHllUnM h
Z DO DIAGI
189
skutecznie ocenia i płanuje?
podejmuje właściwe działania? ,]
zdaje się skutecznie budowad kontaki?
odczuwa potem salysfakcję?
sobie na wycofanie się w odpowiedni sposób i bez trudu:
arach swego życia | i/nie przechodzi łatwo przez ten
chod:
por iją go pylania o jego wewnętrzny świat?
nadążam za jego sposobem nadawania znaczeń?
Czy uczucia, jakie przeżywa, są zgodne z tym, o czym mowi? |
Pr'" rwy w cyklu zluswmzlcwmm
jakich przerw najlepiej zdaję sobie sprawę w czasie interakcji v klientem
W jakich okolicznościach klient najbardziej demonstruje te przerwy?
Jak mogę sformulować problem klienta w kalegoriach przerw w
doświadczania?
P*~1/Ul/łll/ ptw:ulwmmm terapii („/mmnłn vane przez klienta lub
HIIY/I?HII)HI' 20 p7nycłp (I'll?„ll›
i Jakie wydarzenia/okoliczno:
Czy są jakieś polityczne lub
ii życiowe mają !
niego wpływ?
połeczne okoliczności, które mogą mieć
' szczególny wpływ na aktualny stan jego psychiki?
akie wpływy lub naciski kulturowe go dotyczą?
Moja reakcja
ał
Kogo lub co klient mi przypomina?
„wiązane z przeciwprz
akie kwestie
zuję się w związku ze wszystkim, co zostało uwzględnione wyżej
sieniem mogą się pojawić
Co s : westie, objawy,
»oblemy, doświacdczane trudności powinny zostać poruszone?
ak połączę z tym „proces” opisany wyżej: funkcjonowanie klienta, pr
unkcje związane z kontaklem, relacje ze światem
ebie?
niedokończone
Mawy,
erwy,
vspieranie samego
Cykł świadomości
| = _————
Czy klient ma wyraźne doznania?
Czy wie, co oznaczają jego doznani
1 Czy wie, co czuje?
Czy rozumie własne pol
eby?
on
eonway, 1992 Kw
awych,
Czy potrafi powiedzieć o swoich uczuciac
ł b
sz ten może być kopiowany
wydaje się być zdolny do zmobilizowania się?
i myślach lub wyrazić
wyłączni
Podsumowanie
orąc pod uwagę wszy
4
kie powyższe zagadnienia — które z obszarów
życia klienta zdają się wymagać uwagi; czego brakuje, co mogloby polepszyć
,
jego życie; które ie zakłóca swój kontakt,
ównym obszarem pracy? Jakie cele ustalilem z klientem?
sposobów, w ję
mni
nent Ch Sherwood |
Greenway | tule, N
992, Kwe: może być do ce
wany wyłączi ów
yohmoruajoyzs
K ayBusdon
W epuaty R Zó6] '
op diuzołydm euemordod pAq
um] q'uu( joad wikuut ouemojuozond pAq ksow
DyaeJOW I eruegstej (g) poduezsonu jfsas 1 ;!m. eruemMAJom po ookzoś0p
Apl!m:/ () umum/p.u.ul M utĄmmupun (-p z udesaj niuejsozadkz o
efoeunojuj (£) omuoazoswz (q) wfzimandns (e) 1pg0unod eruozoniei Ś
(z) 'emozooja *Amodemy ‘argars dagqom ADOWDZIA aruemososain (1)
WNLITIOUO}] 508 wIURAMI] SCZD | 9SOJSBZYJ JĄDLINONĄ
Auepbzod 1 eruemDPVDO
udeog. ppojo
Aurajqośd auo
seqdy
euzo8ojoyoks sowod /wideroj ezsłorugazoą
p erueMauofbyunj worzod Aummd
MO op
oR
ypAma
Ado;
x 661 sl d M
(udexog puAozo
I p4q uozuimod o zsmyae ung)
uzobjśm euwemardoy póq ozow euotpl
ł zdost ?
Ajop TRuejezou 7 wWwoazel AuemAMOyDoZIC
(ueMOBRDD
zozad
KJAZaM (ozsmaord ee
uogojo/s91PV
Aqgud/pllhn›l,u:u/dg.›g(l
L UZAW O
! PIUDZPONZ
! oB89uurzpo
ejuozpogm PJ
ogawzoypAsd/osdowz
ookzoAjop suecy |
OMISUDZPOY j
(AŚMOgZN]S)
(A'Au›lunl)) U0y
DDZpoy
wOIZp uq
y -
AuprmAD umg
| pomez
|
ndexay epdzoodzor ejecą J
l
|
1
|
]
wruojd/ny qny snuj
Z zsnyky BRI bIEW
mkcje związane Z kontaktem
Mówienie
. i Slyszenie
Widzenie
Dotykanie
"pn;u'\lw poruszania się
[ * Wsparcie dla samego siebie
nia
sarcie ze strony otocz
ZETWY
rotokotją desensytyzacja,
projekcja, konllu
Beaurmont
Metano
Beaumont H. (1993). I
couples therapy. I
process. Workshop Presentation. London:
ber's I-Thou and f
talt Jowrnal, 2 (2).
London:
self-organisalion: Gestalt
Bettełheim B. (
Bion W.R. (1 )
Buber M. (1965)
Buber M. (1984).
egrine
I i ś roups. New Yo
Basic Boot
? of wan. New York: Harper & Row
2nd edn. Bdinburgh: T.
Gestalt therapy. The Gestult Journal
ng in aclhion. *
w: W. I
peholherapy. London: Sage
<son E, (1950). Childhood and socielty. New Yo
raday A. (1973). Dreamieork. London: P
P, (1994). Unde
Mackewn . (1
counselling wnid |
011,
Lapwort
sd and use your dreants th: Dor
encja, egoly
Nicza kończone HIWI'IHVVV
Wrażenia dotyczące k
niego
ienta i reakcje :
czen
gnoza i plan I
Kwestie do zapamiętl
oże
Pre
Frankl V. (1964). Man
searelt for nienning d Hodde
Priedlinder 5. (1918) lndijfer
Gel ], Carter J.A. (1985). The re
loughlon.
Munich: Georg Mulle
ling and
1l
onship in coun
components, consequences and Lheorelical antecede
rehologist, 13 (2)
enł Checki
way |
1o (1989). Gestall:
Nottingham: She \’()_)‘d instilute.
v idiosyneratie introduclion. Manchester: Gestalt
(1920). The I-Mhou re
(D
Jacobs L. (1989).
(1)
onship and G
he d
yry and the
dudent Haudbook. London:
talt Psychotherapy :
noia.
on: * hison
iherapy. W: . Nevis (red.):
m B. (1992), Am «
|. (1992)Y. The
New York:
Workshop Presentation. |
(1974).
(1932).
WP
Meca
OJ JOUpaeey/Ss0I
y (T661) O s
Wi or fo preoar ponoszaduopy 2114, (G N US
861) ') ui
' "ofeg Uopuoq
pue[2AoJ) JO opayyysuj es
JOĄ MON JU
) q o] sishppuy pouerposuua p, * AO0d0H jEMOLOWĄ
Y DOĄ MOREUJpopien
perononoagd op uorpanpośspu y Lo, popoddaaju 11
(Z) L1 pimof p
L Js RSG H PL
ur suond
"[ JeMespyltm pue poejudo Jo WAL 0y
Aueduoy
*noruduoo o J) JJ
Wurysyjq Ni "L G6
10
d
| URHDLIOAN *
1O MR
m
07 pue spqejsuojy złopaoq Hidoaoyp podsyuoś
"1ajox 1odofnojy jpppsocy p je o
W04 MOp opopuasogur Mdoaorp ppegsosy (€401
node1oy 48, (L661) ł 1918101
K
uopucy
() p jpuanoł ppejsoty słi ososua has
ÓM SE
UOTION M AL
WA WJN jomu
jeuano[ jpupsary
66 RTT SI
li, ÓĄ Map
pad) SHOsA | M
epunoq 341 3
ueqnqp oqq. Adreyt,
"lppoocy
riosily Gestalb appro
uraał 2 (1
słer G. (1994), Compul
sorder, Brif
compulsive c
Winnicot . (194
Vavistocl
Yalom L. (1980). Karstential ps
Yontel G. (1953).
C
s throngh pacdiatrics lo ]
). Callected pr
New York: Basic Books.
Yonte
Yontef ¢
(red.: Cur,
w York:
(199
herapy
Peacock
pany.
“g Awi Zinker | loving wnomenological vie
| Stephen słuli icago: Ch s Thomas \
. o p
% Am C. (1970). Vre: „ . Zinker [. (1 Joc falt therapy. New Yo Brunner/Maz
! |. Fagan, 1L Sheperd (red.): Gestall Vn per & Row i , ,
{ | Zinker ]. (1990). Chapter * Hierapy discissions
‘ New Y with the nu Springli
Jonrnał, 1.
e Books .
sion. New York: V
4Aoal, Utah: |
/
herapy ocrbali
awilu
F approach m
symilacja (assinnilation) 56, 60,139
itentyc
ne komunikowanie się (germuine communicalion) 112-118
bezpieczny nagly wypadek (safe emer,
br (bracketing) 101-102
ney) 129
ue w nawia
łościowość (wholene:
choroba (ifl-healtl) 43-45, 46
cykl dk i
) 53-73, 90
,',
rri
-nowe zachowanie (new L
AWOY
volizm (holisnr)
oryzontalność (horisoninłi: 103-105
') 158
introjekcja (introjection) 64-66
impas (impa
konfluencja (confluence) 72-73
kontakt (contact)y 55, 90, 139
ewa i prawa półkuła mózgu (left and right brain) 1
mobilizowanie energii (mobilizing energy)
niedokończona sprawa
urelonry 157-159
1ee) 110
55, 59-60,
5
odgrywanie ról (role-play) 135
obecność (pre
ocena (appraisul)
odpowiedzialność za
resposibility) 9,
(unfinished business) 13, 74-76, 158
MINOW ¢
pV (rubapojońsd) eweapoypAse
h vzyweueoypAsć
Aqpouvoypl
SOL-POŁ '9% (2014043/s1UV4]) Oluoisoniozac
dmpozad
HoaJofSUBA J- JUNODY DTS00
G
GG 1 (Wijuao) „Duseqjm eż pemueuzn”
(s21prujod) Aunsorq/emqsyorm 0%
=,
(proe) euzod
g9-99 (1o11ofosd) ulb>yolowc
a7
QE1-261 (yroamiwotp) wau
L
wojsozny wAjsud z
p A
]Ul/V-IY/lZ,') U.ll'ł%'ł?'/„nl LUOMP Z
91 Gyłom
-IĘ (Jłonfpoq) wajetd 7
A1pwoaunog) epaezkimod
Ll
śwujauydy Koead anuemour|c
) KAqozajod
21 (uondoodod) efadaorod
/61961 (Sop.apren/8opdo7) Aupepmpod/ued
OZL gG (ursturB10) wzaueiio
ŁOT-Z0T (nondiosop)
1do
aokuot
(juos=mtf) ojsoz
'4 (prenog8 puw agneyj) op 1 emay
(
sppuwf papind) owemogajs elzejucj
zojonamonaydy ej80pouowowa
Z01-LOL (opoda) oppoda
4uaruaodnoy erpegs
'4 (usyjpryuojstao) wzieln
(isrjoda)y wrzAgosa
U AL
Avda
RIS ) SRSty
oo
PG 'T '5 (urorpow) orueqjetzp
yy
‘645 PG (uorjpusuos) Dueuzop
31 (norpojdnosy awodrujwop
gzesz (onBoqmyp noyg-D) KJe[ Bo
sz-gĘ (anSopnp 1-P) ogeef Sop
)19 (uorprziprsnosopy oloez/jAs
©8 '66 ‘g (uojssadap) ulsoadop
p9-g9 <utorpoayfopy els
OSĄ|]
ap
P SY YAA .
No notes yet.